Japonya teknik stajyer planlarını iptal etti: 14 işverene yaptırım

Japonya teknik stajyer planları hakkında geniş kapsamlı bir idari karar aldı. Adalet Bakanlığına bağlı Göçmenlik Hizmetleri Ajansı ile Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı, 14 uygulayıcı kuruluşun onaylı planlarını 28 Temmuz 2026’da iptal etti. İki denetim kuruluşuna ise programın işleyişini düzeltmeleri için emir verildi.

Japonya Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı’nın duyurusunda yaptırım uygulanan kuruluşların adları tek tek yayımlandı. Karar, ülkedeki bütün yabancıların çalışma hakkını kaldıran genel bir yasak değil. İptal edilen unsur, adı açıklanan ev sahibi kuruluşların teknik stajyerler için aldığı belirli plan onayları.

Japonya teknik stajyer planları neden iptal edildi

Bakanlığın 16 ekten oluşan resmî işlem dosyasında gerekçeler kuruluşlara göre değişiyor. Onaylanan programa uygun eğitim vermemek, denetçilere gerçeğe aykırı defter veya belge sunmak ve planda yazılı ücreti ödememek bunlar arasında. Bazı dosyalarda stajyerlerin insan haklarını ağır biçimde ihlal eden eylemler ile iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı nedeniyle kesinleşen para cezaları da iptal gerekçesi sayıldı.

Teknik stajyer sistemi, iş teklifinden ibaret değil. Her stajyer için eğitimin içeriğini, süresini, işyerini ve hedeflerini gösteren bir planın onaylanması gerekiyor. Teknik Stajyer Eğitiminin Uygun Yürütülmesi ve Stajyerlerin Korunması Kanunu, şartların ihlal edilmesi hâlinde bu onayın geri alınmasına izin veriyor.

Planları iptal edilen 14 uygulayıcı kuruluş

Resmî listede üretim, inşaat, çelik, geçici yapı ve ticaret gibi farklı alanlarda çalışan kuruluşlar var. İptal aynı gün duyurulsa da her dosyanın dayanağı ve etkilenen plan sayısı aynı değil. Bakanlığın açıkladığı adlar şöyle:

• 有限会社アサヒテクノス (Asahi Technos)
• 株式会社飛鳥 (Asuka)
• アスカテック株式会社 (Aska Tech)
• 池田工業有限会社 (Ikeda Kogyo)
• 有限会社犬塚仮設 (Inuzuka Kasetsu)
• AMJ株式会社 (AMJ)
• 有限会社サカモト (Sakamoto)
• 合同会社twenty (Twenty)
• 株式会社直建 (Naoken)
• 博進工業株式会社 (Hakushin Kogyo)
• 番貞鋼材株式会社 (Bansada Kozai)
• 有限会社松島組 (Matsushima-gumi)
• 松本大清貿易株式会社 (Matsumoto Taisei Trading)
• マルヰ産業株式会社 (Marui Sangyo)

İki denetim kuruluşuna düzeltme emri

Denetim kuruluşları için karar iptal değil, gerekli önlemlerin alınmasını isteyen düzeltme emri. Medical and Nursing Care Network Cooperative adlı kuruluşun yabancı gönderici kuruluşlarla yaptığı anlaşmalarda, teknik staj sözleşmesine uyulmaması durumunda ceza ve benzeri ödemeler öngörüldüğü belirlendi. Okayama Prefecture Export Sewing Products Industry Cooperative ise yeterli kontrol yapmadan gerçeğe aykırı bir denetim raporunu Teknik Stajyer Eğitimi Örgütüne sundu.

Bu ayrım önemli. Bir uygulayıcı kuruluş stajyerin fiilen çalıştığı ve eğitim aldığı ev sahibi işyeridir. Denetim kuruluşuysa grup tipi programda işverenleri izleyen ve sürece aracılık eden yapıdır. İki farklı rolde tespit edilen ihlaller için aynı idari işlem uygulanmadı.

Etkilenen yabancı stajyerler ne yapabilir

Plan iptali, o işyerindeki yabancı stajyerin suç işlediği veya otomatik olarak sınır dışı edileceği anlamına gelmiyor. Eğitime devam etmek isteyen kişinin dosyası, denetim kuruluşu ve yetkili makamlarla birlikte ele alınmalı. Japon Göçmenlik Hizmetleri Ajansı, mevcut yerde eğitimin sürdürülememesi durumunda yeni bir eğitim yeri bulunmasına yönelik çaba gösterilmesini ve sürecin belgelenmesini öngören ikamet yönetimi tedbirlerini açıklıyor.

Stajyer, pasaportunu ve ikamet kartını kendi erişiminde tutmalı; ücret bordroları, banka ödemeleri, çalışma saatleri ve işyeri yazışmalarının kopyalarını saklamalı. Ücret ödenmemesi, belgeye el konulması veya işyerinden ayrılamama gibi bir sorun varsa yalnız aracıyla görüşmek yerine denetim kuruluşuna, Teknik Stajyer Eğitimi Örgütü’ne ya da göç makamına doğrudan başvurmalı.

İlgili haberGrafiklerle Avrupa’da çalışma vizesi yolları

Türkiye’den teklif alanlar işvereni doğrulamalı

Türkiye’den Japonya’daki bir teknik staj programına katılmayı düşünen aday, aracı kurumun vaadiyle yetinmemeli. Ev sahibi kuruluşun tam ticari unvanı, onaylı eğitim planı, görev yeri, ücret ve kesintiler yazılı belgelerde birbiriyle uyuşmalı. Transit Haber‘in Singapur çalışma izni dolandırıcılığı haberinde olduğu gibi, sahte izin belgesi ve kişisel hesaba ödeme talebi farklı ülkelerde de ortak risk işaretleri arasında.

İşverenin program için uygunluğu, çalışanın kendi vize ve ikamet şartlarından ayrı kontrol edilmeli. Belarus’taki sahte iş sözleşmesi dosyası, gerçek bir şirket adı kullanılmasının teklifin yasal olduğunu tek başına kanıtlamadığını gösterdi. Güney Afrika’daki yabancı işçi denetiminde de işveren yükümlülüğü ile çalışanın göç statüsü ayrı süreçler olarak ele alınmıştı. Japonya’daki son kararın temel mesajı da benzer: İşverenin program onayı ve adayın kişisel belgeleri işe başlamadan önce ayrı ayrı doğrulanmalı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yurt dışı iş ilanı tuzağı: BM’den 80’den fazla ülke için uyarı

Daha iyi bir hayat için büyük umutlarla göç edip hayal kırıklığına uğrayacağınız 5 ülke

Belarus’ta sahte iş sözleşmesi ağı: En az 158 yabancı için vize ve oturum dosyası hazırlandı

Güney Afrika’da yabancı işçi denetimi: 114 işyerinden yalnızca 3’ü uyumlu