Bosna-Hersek’te görmeden geçmemeniz gereken 4 yer

Bosna Hersek görülmesi gereken 4 yer rotasında Mostar Köprüsü, Saraybosna Başçarşı, Blagay Tekkesi ve Yayçe Şelalesi bulunuyor. Bu dört durak ülkenin farklı bölgelerine yayılıyor: Mostar ile Blagay aynı Hersek gezisinde birleştirilebilirken Saraybosna ve Yayçe için ayrıca yolculuk planlamak gerekiyor.

Bosna Hersek görülmesi gereken 4 yer: Mostar Köprüsü

Mostar'ın tarihî merkezinde Neretva Nehri üzerindeki Eski Köprü, taş kemeri ve iki yakasındaki sokaklarla birlikte geziliyor. UNESCO Dünya Mirası Merkezi, eski köprü alanını Osmanlı dönemi, Akdeniz ve sonraki Avrupa etkilerini bir arada taşıyan tarihî kent dokusu olarak tanımlıyor. Köprü 1990'lardaki savaş sırasında yıkıldı ve sonrasında yeniden inşa edildi. Gördüğünüz yapı, tarihî yerindeki yeniden yapılmış köprü; çevresindeki eski kent ise farklı dönemlerin izlerini taşıyor.

Fotoğraf çekmek isteyenler köprünün üzerinde durmakla yetinmeyip Neretva kıyısındaki seyir noktalarına da inebilir. Köprünün üzerindeki taş döşeme ve eski kente çıkan dar yollar, özellikle yağmurdan sonra dikkatli yürümeyi gerektirir. Çarşı sokakları, nehre bakan teraslar ve karşı kıyıdaki yaya yolları aynı gezinin parçalarıdır. Köprüye ulaşmak için bir araç kullanılsa bile tarihî merkezin son bölümünü yürüyerek gezmek gerekir. Ziyaret yoğunluğu ve yakındaki işletmelerin çalışma saatleri mevsime göre değişebilir.

Saraybosna Başçarşı ve Sebil

Saraybosna'nın Başçarşı bölgesi, dükkânların, dar sokakların, dinî yapıların ve tarihî hanların bir arada bulunduğu eski şehir merkezidir. Şehrin turizm rehberinde Başçarşı, eski Saraybosna'nın kültürel ve tarihî çekirdeği olarak anlatılıyor; Sebil çeşmesi de ana meydandaki belirgin duraklardan biri olarak gösteriliyor. Ahşap köşk biçimindeki çeşmenin çevresi, çarşıdan şehrin başka sokaklarına yürümek için kolay tanınan bir başlangıç noktasıdır.

Başçarşı'dan yürüyüşe başlayıp dükkânların bulunduğu sokakları takip ederek eski şehirdeki farklı ibadet yapıları ve kent meydanları görülebilir. Birkaç sokağın ötesinde şehir dokusu değişir; kısa mesafede birbirinden farklı dönemlerin mimarisi yan yana gelir. Meydanın kendisi kadar çevresindeki küçük sokaklar da ziyaret için zaman ayırmaya değer. Çarşıda dolaşırken günlük ticaretin sürdüğü ve ibadete açık yapıların bulunduğu unutulmamalı; içeri girişte ilgili mekânın kuralları gözetilmeli.

Blagay Tekkesi ve Buna kaynağı

Blagay Tekkesi, Mostar yakınlarındaki Blagay yerleşiminde Buna Nehri'nin kaynağının yanında, yüksek kayalığın dibinde bulunuyor. Tekkenin kendi tarihçe sayfası, yapının derviş geleneğiyle ilişkisini ve Evliya Çelebi'nin seyahatnamesindeki kaydını ele alıyor. Görseldeki su kenarındaki beyaz yapı, kayalık cephe ve nehir, bu durak için birlikte düşünülmesi gereken üç temel unsurdur. Tekkenin ziyaret edilebilen bölümleri ve ibadetle ilgili kuralları gün içinde farklılık gösterebilir.

Mostar ile Blagay'ı aynı güne sığdırmak isteyenler önce Eski Köprü çevresini, ardından su kaynağını ziyaret edebilir. Blagay'da suyun çıktığı noktaya yakın yürüyüş yolu ve karşı kıyıdaki bakış açıları, yapıyı nehirle birlikte görmeye imkân verir. Tarihî binanın her bölümü turistik dolaşıma açık olmayabilir; girişteki duyurular bu yüzden önemlidir. Kaya duvarının çevresinde, fotoğraf çekmek için kullanılan alanla güvenlik amacıyla kapalı tutulan bölümleri birbirine karıştırmamak gerekir. Nehrin kenarında geçirilen süre kısa olsa bile Mostar'dan gidiş ve dönüş için ayrıca zaman ayrılmalıdır.

Yayçe Şelalesi ve eski kent

Yayçe (Jajce) Şelalesi, kent merkezinin hemen yakınında Pliva Nehri'nin Vrbas'a döküldüğü yerde bulunuyor. Yayçe turizm rehberi, şelaleyi kentin simgelerinden biri olarak listeliyor; aynı rehber, tarihî kaleyi ve eski su değirmenlerini de ziyaret noktaları arasında sayıyor. Böylece Yayçe gezisi yalnızca şelalenin önündeki seyir alanıyla sınırlı kalmıyor: kent sokaklarından kaleye doğru çıkmak veya Pliva gölleri çevresine zaman ayırmak da mümkün.

Şelale manzarasını izlemek için ayrılmış seyir bölümleri ve yakın çevrede farklı yürüyüş noktaları bulunuyor. Islak taşlar, merdivenler ve su serpintisi nedeniyle yaklaşılabilecek mesafe hava ve yerel güvenlik uygulamalarına göre değişebilir. Şelaleyi merkezdeki diğer tarihî yapılarla birlikte gezmek isteyenler araçlarını uygun bir noktada bırakıp kent içinde yürüyüş planlayabilir. Yayçe, Saraybosna ile Mostar arasında tek bir şehir içi geçiş sayılmamalı; rotaya dâhil edilirken ayrıca şehirler arası yol zamanı ayrılması gerekiyor.

Bu dört durak nasıl bir rotada birleştirilir?

Saraybosna, Mostar, Blagay ve Yayçe tek bir mahallede veya tek bir kentte bulunmadığı için seyahati dört fotoğrafın sırası üzerinden hesaplamak doğru olmaz. Başkentte konaklayan biri ilk gününü Başçarşı ve çevresine ayırıp başka bir gün Mostar ile Blagay'ı birlikte görebilir. Yayçe ise gidiş ve dönüş yolunun yönüne göre ayrı bir gün veya şehirler arası yolculuk üzerinde durak olarak değerlendirilebilir. Otobüs ve tren bağlantıları her durak için aynı sıklıkta bulunmayabilir; hareket saatleri seyahat tarihinden önce taşıyıcıdan bir kez daha bakılmalı.

Türkiye'den seyahat edecekler pasaport ve giriş koşullarını bordo pasaportla vizesiz gidilen ülkeler rehberinden başlangıç bilgisi olarak kontrol edebilir. Araçla farklı Balkan ülkelerini birleştiren bir güzergâhta Schengen sınırından çıkış ve yeniden giriş yapılacaksa araçla seyahat ve sınır belgeleri rehberindeki giriş sayısı uyarıları da göz önünde tutulmalı. Sonraki sınır geçişinde EES uygulanıp uygulanmayacağı, EES kapsamındaki ülkeler listesi üzerinden ayrıca görülebilir.

Galerinin görselleri tarihî ve doğal noktaların biçimini anlatmak için üretilmiş canlandırmalardır. Gerçek konum, güncel ulaşım ve ziyaret kuralları için kaynaklardaki kurum bilgileri esas alınmalıdır. Özellikle tarihî yapıların içinde fotoğraf çekme, ücretli bölümlere girme ve ibadet alanlarını ziyaret etme koşulları yerinde ilan edilen kurallara bağlı.

Kaynaklar

• UNESCO Dünya Mirası Merkezi – Old Bridge Area of the Old City of Mostar
• Destination Sarajevo – Sarajevo Navigator: Baščaršija
• Blagay Tekkesi – History
• Yayçe Turizm Rehberi – What to visit?