Zelenskiy havayollarını uyardı: Rus hava sahası fiilen kapanıyor

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 1 Eylül akşamı yayımladığı video mesajında Rus hava sahasını kullanan havayollarına, sigorta şirketlerine ve Rusya’nın büyük havalimanlarıyla çalışan şirketlere risk uyarısı yaptı. Zelenskiy, Ukrayna dronlarının Rusya üzerindeki faaliyetlerinin artacağını söyleyerek “Rus hava sahası fiilen kapanıyor” ifadesini kullandı. Ukrayna lideri aynı konuşmada sivil uçakların hedef alınmayacağını özellikle söyledi.

Reuters ve Euronews, açıklamanın son günlerde Rusya ile Ukrayna arasındaki karşılıklı uzun menzilli saldırıların hızlandığı sırada geldiğini aktardı. Zelenskiy’nin sözleri Rusya çapında hukuken ilan edilmiş bir hava sahası kapanması anlamına gelmiyor. 1 Eylül gecesi Rus havacılık makamlarının bazı havalimanlarında geçici kısıtlama uygulaması, bazılarında ise normal veya kontrollü operasyona dönmesi bu ayrımı önemli hale getiriyor.

Zelenskiy havayollarına ne söyledi?

Ukrinform’un başkanlık konuşmasından aktardığına göre Zelenskiy yalnız havayollarını değil, uçuşları sigortalayan şirketleri ve Moskova, St. Petersburg gibi büyük Rus havalimanlarıyla çalışan uluslararası aktörleri de uyardı. Ukrayna’nın sivil havacılığı tehdit etmediğini söyleyen Zelenskiy, Rusya üzerindeki dron faaliyetlerinin ölçeğinin şirketlerin risk hesaplarına girmesi gerektiğini savundu.

Açıklamanın tonu, klasik bir seyahat tavsiyesinden daha sert. Ukrayna yönetimi yabancı havayollarının ve sigorta şirketlerinin Rusya uçuşlarını ticari ve operasyonel açıdan yeniden değerlendirmesini istiyor. Böyle bir değerlendirme havayolunun sefer iptali, rota değişikliği veya Rusya’ya uçmayı tamamen bırakması anlamına gelebilir; ancak bu kararlar her şirketin kendi güvenlik ve sigorta politikasına bağlı.

Rus hava sahası gerçekten kapandı mı?

Hayır, 1 Eylül gecesi itibarıyla Rusya’nın bütün hava sahasını sivil uçuşlara kapatan genel bir resmî karar açıklanmış değil. Rosaviatsiya verilerini aktaran Interfax, Vnukovo ve Domodedovo havalimanlarında geçici iniş-kalkış kısıtlamalarının akşam saatlerinde kaldırıldığını bildirdi. Buna karşılık Sheremetyevo’nun 22.18 itibarıyla hava sahası kısıtlamaları nedeniyle ilgili makamlarla koordinasyon içinde uçuş kabul edip gönderdiği açıklandı.

Günün daha erken bölümünde tablo daha genişti. Interfax’ın Rosaviatsiya’ya dayandırdığı gece haberinde St. Petersburg Pulkovo ile Kazan, Nijnekamsk, Bugulma, Ulyanovsk, Soçi, Samara, Penza ve Saratov dahil çok sayıda havalimanında geçici kısıtlamalar uygulanmıştı. Bu sistem Rusya’da son aylarda dron tehdidi görüldüğünde kısa süreli olarak devreye giriyor; kısıtlama kalksa bile uçak rotasyonu ve ekip planlaması nedeniyle gecikmeler saatlerce sürebiliyor.

Türkiye–Rusya uçuşları açısından risk ne?

Türkiye ile Rusya arasında yoğun tarifeli ve charter trafik bulunduğu için geçici hava sahası kısıtlamaları Türkiye bağlantılı uçuşları doğrudan etkileyebiliyor. Transit Haber’in Rusya havalimanı krizini izleyen dosyasında Vnukovo, Domodedovo ve Samara’daki kısıtlamaların Antalya ve Dalaman seferlerini geciktirdiği aktarılmıştı. Soçi’deki başka bir kısıtlama zincirinde bazı yolcuların bekleme süresi 34 saati aşmıştı.

Zelenskiy’nin açıklaması tek başına Türkiye–Rusya seferlerinin iptal edileceği anlamına gelmiyor. Yolcu açısından belirleyici olan havayolunun kendi operasyon kararı ile kalkış ve varış havalimanlarındaki anlık kısıtlama. Rusya’ya uçacak yolcuların sefer numarasını havayolu uygulamasından ve havalimanının canlı uçuş tablosundan kontrol etmesi, bağlantılı uçuşlarda daha uzun aktarma payı bırakması gerekebilir.

Sigorta şirketleri neden özellikle uyarıldı?

Havacılıkta savaş riski yalnız uçuş rotasını değil, uçağın sigorta kapsamını ve operasyon maliyetini de etkileyebilir. Bir bölgede insansız hava araçlarının, hava savunma sistemlerinin veya geçici hava sahası kapatmalarının sıklaşması halinde sigortacılar ek şart, daha yüksek prim veya belirli bölgeler için kapsam sınırlaması isteyebilir. Havayolları da bu maliyet ve risk değerlendirmesine göre rota veya sefer sıklığı değiştirebilir.

Avrupa hava sahasında dron kaynaklı güvenlik alarmı yalnız Rusya ile sınırlı değil. Transit Haber’in Letonya’daki son dron ihlali dosyasında Türk F-16’larının NATO görevi için havalandığı, hedefe İtalyan Eurofighter’ın müdahale ettiği aktarılmıştı. Sivil ve askerî hava trafiğinin aynı kriz ortamında birbirine yaklaşması, havayollarının risk değerlendirmesini daha hassas hale getiriyor.

Moskova Zelenskiy’nin açıklamasına ne yanıt verdi?

Reuters’ın aynı gece aktardığı açıklamada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’nın Rusya içindeki dron saldırılarını “devlet terörü” olarak niteledi ve yeni karşılık ihtimalinden söz etti. Putin ayrıca Rus güçlerinin Donetsk bölgesinde ilerlediğini savundu. Savaş sahasına ilişkin bu askeri iddiaların bir bölümü Reuters tarafından bağımsız olarak doğrulanamadı.

Zelenskiy’nin uyarısının arka planında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik son hava saldırıları da var. Reuters, 1 Eylül’de Kiev ve çevresine yönelik altıncı gün üst üste süren yoğun saldırılarda en az 12 kişinin öldüğünü bildirdi. Ukrayna da Rusya içindeki enerji ve lojistik hedeflerine yönelik uzun menzilli dron operasyonlarını artırıyor. Karşılıklı saldırılar yoğunlaştıkça Rus havalimanlarındaki geçici kısıtlamaların sıklığı ve süresi havacılık açısından daha yakından izlenecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Savaşa 1 milimetre uzakta, bombalı dron eşiğin aşıldığı an oldu

CIA Başkanı Moskova’da uyardı, Trump ‘Putin NATO’ya saldırmayacak’ dedi

Soçi Havalimanı üç gündür toparlanamadı: Yolcular 34 saat uçuş bekledi

CIA Direktörü gizlice Moskova’ya gitti ama bunu bilmeyen yok!