Devlet aylığı, işveren fonu ve bireysel birikim Hollanda sisteminin üç gelir ayağını oluşturuyor. Hollanda'da emeklilik planında ilk sütun AOW, ikinci sütun işveren üzerinden biriken ek emeklilik, üçüncü sütun ise kişinin kendi oluşturduğu bireysel birikimler. Rijksoverheid’un emeklilik sistemi açıklaması, Hollanda’da yaşayan veya çalışan kişilerin AOW kapsamında temel yaşlılık aylığı biriktirdiğini ve çalışanların büyük bölümünün ayrıca işveren emekliliğine katıldığını aktarıyor. Pensioenfederatie’nin sistem özeti de aynı üç sütunlu yapıyı AOW, kolektif işveren emekliliği ve bireysel emeklilik ürünleri olarak tanımlıyor.
Hollanda'da emeklilik için AOW hesabı nasıl oluşuyor?
AOW hesabında çalışma süresinden çok sigortalı olunan yıllar belirleyici. SVB’ye göre AOW yaşından önceki 50 yıllık dönemde sigortalı geçen her yıl, tam AOW aylığının yüzde 2’sini kazandırıyor. Elli yılın tamamında sigortalı olan kişi yüzde 100 AOW hakkı biriktiriyor. Hollanda’ya daha ileri yaşta taşınan veya uzun süre ülke dışında yaşayan kişilerde sigortalılık yılları daha kısa olabildiği için AOW oranı da buna göre hesaplanıyor. 2026’da AOW yaşı 67 olarak uygulanıyor; kişinin kendi başlangıç tarihi doğum tarihine göre SVB üzerinden kontrol ediliyor.
İşveren emekliliği AOW’dan ayrı birikiyor
İkinci sütunda işveren emekliliği ayrı bir sözleşme ve fon üzerinden birikiyor. Hollanda'da emeklilik hesabında AOW devletin temel yaşlılık aylığını oluştururken, pensioenfonds veya sigorta kuruluşundaki haklar buna ekleniyor. Rijksoverheid verisine göre çalışanların yaklaşık yüzde 90’ı bir işveren emeklilik planına dahil. Primler çoğu sektörde işveren ile çalışan arasında paylaşılıyor. İş değiştiren kişilerde eski fonlarda birikmiş haklar korunabiliyor; mijnpensioenoverzicht.nl farklı işverenlerdeki kayıtları tek ekranda topluyor.
Türkiye-Hollanda Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hangi alanları kapsıyor?
İki ülke arasındaki sosyal güvenlik ilişkisi ikili sözleşmeye dayanıyor. SGK’nın güncel sözleşme tablosunda Hollanda anlaşmasının 1 Şubat 1968’de yürürlüğe girdiği, daha sonra revize edildiği ve malullük-yaşlılık-ölüm ile sağlık alanlarını kapsadığı bulunuyor. Hollanda tarafında da SVB Türkiye’yi sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkeler listesinde sayıyor. Sözleşme, iki ülkedeki sigorta kurumlarının hizmet sürelerini ve hak sahipliği bilgilerini birbirine iletebilmesini sağlayan temel hukuki çerçeveyi oluşturuyor.
Türkiye’deki çalışma sürelerinin SGK’daki karşılığı
SGK, Türkiye’de geçmiş sigortalılık sürelerini kendi mevzuatına göre işleme alıyor. Hollanda’da geçen dönemler için sözleşme kapsamında kurumlar arası hizmet teyidi ve ayrıca 3201 sayılı Kanun uyarınca yurt dışı borçlanması seçeneği gündeme gelebiliyor. SGK’nın 2026 yurt dışı borçlanma rehberi, Türk vatandaşları, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığını kaybeden Mavi Kartlılar ve çifte vatandaşların belirli yurt dışı sürelerini belgeleyerek borçlanabileceğini yazıyor. Borçlanılabilecek dönemler arasında sigortalılık süreleri, belirli işsizlik dönemleri ve mevzuatta tanımlanan ev kadınlığı süreleri bulunabiliyor. 2026’da günlük borçlanma tutarı seçilen prime esas kazancın yüzde 45’i üzerinden hesaplanıyor. Başvuru sahibinin hangi süreyi borçlanacağı, elindeki hizmet belgeleri ve Türkiye’deki mevcut prim günleri toplam maliyeti doğrudan değiştiriyor.
İki ülkeden ayrı aylık dosyaları yürütülebiliyor
İki ülkenin emeklilik dosyaları farklı kurumlarda yürütülüyor. AOW hakkını SVB, işveren emekliliğini ilgili pensioenfonds, Türkiye’deki yaşlılık aylığını SGK sonuçlandırıyor. Hollanda'da emeklilik ile Türkiye’deki emeklilik işlemleri arasındaki bağlantıyı ikili sosyal güvenlik sözleşmesi kuruyor. SGK sözleşme metinlerinde, gerekli durumlarda iki ülkedeki sigortalılık sürelerinin hak kazanma hesabında birlikte ele alınmasına ilişkin hükümler bulunuyor. Her kurum aylık tutarını kendi mevzuatı ve kendi sigorta kayıtları üzerinden belirliyor; kişinin SVB, pensioenfonds ve SGK kayıtlarının üçü de dosyada ayrı ayrı izleniyor.
Türkiye’ye dönenler AOW başvurusunu nereden yapıyor?
AOW yaşına Türkiye’de yaklaşan kişiler başvuruyu son aya bırakmamalı. SVB, sözleşmeli bir ülkede yaşayanların AOW başvurusunu yaklaşık altı ay önce başlatmasını ve durumuna göre ikamet ettiği ülkenin emeklilik kurumuna ya da son sigortalı olduğu ülkenin kurumuna müracaat etmesini istiyor. Türkiye’deki dosyalarda SGK ile SVB arasında bilgi akışı kurulabiliyor. Ayrıca Hollanda’nın Ankara Büyükelçiliğinde SVB sosyal işler birimi bulunuyor; kişisel AOW ve sosyal güvenlik soruları bu birim üzerinden de yönlendirilebiliyor.
AOW Türkiye’deki banka hesabına da ödenebiliyor
Emeklilikten sonra Türkiye’de yaşayanlar AOW ödemesini yabancı banka hesabına alabiliyor. NetherlandsWorldwide’ın ödeme rehberi, transfer süresinin bankaya ve ülkeye göre uzayabildiğini ve küçük AOW tutarları için üç aylık ya da yıllık ödeme seçeneğinin SVB ile görüşülebileceğini yazıyor.
SGK borçlanmasıyla aylık alanların yurt dışı bildirimleri sürüyor
3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı sürelerini borçlanarak Türkiye’den aylık alanlar için ayrıca bildirim yükümlülükleri bulunuyor. SGK’nın yurt dışı aylık işlemleri sayfası, altı aydan uzun süre yurt dışında kalan bazı aylık sahiplerinden çalışma ve ikamete dayalı sosyal yardım durumunu gösteren belgeler isteyebiliyor. Hollanda’daki çalışma veya ikamet değişikliklerinde SGK dosyasındaki bildirim şartlarını ayrıca gözden geçirmek gerekir.
Emeklilik dosyasında üç ayrı kayıt kontrolü
Dosya hazırlığı üç kayıtla başlıyor: SVB’deki AOW sigortalılık yılları, işveren fonlarındaki pensioen hakları ve SGK hizmet dökümü. Hollanda'da emeklilik planlayan ve iki ülkede çalışmış kişiler tarih aralıklarını, sigorta boşluklarını ve varsa yurt dışı borçlanması planını emeklilik yaşından önce karşılaştırdığında kurumlar arası teyit için zaman kazanıyor. Transit Haber’in Hollanda kalıcı oturum rehberi, Hollanda vatandaşlığı dosyası ve Hollanda sayfası emeklilik öncesindeki oturum ve statü işlemlerini tamamlıyor.
Kaynaklar
- SVB — Building up AOW pension rights
- Rijksoverheid — Opbouw pensioenstelsel
- SVB — Treaty countries
- SGK — Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri
- SGK — Yurt Dışı Borçlanması İşlemleri
- SVB — How to claim an AOW pension if you live outside the Netherlands
- NetherlandsWorldwide — AOW pension payments outside the Netherlands
- Pensioenfederatie — The Dutch Pension System
- SGK — Yurtdışı Aylık İşlemleri