LetonyaLetonya Yeni Göç Yasası yürürlüğe girdi: Başlıca değişiklikler ve düzenlemeler
Letonya'ya göç etmeyi düşünenleri
Letonya'ya göç etmeyi planlıyorsanız yeni yasayı okuyun.
Duyuru özeti
Yayımlanma tarihi: 15 Eylül 2026
Letonya Parlamentosu’nun (Saeima) bu yıl 20 Ağustos’ta kabul ettiği Letonya yeni Göç Yasası, 15 Eylül’de yürürlüğe girdi. Yeni yasa, önceki düzenlemenin temel ilkelerini büyük ölçüde korurken bazı önemli değişiklikler de getiriyor.
Vize ve oturma izni başvurusu yapanların, belgelerin sunulabileceği dillere ilişkin daha katı kuralları dikkate alması gerekecek. Vize ve ilk geçici oturma izni başvurularında belgeler Letonca veya İngilizce sunulabilecek. Ancak geçici oturma izninin uzatılması ve kalıcı oturma izni başvurularında belgelerin Letonca hazırlanması zorunlu olacak. Davetiye veya sponsorluk başvurusuna eklenmek üzere davet eden kişiler tarafından sunulan belgeler de Letonca olmalı.
Uzun süreli vize başvuru prosedüründe herhangi bir değişiklik yapılmadı. Buna karşılık oturma izni başvurularında önemli değişiklikler yürürlüğe girdi. Yasa, geçici oturma izinlerinin geçerlilik sürelerini değiştiriyor. Bazı durumlarda izin süresi iki yıl olarak belirlenirken yıllık izin kaydı zorunluluğu kaldırılıyor.
Yeni yasayla birlikte gayrimenkul satın alanlara veya kredi kuruluşlarının sermaye benzeri yükümlülüklerine yatırım yapanlara geçici oturma izni verilmesi seçeneği kaldırıldı. Buna karşılık startup kurucularının geçici oturma iznine başvurma imkânları genişletildi. Bu alandaki kısıtlamalar yalnızca terör riski yüksek kabul edilen ülkelerin vatandaşları için uygulanacak.
Kalıcı oturum haklarında da önemli değişiklikler yapıldı. Bundan böyle yalnızca tek bir kalıcı oturum statüsü korunacak: Avrupa Birliği uzun dönem ikamet statüsü. Bu statü, yeni bir izin başvurusu yapılarak veya mevcut izin kaydettirilerek alınabilecek.
Artık hiçbir kişi kategorisine ilk başvuruda kalıcı oturum hakkı verilmeyecek. Kalıcı oturum için Letonya’da geçici oturma izniyle en az beş yıl yaşamış olmak zorunlu koşul hâline gelecek. Bu değişiklik, mülteci statüsü sahipleri ile reşit olmayan çocuklara ilişkin başvuru koşullarını da değiştiriyor.
Yasa ayrıca yeni bir yatırım türü getiriyor: Devlet tarafından kurulacak alternatif yatırım fonunun yöneticisine 150 bin avro yatırım yapılması. Ancak söz konusu fon henüz kurulmadığı için bu hüküm şimdilik uygulanamıyor.
Değişiklikler öğrencileri de etkileyecek. Öğrencilerin aile üyeleriyle birlikte Letonya’ya giriş hakkı bundan böyle yalnızca NATO üyesi ülkelerin vatandaşı olan öğrencilere veya doktora öğrencilerine tanınacak.
İdari süreçlerin hızlandırılması amacıyla oturma izni başvurularının azami değerlendirme süresi de kısaltıldı. Başvurular, teslim tarihinden itibaren en geç dört ay içinde sonuçlandırılacak.
Yasa ayrıca yabancıların entegrasyonuna ilişkin yeni bir bölüm içeriyor. Buna göre yabancılara devletin resmî dili olan Letoncayı öğrenme ve Letonya tarihi ile kültürü hakkında eğitim alma yükümlülüğü getiriliyor. Bu yükümlülük için bir geçiş dönemi öngörüldü; düzenleme 31 Aralık 2027’de yürürlüğe girecek.
Letonya’nın yeni Göç Yasası, ülkenin göç politikasında yatırım sermayesinden çok uzun süreli ikamet, dil ve toplumsal uyum koşullarına ağırlık veren bir tercih ortaya koyuyor. Gayrimenkul alımı veya kredi kuruluşlarına yapılan belirli yatırımlar üzerinden geçici oturma izni alınmasının kaldırılması, oturum hakkı ile maddi yatırım arasındaki bağı zayıflatıyor. Startup kurucularına açılan alan ise hükümetin sermayenin niteliğine göre seçici davrandığını düşündürüyor.
Belge diliyle ilgili yeni kurallar başvuru sahiplerinin günlük hayatında hemen hissedilecek. İlk geçici oturma izni ve vize başvurularında İngilizce kabul edilirken uzatma işlemlerinde Letonca şartı aranması, ülkede kalmayı sürdüren yabancılara ek çeviri masrafı ve hazırlık yükü getirebilir. İdarenin hangi belgeler için yeminli tercüme isteyeceğini, daha önce İngilizce sunulmuş kayıtların yeniden çevrilip çevrilmeyeceğini ayrıntılı biçimde duyurması gerekir. Uygulamadaki açıklık, gereksiz retleri ve işlem gecikmelerini azaltacaktır.
Kalıcı oturumun tek statü altında toplanması sistemi sadeleştirebilir. Buna karşılık ilk başvuruda hiçbir gruba kalıcı oturum verilmemesi ve herkes için beş yıllık geçici ikamet koşulunun getirilmesi, mülteciler ile çocuklar bakımından ayrıca tartışılmayı hak ediyor. Zorunlu göçle ülkeye gelen kişilerle ekonomik amaçla gelen başvuru sahiplerinin aynı bekleme süresine bağlanması, hukuki statüler arasındaki farkları yeterince gözetmeyebilir.
Öğrencilerin ailelerini yanlarında getirme hakkının NATO ülkelerinin vatandaşları ve doktora öğrencileriyle sınırlandırılması da sert bir tercih. Aile birliğini öğrencinin akademik seviyesi veya vatandaşlığı üzerinden belirlemek, Letonya’yı yüksek lisans ve lisans öğrencileri için daha az cazip kılabilir. Üniversiteler, bu kuralın yabancı öğrenci başvurularına etkisini yakından ölçmelidir.
Oturma izni dosyaları için dört aylık azami süre konulması başvuru sahipleri açısından olumlu. Yine de sürenin hangi aşamada başlayacağı, eksik belge talebinde durup durmayacağı ve aşılması hâlinde hangi başvuru yolunun kullanılacağı açıklanmadıkça bu güvence kâğıt üzerinde kalabilir.
Dil, tarih ve kültür yükümlülüğünün 31 Aralık 2027’ye bırakılması idareye hazırlık zamanı veriyor. Kursların ücreti, sınav yöntemi, muafiyetler ve başarısızlık hâlindeki sonuçlar ilan edilmeden yükümlülüğün gerçek ağırlığı hesaplanamaz. Henüz kurulmamış bir fona 150 bin avroluk yatırım seçeneğinin yasaya eklenmesi de düzenlemenin tamamlanmadan yürürlüğe sokulan tarafı. Letonya’nın önündeki asıl sınav, yeni kuralları öngörülebilir, eşit ve aile hayatını gözeten bir uygulamaya dönüştürmek olacak.
Yasanın başarısı, göçmenlerin resmî bilgiye erişebilmesi, makul maliyetlerle işlem yapabilmesi ve benzer dosyalarda tutarlı kararlar alındığını görebilmesiyle ölçülecek. Parlamento ve göç idaresi uygulama verilerini yayımlayarak yeni sistemin sonuçlarını kamuoyunun denetimine açmalı.
