Netanyahu’nun 7 Ekim telefon kaydında saat değiştirme talimatı iddiası

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun eski askerî sekreteri Avi Gil, 7 Ekim 2023 sabahına ilişkin bir telefon görüşmesinin saatinin resmî tutanakta değiştirilmek istendiğini açıkladı. İsrail’in Kanal 12 televizyonuna 8 Ekim 2026’da verdiği röportajda Gil, Başbakanlık Özel Kalem Müdürü Tzachi Braverman’ın bir tutanak görevlisinden 06.40’taki görüşmeyi 06.29 olarak kaydetmesini istediğinin kendisine aktarıldığını anlattı. 7 Ekim telefon kaydı üzerindeki bu iddia, İsrail’de muhalefetin soruşturma çağrısına yol açtı.

Gil’in anlatımına göre saat 06.29’da Netanyahu’yu ilk kez arayarak saldırının başladığını bildirdi. Saat 06.40’ta güvenli hat üzerinden ikinci kez konuştu ve İsrail’in savaşta olduğunu söyledi. Jerusalem Post’un ayrıntılı haberinde iki görüşmenin farklı içerikleri ve zamanları açıkça anlatılıyor. Gil’in ileri sürdüğü 7 Ekim telefon kaydı değiştirme girişimi, 06.40’taki ikinci konuşmanın zamanıyla ilgili.

7 Ekim telefon kaydı için kim saat değişikliği istedi?

Eski askerî sekreter, 7 Ekim’den iki ya da üç hafta sonra Başbakanlık Ofisinde toplantı tutanaklarının normal usullerin dışında toplandığı yönünde uyarılar aldığını söyledi. Ekim 2023 sonunda bazı görevlilerin kendisine bu sürecin yönetmeliklere aykırı yürütüldüğünü bildirdiğini kaydetti. Gil, bunun üzerine başsavcı Gali Baharav-Miara’ya başvurarak resmî tutanaklarla ilgili usulün açıklığa kavuşturulmasını istediğini belirtti. Times of Israel’in aktardığı röportajda Gil, daha sonra yaşanan görüşmeyi ayrıntılarıyla anlattı.

Ocak 2024’te, Gil’in anlatımına göre Başbakanlıkta çalışan bir stenograf odasına geldi. Görevli, 7 Ekim sabahı güvenli hattan yapılan ikinci telefon konuşmasının kaydını getirmesinin istendiğini, Braverman’ın da görüşme saatini 06.40 yerine 06.29 yazmasını söylediğini aktardı. Gil bu konuşmayı kendisine doğrudan anlatan kişinin tutanak görevlisi olduğunu belirtti. Talimatın verildiği iddiası, Gil’in kamuoyuna açıkladığı ifadesine dayanıyor. Röportaj sırasında Gil, tutanak saatine müdahaleyi “gerçeğin değiştirilmesi” olarak niteledi. Özgün röportajda kullanılan bu ifade, Gil’in değerlendirmesidir. Eski sekreter, olayı öğrendiğinde başsavcıya el yazısıyla not ilettiğini ve görüşmelerin orijinal kayıtlarının incelenmesini istediğini de söyledi. Soruşturma yapılması talebinin konusu, görüşme kaydının gerçekte ne zaman gerçekleştirildiği ve sonradan hangi işlemlere tabi tutulduğu.

06.29 ve 06.40 görüşmelerinde Netanyahu’ya ne söylendi?

Jerusalem Post’un Gil’in anlatımından aktardığı kronolojiye göre eski askerî sekreter 06.12’de dönemin Şin Bet Başkanı Ronen Bar’ın ofisinden arandı; 06.17’de güvenli hat üzerinden geri döndü. Bu görüşmede Gazze’de şüpheli hareketlilik, SIM kart etkinlikleri ve Hamas mensuplarının yer altına geçmesine ilişkin bilgiler aldı. Gil, 06.29’da Netanyahu’ya saldırının başladığını bildirdiğini, daha fazla bilgi toplayıp yeniden arayacağını söylediğini anlattı.

İkinci telefon görüşmesi 06.40’ta yapıldı. Gil, bu konuşmada Netanyahu’ya “Savaştayız” dediğini aktardı. İki görüşmenin birbirinden farklı içerikleri, 7 Ekim telefon kaydı hakkındaki tutanak tartışmasının merkezinde anlatılıyor. Gil ayrıca o sabah güvenlik kurumlarından gelen istihbaratın çeşitli askerî ve sivil makamlara ulaştığını söyledi. Kendisine gelen bilgilerin hangi aşamada başbakana aktarıldığı da röportajda incelenen olaylar arasında.

Netanyahu’nun saldırıdan önce uyarılıp uyarılmadığına dair daha önce de açıklamalar yapılmıştı. Transit Haber, eylülde BAE’nin Netanyahu’ya önceden uyarıda bulunduğu yönündeki Haaretz haberini ve Netanyahu’nun dava kararını aktardı. Netanyahu ile BAE liderinin daha sonra yaptığı görüşme de ayrı bir habere konu oldu. Gil’in 8 Ekim’deki 7 Ekim telefon kaydı açıklamaları ise Başbakanlık Ofisinin kendi tutanaklarına ve 7 Ekim sabahında kayda geçirilen iki aramaya ilişkin.

Avi Gil, savaş uyarıları hakkında ne söyledi?

Gil, Kanal 12 röportajında Temmuz 2023’te dönemin Şin Bet Direktörü Ronen Bar’dan Netanyahu’ya bir savaş uyarısı iletildiğini de anlattı. Başbakanın hastanede bulunduğu sırada uyarının kendisi aracılığıyla gönderildiğini söyledi. Gil’in anlatımına göre uyarı, İsrail’in güvenlik durumundaki bozulmaya ilişkindi. Netanyahu’nun bu uyarıdan sonra Bar ile acil bir görüşme yapmadığını öne sürdü.

Eski askerî sekreter ayrıca güvenlik birimlerince Gazze’de bazı önleyici saldırılar önerildiğini, bu önerilerin Netanyahu tarafından kabul edilmediğini belirtti. Times of Israel’in haberinde Gil’in yanında tuttuğu 16 not defterini anlattığı, karar süreçlerine ilişkin görüşlerini paylaştığı bildirildi. Netanyahu’nun 2026’da devlet denetçisine verdiği 55 sayfalık açıklamayla kendi gözlemlediği olaylar arasında farklılıklar bulunduğunu söyledi. İsrail Başbakanlık Ofisinin Başbakanlık kayıtlarında da iki görevlinin unvanı geçiyor. 8 Ocak 2024 tarihli resmî etkinlik kaydında Avi Gil askerî sekreter, Tzachi Braverman da Özel Kalem Müdürü olarak anılıyor.

Netanyahu esir takası görüşmelerinde hangi tercihlerle suçlandı?

Esir takası görüşmeleri konusunda Gil, Gazze’de tutulan İsrailli esirlerin serbest bırakılmasıyla ilgili müzakerelerde Netanyahu’nun esirleri değil koalisyonunu korumaya öncelik verdiğini ileri sürdü. Kabine görüşmelerinde bazı anlaşma fırsatlarının değerlendirildiğini, başbakanın hükümet ortaklarından gelebilecek tepkiyi dikkate aldığını anlattı. Esirlerin dönüşünün öncelikli olması gerektiğini o dönemde de düşündüğünü söyledi. Bunlar Gil’in toplantılara katılımına dayandırdığı suçlamalar ve kişisel değerlendirmeler olarak röportajda yer aldı.

27 Ekim 2026 seçimleri öncesinde İsrail’deki iç siyasi tartışmalar devam ediyor. Transit Haber, Netanyahu’nun seçim öncesinde olası saldırılara ilişkin açıklaması ve muhalefetin güvenlik brifingi talebini 30 Eylül’deki ayrı haberde aktarmıştı. Gil’in açıklamaları, bu kez 2023’teki saldırının ilk saatlerinde yapılan telefon görüşmeleri ve o tarihe ait kayıtların tutulma biçimi çevresinde toplandı.

Başbakanlık Ofisi iddialara nasıl yanıt verdi?

Netanyahu ve Başbakanlık Ofisi, Gil’in suçlamalarını reddetti. Times of Israel’in aktardığı yanıtta Netanyahu, Gil’in saldırı öncesine ilişkin istihbarattan haberdar olduğu hâlde kendisini zamanında uyandırmadığını ileri sürdü. Netanyahu, Gil’in açıklamalarını kendi sorumluluğunu gizlemeye yönelik bir girişim olarak niteledi. Başbakanlık açıklamasında 7 Ekim’deki güvenlik başarısızlığından ordu ve istihbarat yöneticileri sorumlu tutuldu.

Başbakanlık, 7 Ekim telefon kaydı hakkında Gil’in ortaya attığı tutanak değiştirme iddiasını da reddetti. Röportajda geçen 06.29 ve 06.40 kayıtlarının orijinalleri hakkında kamuoyuna sunulan açıklamalar arasındaki anlaşmazlık sürüyor. Gil, ileride kurulacak bir soruşturma komisyonunun yazılı tutanakların yanı sıra görüşmelerin asıl ses kayıtlarını incelemesini istedi.

Muhalefet hangi soruşturma çağrılarını yaptı?

Yashar Partisiyle ilgili 8 Ekim’deki habere göre Yashar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Netanyahu hakkında cezai soruşturma açılması için başsavcılığa başvurulmasını istedi. Eisenkot, Gil’in anlattıklarının başbakanın devlet denetçisine sunduğu bilgilere ilişkin şüpheler doğurduğunu belirtti. Gelecekte kurulmasını istediği devlet soruşturma komisyonunun da bu belgeleri incelemesi gerektiğini savundu.

Avigdor Liberman, İsrail Evimiz Partisinin lideri olarak Netanyahu ve çalışma arkadaşları hakkında ihanet ve komplo suçlamalarıyla derhal soruşturma açılması çağrısı yaptı. Eski Başbakan Naftali Bennett de aynı gün yayımlanan açıklamalarda Netanyahu’nun görevinden ayrılmasını istedi.

Kanal 12’nin yayımladığı tam röportaj, Gil’in telefon görüşmeleri kronolojisi ve Başbakanlık Ofisindeki tutanak toplama sürecine ilişkin birincil anlatımı içeriyor. Times of Israel ile Jerusalem Post ise arama saatlerini, önceden alınan istihbaratları ve karşılıklı açıklamaları ayrı haberlerinde aktardı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Drop Site açıkladı: CIA’in gizli İsrail değerlendirmesinde iç savaş ve devletin çöküşü riski yüksek

Forbes yazarı Erdoğan–Netanyahu geriliminde sıcak çatışma beklemiyor: “İki lider iktidarda kalabilecekler mi?” sorusunu gündeme getiriyor