Arjantin’de vatandaşlığı kimin vereceği Yüksek Mahkemeye taşındı

Arjantin’de vatandaşlık yetkisi, Cumhurbaşkanı Javier Milei’nin 366/2025 sayılı kararnamesiyle ilgili davanın Yüksek Mahkemeye ulaşması üzerine yeniden yargının gündemine girdi. Infobae’nin 7 Ekim 2026 tarihli haberine göre Ulusal Seçim Mahkemesi (Cámara Nacional Electoral), hükümetin olağanüstü temyiz başvurusuna 24 Eylül’de izin verdi ve dosya Arjantin Yüksek Mahkemesinin ilgili birimine gönderildi. Yüksek Mahkeme önündeki konu, vatandaşlık belgelerinin hangi makam tarafından verileceğini düzenleyen kararnamenin anayasal geçerliliği.

Yargı sürecinin başlangıcında 30 Haziran 2026 tarihli bir karar var. Arjantin Federal Savcılığının 2 Temmuz tarihli resmî açıklamasında Ulusal Seçim Mahkemesinin, vatandaşlığı verme görevini federal yargıdan Ulusal Göç İdaresine (Dirección Nacional de Migraciones, DNM) aktaran düzenlemeyi geçersiz saydığı açıklandı. Hükümet bu karara karşı temyize başvurdu. Son haber, yüksek yargıdaki nihai hükümden ziyade itiraz dosyasının yeni yargılama aşamasına geçmesine ilişkin.

24 Eylül temyiz kararında ne oldu?

Infobae’nin yargı kaynaklarına ve ulaştığı başvuru metnine dayandırdığı bilgilere göre Ulusal Güvenlik Bakanlığı ile Göç İdaresi, 30 Haziran kararını Yüksek Mahkemeye taşımak amacıyla olağanüstü temyize başvurdu. Ulusal Seçim Mahkemesi 24 Eylül’de federal anayasa hukukuyla ilgili bir sorun bulunduğunu kabul ederek temyiz yolunu açtı.

Gazete, dosyanın 7 Ekim itibarıyla Yüksek Mahkemedeki ilgili sekreterlikte incelemeye alındığını bildirdi. Haberde aktarılan usul kararı, temyiz talebinin bir üst mahkemeye gönderilmesini sağladı.

Mahkeme hükümetin başvurusundaki bütün itirazları kabul etmedi. Infobae’nin aktardığına göre Ulusal Seçim Mahkemesi, önceki kararın gerekçesiz veya keyfî olduğu iddiasını reddetti; kararda yeterli hukuki dayanak bulunduğunu belirtti. Hükümetin ileri sürdüğü kurumsal ağırlık gerekçesinin değerlendirilmesini ise Yüksek Mahkemenin takdirine bıraktı. Böylece temyiz yolu açılırken, alt mahkemenin anayasal değerlendirmesi de dosyada korundu.

Vatandaşlık yetkisi neden tartışmalı?

28 Mayıs 2025 tarihinde imzalanıp 29 Mayıs’ta yayımlanan 366/2025 sayılı kararnamenin 37. maddesi, 346 sayılı Vatandaşlık Kanunundaki başvuru usulünü değiştirerek vatandaşlığa kabul başvurularını DNM’ye yöneltti. Aynı kararnamenin 39. maddesi vatandaşlığa kabul belgesini düzenleme ve verme görevini bu idareye bırakıyor. Önceki sistemde vatandaşlık başvurularına federal hâkimler karar veriyordu. Arjantin’de vatandaşlık yetkisi üzerindeki yargısal uyuşmazlık doğrudan bu görev değişikliğinden kaynaklanıyor.

Ulusal Seçim Mahkemesi, haziran kararında vatandaşlığın siyasi haklarla doğrudan ilişkili olmasını anayasal denetimin temeline yerleştirdi. Federal Savcılığın duyurusuna göre mahkeme, yürütmenin olağanüstü kararname yetkisinin bu alanda kullanılmasının anayasal sınırları aştığı sonucuna vardı. Gerekçede, olağan yasama sürecini beklemeyi olanaksız kılan istisnai bir aciliyetin ortaya konulmadığı da belirtildi. Cumhurbaşkanlığı yönetiminin temyiz başvurusu ise bu değerlendirmenin Yüksek Mahkeme tarafından incelenmesini istiyor.

Dava hangi başvurudan doğdu?

Dosyanın çıkış noktası Entre Ríos eyaletindeki bir vatandaşlık talebi. Çin vatandaşı Liping Yang, Arjantin vatandaşlığı için başvurdu; ilk derece mahkemesi, 366/2025 sayılı kararnamenin ardından düzenlenen yetki sistemi çerçevesinde talebini kabul etmedi. Ulusal Seçim Mahkemesi bu kararı kaldırdı ve vatandaşlık dosyasının eski yargısal düzen içinde incelenmesine hükmetti. Infobae, uyuşmazlığı “Yang, Liping s/Nacionalidad y Ciudadanía” adıyla aktarıyor.

30 Haziran kararının üzerinden birkaç ay geçtikten sonra temyiz yolunun açılması, aynı davayı ülkenin en yüksek mahkemesinin önüne taşıdı. Böylece vatandaşlık yetkisi hakkındaki anayasal uyuşmazlık yeni bir inceleme aşamasına geçti. Yüksek Mahkeme, hem yürütmenin vatandaşlık işlemlerine ilişkin yetkisini hem de bu yetkinin olağanüstü kararnameyle düzenlenmesinin anayasal sınırlarını değerlendirecek. İncelemenin sonucu ve karar tarihi 7 Ekim tarihli haberde açıklanmıyor.

Türk vatandaşları için başvuru koşulları nasıl düzenlenmişti?

366/2025 sayılı kararnamenin 37. maddesinde olağan vatandaşlığa geçiş için başvuru sahibinin 18 yaşını doldurmuş olması ve başvurudan önceki iki yıl boyunca Arjantin’de yasal ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartı bulunuyor. Metin, bu iki yıllık süre boyunca ülke dışına çıkılmamasını kesintisiz ikametin bir ölçütü olarak tanımlıyor. Türk vatandaşlarının da dâhil olduğu yabancı başvuru sahipleri açısından bu hükümler, vatandaşlığa kabul başvurusunun dayandırıldığı ikamet kayıtlarının hangi usule göre değerlendirileceğiyle bağlantılı.

Türk vatandaşının başvurusunda vatandaşlık yetkisi tartışması nedeniyle işlem tarihi, dilekçenin sunulduğu makam ve hukuki dayanak birlikte kaydedilmeli. Kararnameye karşı açılan davada tartışma, özellikle başvuruyu inceleyip vatandaşlık belgesini verme yetkisinde yoğunlaşıyor. Devam eden bir dosyada başvuru sahibinin önceki dilekçesi, yargısal işlem kaydı veya Göç İdaresi kaydı üzerinden hangi makamın dosyayla ilgilendiği belirlenebiliyor.

Geçiş hükümleri bakımından kararnamenin 45. maddesi somut bir ayrım getiriyor. Kararname yürürlüğe girmeden önce başlatılan vatandaşlık işlemlerinin, başladıkları mahkemede ve başvuru tarihindeki hukuki koşullara göre devam etmesi düzenlenmiş. Bu hüküm, 29 Mayıs 2025 öncesinde açılmış vatandaşlık dosyalarının kendi başvuru tarihleriyle değerlendirilmesine ilişkin açık bir kural içeriyor. Yargıdaki yeni süreç ise 366/2025 sayılı düzenlemenin anayasal geçerliliğini ele alıyor.

Yatırım yoluyla vatandaşlık dosyası da kararnameye bağlı

366/2025 sayılı kararname, iki yıllık ikametle vatandaşlığa geçiş dışında ekonomik yatırım yoluyla başvuru imkânına ilişkin hükümler de getirdi. 37. ve 38. maddeler belirli ölçekte yatırım yapan yabancılar için ayrı bir başvuru kanalı oluşturuyor.

Transit Haber’in 4 Ekim’de yayımlanan Arjantin yatırım yoluyla vatandaşlık haberinde Ekonomi Bakanlığının duyurduğu 350 bin dolarlık katkı ve 800 bin dolarlık tahvil seçenekleri ele alınıyor. Vatandaşlık makamının yetkisi hakkındaki dava, bu düzenlemenin hukuki çerçevesinin de bir parçası.

Kararnameyle kurulan yatırım yolu, bireysel davadaki iki yıllık ikamet koşulundan farklı bir usule dayanıyor. Yatırım programına ilişkin mali düzenlemeler hükümet tarafından ayrıca duyurulurken vatandaşlık belgesini verme makamının kim olacağı yargı sürecinde tartışılıyor. Vatandaşlık yetkisi konusundaki hükmün hangi işlemlere uygulanacağı, Yüksek Mahkemenin gerekçeli kararında ele alınacak.

Arjantin’de göç idaresinin görev alanı nasıl değişti?

Kararnamede vatandaşlık dışında göç mevzuatının çok sayıda maddesi de değiştirildi. Göç İdaresinin ikamet kayıtlarını inceleme, ret ve iptal kararları alma görevlerini düzenleyen hükümler de değiştirildi. Transit Haber daha önce Arjantin’de 101 yabancı doktorun oturum kayıtlarının incelendiği soruşturmayı haberleştirmişti. O dosya göç idaresinin giriş ve ikamet veri tabanına ilişkin adli araştırmayı ele almıştı; vatandaşlık yetkisine dair yargı süreci ise 346 sayılı kanun ve anayasal yetki paylaşımından doğdu.

Arjantin Federal Yargısının kamuya açık bilgilendirme sayfasında, 366/2025 sayılı kararnamenin 29 Mayıs 2025’te yürürlüğe girmesi üzerine vatandaşlığa kabul işlemlerinin DNM nezdinde yapılacağı duyurulmuştu. Hazirandaki Ulusal Seçim Mahkemesi kararı bu idari görev dağılımını yargısal ihtilafa dönüştürdü. Infobae’nin 7 Ekim’de aktardığı temyiz aşamasıyla birlikte Yüksek Mahkeme kararının beklenmesi, dosyanın güncel usulî durumunu oluşturuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Arjantin vatandaşlığı için iki yatırım yolu açıkladı: 350 bin dolar ya da 800 bin dolar

Kolombiya’da sahte kimlik ağlarına ortak denetim: İptaller 1.830’e ulaştı

Bulgaristan’da 6 ay 1 gün şartına itiraz: Daimi oturum sahipleri imza topluyor

2023 başvurusuna 2026’da belge istendi: Kuzey Makedonya vatandaşlığında Türklerin dosyaları yıllarca bekliyor