Meksika’da başkanlık isteyenler ikinci vatandaşlıktan vazgeçecek

Meksika’da çifte vatandaşlık şartı, federal ve eyalet yönetiminin en üst görevlerine aday olmak isteyenlerin sahip oldukları diğer ülke vatandaşlığından vazgeçmesini zorunlu kılacak. Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, anayasanın 82, 116 ve 122. maddelerini değiştiren kararnameyi 7 Ekim 2026’da imzaladı. Meksika Federal Resmî Gazetesi’nin (DOF) aynı günkü akşam baskısında düzenleme yayımlandı. Yeni adaylık koşulları 2028 seçim sürecinde uygulanacak.

Değişiklik cumhurbaşkanlığı, eyalet valilikleri ve başkent Meksiko’nun Hükümet Başkanlığı için aday olacak Meksika vatandaşlarını kapsıyor. Meksika Cumhurbaşkanlığının 7 Ekim açıklamasına göre ikinci bir vatandaşlığı bulunan kişiler, Meksika Ulusal Seçim Enstitüsüne (INE) adaylık kaydı yaptırmadan önce bu vatandaşlıktan çıkacak.

Kararnamenin yasalaşma aşaması tamamlandı; adaylık için getirilen yeni koşulların ilk uygulanacağı seçim süreci ise 2028 olarak belirlendi.

Çifte vatandaşlık şartı hangi kamu görevlerine uygulanacak?

Anayasa değişikliği üç maddeye ilişkin: 82. madde cumhurbaşkanlığını, 116. madde eyalet valiliklerini, 122. madde Meksiko Hükümet Başkanlığını düzenliyor. Çifte vatandaşlık şartı bu üç göreve aday olacak kişiler için getirildi. 7 Ekim tarihli anayasa değişikliği bu üç maddeyi birlikte değiştirdi. Bir eyalet valisi olmak isteyen kişi de cumhurbaşkanı adayıyla aynı vatandaşlık ölçütünü karşılamak zorunda kalacak. Başkentteki makam, Meksiko’nun şehir yönetiminin başındaki Hükümet Başkanlığına karşılık geliyor. Yeni koşul doğumla ikinci vatandaşlık edinmiş kişileri de ilgilendiriyor. 27 Ağustos’ta hükümetin açıkladığı teklif metninde Meksika dışında doğan ya da ailesinden dolayı başka ülkenin vatandaşlığına da sahip kişiler için aynı ilkenin amaçlandığı anlatıldı. Seçim için aday olmak isteyenlerin diğer vatandaşlıklarını sonlandırma işlemi, ilgili ülkenin kendi vatandaşlıktan çıkma prosedürleriyle de bağlantılı. Hükümet, vatandaşlıktan çıkış işleminin usulünü ayrıca düzenlemeyi planladığını açıkladı.

Cumhurbaşkanlığı, valilikler ve Meksiko Hükümet Başkanlığına ilişkin yeni çifte vatandaşlık şartı, adaylık kaydından önce yerine getirilecek. Diğer vatandaşlığından vazgeçme işleminin aday kaydı öncesinde tamamlanması gerekecek. Hükümetin açıklaması seçim enstitüsüne kayıt öncesini esas alıyor.

7 Ekim’e kadar anayasa değişikliği nasıl ilerledi?

Claudia Sheinbaum hükümeti teklifi ağustos sonunda kamuoyuna açıkladı. Meksika Temsilciler Meclisinin 23 Eylül tarihli resmî kayıtlarına göre anayasa değişikliği genel oylamada 344 kabul, 116 ret ve bir çekimser oyla geçti. Maddeler ayrı oylamada 334 kabul ve 109 ret aldı; yine bir milletvekili çekimser kaldı. Teklif ardından Senatoya gönderildi.

Senato metni 30 Eylül’de 86 kabul ve 42 ret oyuyla onayladı. Kongrenin Senato görüşmesine ilişkin duyurusu bu kararın ardından metnin eyalet yasama organlarına gönderildiğini kaydediyor. Anayasa değişikliği için gereken yerel onayların tamamlanmasıyla süreç yeniden federal düzeye taşındı. Cumhurbaşkanlığı, 7 Ekim’e kadar 22 eyalet yasama organının onay verdiğini bildirdi. 7 Ekim’de imzalanan kararname, DOF’nin 7 Ekim 2026 tarihli akşam sayısında yayımlandı. Ekim 2026’da tamamlanan işlem anayasal değişikliğin ilanı; 2028 tarihi ise bu adaylık koşulunun uygulanacağı ilk seçim dönemidir. Reuters’ın 7 Ekim tarihli haberine göre 2027’de yapılacak ara seçimlerde mevcut adaylık usulleri kullanılacak.

2028’de aday olmak isteyen çifte vatandaşlar nasıl etkilenecek?

2028’de uygulanacak çifte vatandaşlık şartı, ikinci vatandaşlığa sahip bir Meksikalının bu üç görevden birine adaylık kaydından önce diğer vatandaşlığından çıkmasını gerektirecek. EFE’nin 7 Ekim haberinde yeni düzenlemenin adaylık öncesi koşulu ve 2028 başlangıcı, hükümet açıklamasına dayanılarak aktarıldı.

Bu işlemin nasıl belgeleneceğine ilişkin usul, adayın vatandaşlık bağı bulunan diğer devletin kurallarına ve Meksika seçim makamlarının kayıt belgelerine bağlı olacak.

Başkanlık için vatandaşlığın yanında anayasada yer alan diğer uygunluk koşulları da uygulanmaya devam edecek. Hükümetin ağustosta açıkladığı 82. madde değişikliği önerisi doğumla Meksika vatandaşlığı, ebeveynlerden birinin Meksikalı olması ve ülkede en az 20 yıl ikamet gibi şartlarla birlikte ikinci vatandaşlığın sonlandırılmasını ele alıyordu. Nihai adaylık sürecinde yürürlükteki anayasa ve seçim makamının kayıt düzenlemeleri birlikte değerlendirilecek.

Yeni çifte vatandaşlık şartı, özellikle ABD’de yaşayan ve ikinci vatandaşlık da edinmiş Meksika kökenlilerin siyasi hakları tartışmasının merkezinde. Reuters muhaliflerin bu kişilerin adaylık hakkını sınırlandırdığı gerekçesiyle reforma karşı çıktığını aktarıyor. ABD’de yaşayan Meksikalıların göç ve geri dönüş hareketi, Transit Haber’in Meksikalıların üçüncü ülkeler üzerinden sınır dışı edilmesine ilişkin haberinde farklı bir gelişme olarak ele alınmıştı. Reuters’ın aktardığı itirazlar, ABD’de vatandaşlık edinmiş Meksika kökenli kişilerin bu makamlara adaylığını da konu alıyor.

Hükümet ve muhalefet anayasa değişikliği hakkında ne söyledi?

Sheinbaum, kararnameyi imzaladığı 7 Ekim açıklamasında yürütme gücünü kullanacak kişilerin yalnız Meksika vatandaşlığına sahip olmasını ulusal egemenliği koruma hedefiyle gerekçelendirdi. Hükümetin ağustostaki taslak sunumunda da bir devletin çıkarları ile başka bir devlete bağlı vatandaşlık ilişkilerinin ayrılması gerektiği savunulmuştu. Bu ifadeler, düzenlemeyi öneren hükümetin gerekçeleri.

Muhalefetteki Ulusal Eylem Partisi (PAN), Kongrede görev yapan kişilere ilişkin kurallarla başkanlık ve valilik adaylarının kuralları arasında farklılık bulunduğunu belirtti. Reuters’ın haberine göre Amerikan Meksika Derneği Başkanı Larry Rubin ise vatandaşlık sayısının ülkeye bağlılığı ölçmek için uygun kriter olmadığını söyledi. Rubin’in değerlendirmesi, ikinci vatandaşlığı bulunanların siyasi temsiline dair itirazlar arasında yer aldı.

Kongre oylamasındaki kabul ve ret oyları kayıtlara geçti. Senatodaki 86 kabul oyuna karşılık 42 ret oyu verildi. EFE’nin haberinde reformun hem federal yasama organları hem 22 eyalet yasama organından geçtiği, ardından Sheinbaum tarafından imzalandığı aktarılıyor. 7 Ekim’deki imzayla yasama ve onay süreci tamamlandı.

Kararın tam metni ve başvuru takvimi nereden izlenebilir?

Kabul edilen çifte vatandaşlık şartının hukukî metni Federal Resmî Gazete’de yayımlanan 7 Ekim tarihli kararnamedir. Anayasa değişikliğinin tam adı, federal ve yerel yürütme organlarının başındaki kişiler için tek vatandaşlık konulu 82, 116 ve 122. madde değişikliğini içeriyor.

Parlamento oylamaları için Senatonun 30 Eylül tarihli görüşme kaydı ve başkanlığın imza açıklaması bulunuyor.

Başvuru aşamasındaki somut belgeler ise Meksika Ulusal Seçim Enstitüsünün ilgili seçim dönemi ilanları ve yürürlükteki vatandaşlık işlemleriyle belirlenecek. Reformun uygulanacağı 2028 sürecinde, adaylık kaydı yapacak kişilerin yabancı vatandaşlıktan çıkma işlemine ilişkin kanıtları sunması öngörülüyor. 7 Ekim tarihli resmî açıklama önceden feragat koşulunu doğrudan kayda geçiriyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD’de Green Card kavgası mahkemeye taşındı: İki kuralın iptali istendi

170 bin El Salvadorlunun TPS dosyasında son dakika: Beyaz Saray müdahalesi iddiası

Arjantin’de vatandaşlığı kimin vereceği Yüksek Mahkemeye taşındı

Kolombiya’da sahte kimlik ağlarına ortak denetim: İptaller 1.830’e ulaştı