Diğer Ülkelerdeki Türkler

Rusya’da 116 bin, Polonya’da 20 bin Türk vatandaşı yaşıyor

Doğu Avrupa Türk toplumu tek bir istatistik tanımıyla ölçülmüyor: Rusya’nın 2021 sayımında 116 bin 705 kişi kendini Türk olarak tanımladı, Polonya’daki Türkiye Büyükelçiliği yaklaşık 20 bin Türk vatandaşından söz ediyor; Romanya’da ise yaklaşık 40 bin Türk ve Türk Tatar kökenli tarihsel azınlık bulunuyor.

HazırlayanMehmet Sercan Tezcanoğlu Yayın tarihi13 Ekim 2026, 18.32

Doğu Avrupa Türk toplumu Rusya, Polonya ve Romanya’da vatandaşlık, etnik kimlik ve tarihsel azınlık kayıtlarında farklı biçimlerde ölçülüyor.

Haberi dinleSesli okuma

Yazı boyutu

Google'da Transit Haber'i takip etTercih ettiğin haber kaynaklarına ekle

Doğu Avrupa Türk toplumu için tek bir toplam sayı vermek, farklı ülkelerin farklı kayıt sistemlerini aynı ölçü kabul etmeyi gerektirir. Rusya etnik kimliği nüfus sayımında kişinin beyanıyla kaydederken, Polonya’daki Türk temsilciliği vatandaşlık temelli bir tahmin kullanıyor. Romanya’daki resmî veri ise ülkedeki tarihsel Türk ve Türk Tatar azınlıklarını birlikte ele alıyor. Rusya, Polonya ve Romanya rakamları bu farklı tanımlar ve ölçüm tarihleriyle birlikte okunuyor.

Doğu Avrupa Türk toplumu için Rusya verisi ne söylüyor?

Rusya Federal İstatistik Servisinin 2021 nüfus sayımı açık veri setinde vatandaşlık, doğum yeri ve etnik kimlik ayrı başlıklarda tutuluyor. Sayım sonuçlarını kullanan Primorskiy Krayı İç Politika Dairesinin resmî 2023 yayınına göre Rusya Federasyonu’nda 116.705 kişi kendisini “Türk” olarak tanımladı; Ahıska Türkleri 4.095 kişiyle ayrı satırda bulunuyor. Bu rakamlar etnik kimlik beyanına ait. Türkiye vatandaşlarına ilişkin bölgesel bir kayıt ise T.C. Kazan Başkonsolosluğunun görev çevresinde görülüyor: Tataristan, Başkurdistan, Çuvaşistan, Mordovya, Mari-El ve Samara Bölgesi’nde yaklaşık 3.500 Türk vatandaşı yaşıyor. Moskova, St. Petersburg ve Rusya’nın diğer bölgeleri bu konsolosluk sayısının dışında kalıyor.

Rusya’daki “Türk” sayısı ile Türkiye vatandaşı sayısı neden ayrı tutuluyor?

Ahıska Türkleri gibi tarihsel topluluklar Rusya’daki tablonun bir başka parçası. Minority Rights Group’un Ahıska Türkleri dosyası, Sovyet dönemindeki zorunlu yer değiştirmelerden sonra topluluğun Rusya’nın çeşitli bölgelerine dağıldığı süreci özetliyor. 2021 sayımının “Türk” ve “Ahıska Türkü” satırları etnik kimlik kategorileridir; Kazan kaydı ise Türkiye vatandaşlığını esas alır. Doğu Avrupa Türk toplumu karşılaştırmasında bu iki kayıt türü ayrı sütunlarda tutuluyor. Seyahat tarafında da farklı bir veri alanı var: Transit Haber’in Rusya e-vize giriş noktaları haberine göre Baratayevka Havalimanı 4 Ekim 2026 kararıyla elektronik vizeyle kullanılabilen noktalara eklendi. Belarus-Rusya seyahat rehberi de iki ülke arasındaki geçişte pasaport ve giriş statüsüne göre uygulanacak kuralları bir araya getiriyor.

Polonya’da yaklaşık 20 bin Türk vatandaşı yaşıyor

Türkiye’nin Varşova Büyükelçiliğinin 22 Ocak 2024 tarihli bilgi notu, Polonya’daki Türk vatandaşlarının sayısını yaklaşık 20 bin olarak tahmin ediyor. Bu grubun yaklaşık 4 bini Polonya üniversitelerinde eğitim gören öğrencilerden oluşuyor. Büyükelçilik, ülkede yaşayan vatandaşların bir bölümünün şirket kurduğunu, bir bölümünün de Polonyalı ve çok uluslu şirketlerde yönetim veya mühendislik görevlerinde çalıştığını aktarıyor. Polonya’da uzun süreli yerleşimin idari tarafında ise bekleme süreleri belirleyici olabiliyor. Transit Haber’in Polonya çalışma ve oturum izni bekleme süreleri dosyasında bazı bölgelerde çalışma izni işlemlerinin altı ayı aşabildiği, geçici oturum dosyalarının bir yıla yaklaşabildiği kaydediliyor. Bu süreler nüfus istatistiğinden ayrı olarak, ülkede çalışan ve ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarının işlem temposuna ilişkin veriler.

Romanya’daki 40 binlik sayı tarihsel Türk ve Türk Tatar azınlığını kapsıyor

T.C. Dışişleri Bakanlığının Romanya’daki soydaşlara ilişkin bilgi sayfası, 2021 nüfus sayımına dayanarak ülkede Türk ve Türk Tatar kökenli yaklaşık 40 bin kişinin yaşadığını bildiriyor. Romanya bu iki topluluğu resmen tanınan ulusal azınlıklar arasında sayıyor. Türk azınlık Romanya Demokrat Türk Birliği, Türk Tatar azınlık ise Romanya Müslüman Tatar Türkleri Demokrat Birliği çatısı altında örgütleniyor; parlamentoda azınlık temsili ve ana dil eğitimi gibi haklar tarihsel azınlık statüsü üzerinden işliyor. Romanya’daki yaklaşık 40 bin kişilik kayıt, Polonya’daki yaklaşık 20 bin Türk vatandaşı tahmininden farklı bir ölçüm nesnesi. Doğu Avrupa Türk toplumu için vatandaşlık, köken ve etnik kimlik rakamları bu yüzden ülke bazında ayrı ele alınıyor.

Türkiye’den OECD ülkelerine göçte ana yön Batı Avrupa

OECD’nin International Migration Outlook 2025 Türkiye bölümüne göre OECD ülkelerine göç eden Türk vatandaşlarının sayısı 2023’te yüzde 37 artarak 158 bine çıktı. Bu göçün yüzde 57’si Almanya’ya, yüzde 7’si Hollanda’ya ve yüzde 5’i Birleşik Krallık’a yöneldi. Polonya ilk üç hedef arasında değil; Rusya OECD üyesi olmadığı için bu dağılımın kapsamına girmiyor. Doğu Avrupa Türk toplumu böylece Batı Avrupa’daki büyük diaspora merkezlerinden farklı bir tablo sunuyor: Polonya’da güncel vatandaş ve öğrenci topluluğu, Rusya’da etnik kimlik sayımı ile konsolosluk görev bölgesi kaydı, Romanya’da tarihsel Türk-Tatar azınlığı ayrı kayıt türleri oluşturuyor. Bölgedeki nüfus karşılaştırması tek bir toplam yerine ülke, tarih ve kayıt türü birlikte verilerek yapılabiliyor.