Estonya çifte vatandaşlığa kapı açıyor: İktidar partileri yasa teklifini sundu

Estonya çifte vatandaşlık konusunda 14 Ekim 2026’da yeni bir yasa teklifini parlamentonun gündemine aldı. Reform Partisi ile Eesti 200 milletvekilleri, doğuştan Estonya vatandaşı olan kişilerin belirli ülkelerde ikinci vatandaşlık sahibi olduklarında Estonya vatandaşlığını koruyabilmesini istedi. Estonya Parlamentosunun 1059 SE numaralı resmî dosyası teklifin 14 Ekim’de sunulduğunu ve Anayasa Komisyonuna havale edilerek yasama sürecine alındığını doğruluyor.

Öneri, yurt dışında yaşayan ve yıllar önce başka ülkenin vatandaşı olabilmek için Estonya vatandaşlığından ayrılan kişileri de ilgilendiriyor. Teklif yasalaşırsa doğuştan Estonya vatandaşı olduğu halde daha sonra vatandaşlığını kaybetmiş veya vatandaşlıktan çıkmış kişilere belirli koşullarla yeniden başvuru olanağı sağlanacak. Estonya çifte vatandaşlık düzenlemesinin henüz bir yürürlük tarihi veya başvuru penceresi ilan edilmedi.

Estonya kamu yayıncısı ERR'nin 15 Ekim haberinde Adalet ve Dijital İşler Bakanı Liisa Pakosta’nın mevcut kuralların gözden geçirilmesi gerektiğine ilişkin sözleri ile muhalefetin itirazları bir arada yer aldı. Böylece Estonya çifte vatandaşlık tartışması yalnız yurt dışındaki Estonyalıların pasaportuyla sınırlı kalmadı; doğuştan vatandaşlık hakkının korunması, zorunlu askerlik ve farklı vatandaşlık kategorileri arasındaki eşitlik de tartışıldı.

Estonya çifte vatandaşlık teklifini kimler için hazırladı?

Yasama dosyasının merkezinde ‘sünniga Eesti kodakondsuse omandanud’ ifadesi bulunuyor: doğumla Estonya vatandaşlığını edinmiş kişiler. Tasarı, Estonya’da uzun süre yaşadıktan sonra vatandaşlığa alınmış herkese aynı hakkı tanıyan genel bir reform olarak hazırlanmadı. Doğuştan vatandaşlığın hukuki niteliği, tasarının uygulanacağı kişileri belirleyen ana ölçüt.

Estonya Parlamentosunun 14 Ekim açıklamasına göre iktidar ortakları, ülke dışında yaşayan vatandaşların Estonya ile bağlarını sürdürmesini amaçlıyor. Reform Partisinden Valdo Randpere, yetişkinliğe geçen insanların başka bir ülkenin vatandaşlığına da sahip olduğu için Estonya vatandaşlığından ayrılmasının istenmemesi gerektiği görüşünü savundu. Eesti 200 grup başkanı Toomas Uibo da yurt dışında aile kurmuş Estonyalıların ülkeyle ilişkisinin korunmasını gündeme taşıdı.

Teklifteki ikinci grup, geçmişte Estonya vatandaşlığını kaybedenler veya kendi isteğiyle bırakanlar. Bu kişiler ancak Estonya vatandaşlığını başlangıçta doğumla kazanmış ve bugün yasada izin verilmesi önerilen ülkelerden birinin vatandaşı olmuşlarsa yeniden kazanma yolundan yararlanabilecek. Bu düzenleme, Estonya kökenli her yabancı için koşulsuz geri dönüş hakkı öngörmüyor.

Hangi ülkeler için ikinci vatandaşlık öneriliyor?

Parlamentonun açıklamasında ikinci vatandaşlık için Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkeleri sayılıyor. Bunlara ABD, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve İsviçre ekleniyor. Örneğin Almanya, Fransa veya İsveç vatandaşı olan doğuştan Estonya vatandaşları AB kategorisi; Norveç ve İzlanda ise AEA kategorisi üzerinden teklif kapsamına girebilir. Sayılan devletlerin kendi vatandaşlık kuralları da ayrıca geçerli olmaya devam edecek.

Metinde bunlara ek bir kapı var: Estonya’nın bu konuda ayrıca anlaşma yaptığı başka bir ülkenin vatandaşlığı da ileride izin kapsamına girebilecek. Ancak bu olasılık, listedeki her ülkeye otomatik genişleme demek değil; ayrıca devletler arası bir anlaşma gerekir. Estonya çifte vatandaşlık teklifinin mevcut ülke listesi bu sınırlar içinde okunmalı.

Türkiye, parlamentonun 14 Ekim’de açıkladığı isimli ülkeler veya AB ve AEA üyeleri arasında değil. Dolayısıyla düzenleme bugün açıklandığı şekliyle Estonya’da vatandaşlığa sonradan geçmiş bir Türk için Türk vatandaşlığını koruyarak ikinci pasaport edinme imkânı sunmuyor. Doğuştan Estonya vatandaşı olup Türk vatandaşlığı da taşıyan kişinin durumu da Türkiye’nin teklif kapsamındaki konumu nedeniyle ayrı değerlendirilmeli.

18 yaşından sonra vatandaşlık seçme kuralı nasıl işliyor?

Estonya'nın yürürlükteki Vatandaşlık Kanunu önemli bir ayrıntı içeriyor. Reşit olmayan ve hem Estonya hem başka bir ülke vatandaşlığını taşıyan kişi, 18 yaşına bastıktan sonraki üç yıl içinde iki vatandaşlığından biriyle devam etmeyi seçmekle yükümlü tutuluyor. Kanun 18 yaşını izleyen üç yıl boyunca seçim için süre tanıyor; bu süre 21. yaş gününe kadar uzanıyor.

Buna karşılık Estonya Anayasası doğumla kazanılmış Estonya vatandaşlığının kişiden alınamayacağını belirtiyor. Pakosta’nın değişiklik çağrısının temelinde, vatandaşlık kanunundaki seçim yükümlülüğü ile doğuştan vatandaşlığı koruyan anayasal güvence arasındaki bu gerilim var. Bakan, başka ülke vatandaşlığına sahip 18 yaşındaki bir kişiye Estonya vatandaşlığını bırakmasının söylenmesini yanlış bulduğunu açıkladı.

Parlamentodaki 1059 SE metni kabul edilirse, doğuştan Estonya vatandaşı kişiler için listelenen ülkeler bakımından bu seçim yükümlülüğü değişebilecek. Ancak mevcut yasa, Meclis nihai kararı verene ve değişiklik yürürlüğe girene kadar geçerli. Vatandaşlık durumu konusunda bugün işlem yapacak kişilerin mevcut kanunu esas alması gerekiyor.

Muhalefet neden karşı çıkıyor?

Merkez Partisinden Vadim Belobrovtsev, yalnız doğuştan vatandaşlar lehine değişiklik yapılmasının sonradan vatandaşlığa kabul edilmiş kişilerle bir eşitsizlik yaratabileceğini dile getirdi. Teklifin hangi somut sorunları çözmek için getirildiğini ve neden seçim öncesi gündeme alındığını sordu.

Muhalefetteki EKRE milletvekili Evelin Poolamets ise zorunlu askerlik üzerinden eleştirdi. İki pasaportu olan bir gencin hangi ülkede askerlik yapacağı ve hangi ülkenin yedek asker sistemine dâhil olacağı konusunun açıklığa kavuşturulmasını istedi. Sosyal güvenlik ve emeklilik haklarının iki vatandaşlık arasında nasıl işleyeceğini de tartışmaya açtı. Bu itirazlar, ERR’nin 15 Ekim tarihli haberinde muhalefet temsilcilerinin sözleri olarak aktarıldı.

Reform Partisinden Randpere, değişikliğin kabulü için gereken 51 milletvekili oyuna ulaşmayı umduğunu söyledi. Muhalefetteki bazı isimlerle görüştüğünü, ancak henüz kesin bir destek güvencesi almadığını aktardı. Oylama sonucu veya teklifin kabul edildiğine ilişkin resmî bir bildirim bulunmuyor.

Teklif şimdi hangi aşamada, Türk okuru nasıl etkiliyor?

Riigikogu'nun 15 Ekim 2026 işlem duyurusunda 1059 SE numaralı teklifin değerlendirmeye alındığı, sorumlu komisyonun Anayasa Komisyonu olduğu açıklandı. Dosya, 19 Ekim itibarıyla parlamentoda incelenen teklif statüsünde. Estonya çifte vatandaşlık değişikliği için Meclis kararı bekleniyor; başvurular başlamadı.

Türkiye ile bağlantılı kişiler açısından iki ayrım belirleyici: Estonya vatandaşlığının doğumla kazanılmış olması ve ikinci vatandaşlık ülkesinin teklifin kapsamına girmesi. Transit Haber'in 12 ülkelik çifte vatandaşlık rehberi başka ülkelerde naturalizasyon yoluyla vatandaşlık alma şartlarını karşılaştırıyor. Bu rehberdeki ülke uygulamaları Estonya’nın doğuştan vatandaşlar için önerdiği kuralla aynı değil.

Vatandaşlığı yeniden kazanmak ise ayrıca incelenmesi gereken bir mesele. Almanya'da vatandaşlığını geri alan Türk çiftin yargı sürecini ele alan haber eski hukuk kuralları nedeniyle doğan uyuşmazlıklara farklı bir örnek sunuyor. Avrupa'daki vatandaşlığa kabul koşullarını karşılaştıran dosya da doğumla vatandaşlık ile sonradan kazanılan vatandaşlık için ülkelerin farklı koşullar belirlediğini anlatıyor.

Estonya çifte vatandaşlık teklifi, belirli ülke pasaportlarını taşıyan doğuştan vatandaşlar için çifte vatandaşlığın korunmasını ve geçmişteki vatandaşlığın geri kazanılmasını birlikte ele alıyor. Yasama sürecinin bundan sonraki adımları Riigikogu’nun 1059 SE dosyasından izlenebilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İngiltere’den AB veritabanlarına erişim hamlesi: Eurodac ve Schengen bile masada

AB’de sınır dışı kuralları değişti: 20 yıla kadar giriş yasağı geliyor

AB, Hafter’in kontrolündeki Doğu Libya ile 25 milyon avroluk göç anlaşması imzaladı

Valensiya’da kiraya 5, satın almaya 10 yıl şartı: AB eşit muameleyi hatırlattı