Çekya'da eğitim amacıyla uzun dönem oturum izni
Çekya'da eğitim alacak kişileri
Çekya'da eğitim almayı düşünenlerin bu bilgileri öğrenmesi gerekiyor.
Duyuru özeti
Eğitim amacıyla uzun dönem oturum izni; Çekya’da aşağıdaki eğitim programlarından birinde, genellikle bir yıldan uzun süre eğitim görecek üçüncü ülke vatandaşları için gereklidir: üniversite eğitimi, sonraki üniversite eğitimine yönelik dil veya uzmanlık hazırlığı, burs programı, staj veya mesleki eğitim, Avrupa Gönüllü Hizmeti ve aşağıda “eğitim” tanımında belirtilen diğer bazı faaliyetler.
Başka bir AB üyesi ülkede eğitim amacıyla uzun dönem oturum iznine sahip olan kişiler; (1) bir AB programı, (2) çok taraflı hareketlilik programı veya (3) üniversiteler arası anlaşma kapsamında Çekya’da VİZE ALMADAN bir yıla kadar eğitim görebilir. Vizesiz kalıştan yararlanabilmek için oturum kartında “STUDY MOBILITY” ibaresi veya bunun eşdeğeri/çevirisi bulunmalıdır.
Lütfen şu adımları izleyin:
1. Başvurunuzu yapacağınız konsolosluğu bulun
2. Randevu alın
Konsolosluklar randevu sistemlerini kendileri yürütür. Randevular çoğunlukla e-posta veya telefon yoluyla verilir. Ayrıntılar için ilgili konsolosluğun internet sitesine bakın.
Başvurular şahsen yapılır. Başvuru sırasında mülakat gerçekleştirilir ve parmak izi alınır.
12 yaşından küçük çocuklardan parmak izi alınmaz ve konsolosluğa gitmeleri gerekmez. 12-15 yaş arasındaki çocukların ise kendileri adına vize başvurusu yapacak anne-babaları veya yasal vasileri eşliğinde gelmeleri gerekir.
Başvurunuzu Öğrenci Kolaylaştırma Programı (REŽIM STUDENT) üzerinden yapıp yapamayacağınızı kontrol edin.
3. Aşağıdaki belgelerle başvurunuzu yapın
- Pasaport
- Başvuru formu: Uzun dönem oturum izni başvuru formu (yeşil form)
- 2 fotoğraf
- Biyometrik veriler: Parmak izi
- Destekleyici belgeler:
- Kalış amacı: Çoğunlukla kabul mektubu veya benzeri bir belge
- Konaklama
- Maddi imkânlar: Öğrencinin gerekli mali kaynağa sahip olduğunu gösteren belge veya gerçek konut giderlerini karşılayabilecek mali kaynağa sahip olduğunun kanıtı. Alternatif olarak bütün masrafların bir üçüncü taraf — devlet kurumu, tüzel kişi veya ev sahibi kuruluş — tarafından karşılanacağını gösteren belge sunulabilir. Örneğin burs veya hibe belgesi kullanılabilir.
- Çocuğun seyahati için ebeveyn izni: Serbest biçimde hazırlanmalı ve her iki ebeveyn/yasal vasi tarafından imzalanmalıdır. İmzaların resmi olarak tasdik edilmesi gerekmez.
Ebeveyn izni aşağıdaki durumlarda ilgili ebeveyn/yasal vasi açısından aranmaz:
- 15 yaşından küçük çocuk adına başvuruyu ebeveynlerden veya yasal vasilerden biri yapıyorsa yalnız diğer ebeveynin/yasal vasinin imzası gerekir.
- Ebeveynlerden veya yasal vasilerden biri zaten Çekya’da yaşıyorsa ve çocuk onunla birlikte yaşayacaksa yalnız diğer ebeveynin/yasal vasinin imzası gerekir.
- Ebeveyn veya yasal vasi, kendi kontrolü dışındaki nedenlerle söz konusu izni veremediğini belgeleyebiliyorsa.
- Adli sicil kaydı
- Harç
- Seyahat sağlık sigortası: Başvuru sırasında değil, yalnızca vize onaylandıktan sonra sunulur.
Gözden kaçırmayın
Pasaport ve güncel görünümü yansıtan fotoğraf dışında destekleyici belgeler 180 günden eski olmamalıdır.
Destekleyici belgeler Çekçe sunulmalıdır. Başka bir dilde düzenlenmiş belgelerin ayrıca Çekçeye yapılmış resmi tercümeleri verilmelidir.
Yabancı ülkeler tarafından düzenlenen resmi belgelerin yasallaştırılması gerekir. Belgeye göre apostil veya üst tasdik işlemi uygulanmalıdır.
Aşağıdaki belgeler her zaman asıllarıyla sunulmalıdır:
- Pasaport
- Kalış amacını gösteren belge; bu başvurularda kabul mektubu veya benzeri belge
- Ebeveyn izni
Başvuru sahibi isterse bu belgelerin asılları kendisine geri verilir. Pasaport her durumda başvuru sahibine iade edilir ve vize düzenleneceği sırada yeniden teslim edilir.
Diğer destekleyici belgeler asıl olarak veya resmi olarak onaylanmış kopya biçiminde sunulabilir.
Başvuru sahiplerinden ayrıca bütün belgelerin bir takım fotokopisini hazırlamaları istenir.
YALNIZCA BÜTÜN BELGELERİ İÇEREN EKSİKSİZ BAŞVURULARI SUNUN.
EKSİK BAŞVURULAR İŞLEME ALINAMAZ. Başvuru sahibi eksik belgeleri tamamlayana kadar işlem askıya alınmak zorundadır (§ 169i + Yabancıların İkameti Hakkında Kanun § 169r/4). Bu, toplam işlem süresini uzatır.
4. Kararı bekleyin
Eğitim amacıyla uzun dönem oturum izni başvurularında yasal işlem süresi 60 gündür.
5. Vize onaylandıktan sonra seyahat sağlık sigortası yaptırın
Yabancıların Çekya’daki kalışları süresince seyahat sağlık sigortası yaptırmaları gerekir.
Vizenizi teslim alırken, sigortanızın bulunduğunu ve kapsamını göstermek amacıyla sigorta poliçesi ile genel şartların Çekçeye yapılmış resmi tasdikli tercümesini sunmalısınız.
Talep edilmesi halinde sigorta priminin ödendiğini gösteren belge de verilmelidir.
6. Başvurunuz kabul edildiyse vizenizi, reddedildiyse ret belgesini alın
Başvuru sahipleri pasaportlarını kendileri teslim alabilir veya başka bir kişiyi yetkilendirebilir.
Pasaportu başka biri teslim alacaksa tasdikli vekâletname sunulmalıdır. Başvuru sahibi, başvuru yaptığı sırada konsolosluğu bu düzenleme konusunda bilgilendirmişse ayrıca vekâletname gerekmez.
NOT: Vizenin düzenlenmesi Çekya’ya veya Schengen Bölgesi’ne otomatik giriş hakkı vermez. Vize sahiplerinin dış sınırları geçerken Schengen Sınırlar Kanunu’nda düzenlenen giriş koşullarını karşılamaları ve talep edilirse planlanan kalışlarına ilişkin belgeleri sunmaları gerekir.
Bu başvurular açısından “eğitim” aşağıdaki faaliyetleri kapsar
- Akredite eğitim programlarında üniversite öğrenimi.
- Bir devlet üniversitesi tarafından düzenlenen, akredite üniversite programlarında öğrenime yönelik dil veya mesleki/uzmanlık hazırlığı. Başvuru sahibi, belirli bir akredite üniversite programına hazırlık eğitimi alacağını gösteren belge sunmalıdır. Birden fazla programa hazırlanılıyorsa kabul mektubunda veya teyit belgesinde en az bir akredite eğitim programı belirtilmelidir.
- Bir AB programı veya uluslararası anlaşma kapsamında düzenlenen dil veya uzmanlık kursu.
- Okullar Sicili’ne kayıtlı bir yüksek meslek okulunda, Çekya’daki bir ev sahibi kuruluş bünyesindeki değişim programının parçası olarak yürütülen yüksek mesleki eğitim.
- Okullar Sicili’ne kayıtlı bir ortaöğretim okulu veya konservatuvarda, Çekya’daki bir ev sahibi kuruluş bünyesindeki değişim programının parçası olarak yürütülen ortaöğretim.
- Şu programlardan biri kapsamında yürütülen burslu eğitim:
- Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından uygulanan uluslararası anlaşmalar,
- Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı burs programı,
- AB burs programı,
- Çekya hükümeti kararı.
- Staj/mesleki eğitim: Mali karşılık alınmaması şartıyla, yurt dışındaki bir üniversitede devam eden eğitim sırasında veya üniversite eğitiminin tamamlanmasını izleyen iki yıl içinde Çekya’daki bir ev sahibi kuruluşta bilgi, uygulama ve deneyim kazandırmaya yönelik faaliyetler.
Bu stajın aşağıdakilerden biri tarafından organize ve koordine edilmesi gerekir:
- Çekya’daki bir üniversite,
- Çekya Bilimler Akademisi,
- Çekya’da kayıtlı bir tüzel kişi veya Çekya dışında kayıtlı olmakla birlikte Çekya’da organizasyon birimi bulunan bir tüzel kişi.
Söz konusu tüzel kişilerin bu amaçla İçişleri Bakanlığı veya Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olması gerekir.
- Avrupa Gönüllü Hizmeti: 18-30 yaş arasındaki bir yabancının AB programları ve girişimleri ya da Çekya’daki benzer bir devlet programı kapsamında, Çekya’daki bir ev sahibi kuruluşta uygulamalı ve mesleki deneyim kazanmasına yönelik gönüllü hizmet.
Faaliyetin Çekya’da kayıtlı bir tüzel kişi veya yurt dışında kayıtlı olmakla birlikte Çekya’da organizasyon birimi bulunan bir tüzel kişi tarafından organize ve koordine edilmesi gerekir. İlgili kuruluşların İçişleri Bakanlığı veya Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olması zorunludur.
- Eğitim ve insan kaynaklarının geliştirilmesinden sorumlu kişilerin deneyim değişimi ve burslu eğitimleri; faaliyetlerin AB programları veya girişimleri kapsamında ya da uluslararası anlaşmalara uygun biçimde yürütülmesi şartıyla.
Çekya’da üç aydan uzun sürecek ancak yukarıdaki kapsama girmeyen diğer eğitim türleri, eğitim amacıyla uzun dönem vize kapsamında değerlendirilmelidir. Değişim programı kapsamında olmayan ortaöğretim, yüksek meslek okulu veya konservatuvar eğitimi ile dil ve diğer kurslar buna örnek gösterilebilir.
Eğitim amacıyla uzun dönem oturum izinleri hakkında ek bilgiler
Uzun dönem oturum izni başvuruları, AB, İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre dışındaki ülkelerin, yani üçüncü ülkelerin vatandaşları tarafından yapılabilir.
AB, İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre vatandaşları ile Yabancıların İkameti Hakkında Kanun’un § 15a ve § 180f maddelerindeki aile üyesi tanımına giren yakınları, Çekya’da kalmak için uzun dönem oturum iznine ihtiyaç duymaz.
Başka bir AB üyesi ülkede eğitim amacıyla uzun dönem oturum iznine sahip kişiler; (1) AB programı, (2) çok taraflı hareketlilik programı veya (3) üniversiteler arasındaki anlaşmalar kapsamında mevcut oturum izinleriyle Çekya’da EK BİR VİZE ALMADAN bir yıla kadar kalabilir.
Bu haktan yararlanmak için oturum kartında “study” kelimesinin veya bunun çevirisinin bulunması gerekir.
Uzun dönem oturum izni başvuruları, yer bakımından yetkili Çekya diplomatik temsilciliklerine yapılır. Temsilcilikler başvuruları inceleyip karara bağlaması için İçişleri Bakanlığına gönderir.
Başvuru kabul edilirse başvurunun yapıldığı diplomatik temsilcilik, eğitim amaçlı uzun dönem oturum izninin teslim alınabilmesi amacıyla uzun dönem vize düzenler.
Bu vize 60 gün süreli ve tek girişlidir.
Başvuru sahibi bu süre içinde ikamet edeceği yere göre yetkili İçişleri Bakanlığı yerel birimine gider. Biyometrik verilerin verilmesinin ardından oturum kartı düzenlenir.
Kalış amacı devam ediyorsa oturum kartının süresi dolmadan önce İçişleri Bakanlığının ilgili yerel biriminden uzatma başvurusu yapılabilir.
Uzun dönem oturum izni, sahibine kazanç getirici olmayan amaçlarla Schengen Bölgesi’nde herhangi bir 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün serbest dolaşım hakkı verir. Bu yönüyle kısa süreli Schengen vizesinin işlevini yerine getirir.
Hukuki kaynaklar
326/1999 sayılı Çekya’da Yabancıların İkameti ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Yer bakımından yetki: § 169g
- Başvuru randevusunun alınması: § 169f
- Başvurunun şahsen yapılması: § 169d
- Belge sunma yükümlülüğü: § 168.2
- Parmak izi verilmesi: § 55.3
- Eğitim tanımı: § 64
- Eğitim amacıyla oturum izni ve destekleyici belgeler: § 42d
- Uzun dönem vize: § 30
- Uzun dönem vize destekleyici belgeleri: § 31, § 42.6
- Destekleyici belgelerin şartları — 180 gün ve asıllar: § 55.1
- Başvurunun kabul edilemezliği: § 169h
- İşlemin askıya alınması: § 169i, § 169r.4; Çekçe olmayan destekleyici belgeler için § 169.2
- Yasal işlem süresi: § 169t.6.a).2
- Seyahat sağlık sigortası: § 180j
500/2004 sayılı İdari Usul Kanunu
- Belgelerin Çekçe sunulması zorunluluğu: § 16.1 ve 2
111/1998 sayılı Üniversiteler ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
561/2004 sayılı Okul Öncesi, İlköğretim, Ortaöğretim, Yükseköğretim ve Diğer Eğitim Türleri Hakkında Kanun
198/2002 sayılı Gönüllülük Kanunu
21 Aralık 2010 tarihli ve 429/2010 sayılı Kararname: Yabancıların yer bakımından yetkili diplomatik temsilcilikte vize veya oturum izni başvurusu yapma yükümlülüğüne getirilen istisnaların belirlenmesine ilişkin kararname.
5 Şubat 2020 tarihli ve 35/2020 sayılı Kararname: Vize ve oturum izni başvurularında diplomatik temsilciliklerin yetki bölgelerinin belirlenmesine ilişkin kararname.
Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 11 Mayıs 2016 tarihli (AB) 2016/801 sayılı Direktifi: Üçüncü ülke vatandaşlarının araştırma, eğitim, mesleki eğitim, gönüllü hizmet, öğrenci değişim programları veya eğitim projeleri ve au pair amaçlarıyla giriş ve ikamet koşullarına ilişkin direktif.
Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 9 Mart 2016 tarihli (AB) 2016/399 sayılı Tüzüğü: Kişilerin sınırlar arasında hareketini düzenleyen kurallara ilişkin Birlik Kanunu — Schengen Sınırlar Kanunu; ağırlıklı olarak Başlık II, Dış Sınırlar, Bölüm I ve II.
Çekya’nın eğitim amacıyla verdiği uzun dönem oturum izninde klasik bir öğrenci vizesi dosyası görülüyor: kabul belgesi, konaklama kanıtı, maddi yeterlilik, sabıka kaydı ve biyometri. Fakat resmi metnin satır aralarında başvuru sahibinin zamanını etkileyen birkaç ayrıntı var. En önemlisi, eksik dosyanın işlem görmeye devam etmemesi. Evrak tamamlanana kadar süreç askıya alınıyor ve 60 günlük yasal inceleme süresi başvuranın beklediği takvimden sapabiliyor.
Türk öğrenciler açısından hazırlığın ağırlık merkezi yalnız belge toplamak olmamalı. Belgelerin Çekçe sunulması, yabancı resmi evrak için apostil ya da gerekli hallerde üst tasdik aranması ve bazı belgelerin asıllarının verilmesi dosyayı teknik bir işe dönüştürüyor. Kabul mektubunu alıp randevuya yetişmek tek başına yeterli değil. Tercüme, tasdik ve kopya hazırlığı son haftaya bırakıldığında küçük bir eksik, aylarla ölçülen eğitim planını etkileyebilir.
Metindeki sağlık sigortası sıralaması da başvuru pratiğinde karıştırılabilecek noktalardan biri. Sigorta başvuru anında istenmiyor; onaydan sonra, vize alınırken devreye giriyor. Poliçe ve genel şartların Çekçeye resmi tercümesi talep edilebiliyor, ödeme belgesi de ayrıca sorulabiliyor. Dolayısıyla başvuru öncesinde masraf yapmak yerine konsolosluğun istediği aşamayı izlemek daha güvenli bir yol.
Bir diğer önemli ayrıntı öğrenci hareketliliği. Başka bir AB ülkesinde eğitim amaçlı uzun dönem oturumu bulunan kişiler, belirli AB programları, çok taraflı hareketlilik programları veya üniversiteler arası anlaşmalar çerçevesinde Çekya’da bir yıla kadar ek vize almadan eğitim görebiliyor. Bunun için oturum kartında “study mobility” ibaresinin ya da eşdeğerinin bulunması gerekiyor. Her yabancı öğrenciyi kapsayan genel bir muafiyetten söz edilmiyor.
Çalışmanın kapsamı da gözden kaçmamalı. Resmi tanım; akredite üniversite programlarını, belirli hazırlık eğitimlerini, burs programlarını, bazı değişim programlarını, ücretsiz mesleki stajları ve belirli gönüllülük faaliyetlerini kapsıyor. Buna karşılık üç aydan uzun süren her dil kursu otomatik olarak aynı oturum türüne girmiyor. Programın niteliği, başvurulacak izin türünü değiştirebildiği için okuldan gelen kabul belgesindeki eğitim statüsünü baştan kontrol etmek gerekiyor.
Son olarak, uzun dönem oturum izninin onaylanması ile Çekya’ya giriş hakkı aynı aşama değil. Konsolosluğun verdiği vize, oturum kartının teslim sürecini tamamlamak için kullanılıyor; sınırda Schengen giriş şartları ayrıca uygulanıyor. Öğrencinin kabul belgesi, kalış amacı ve diğer destekleyici belgeleri seyahatte erişilebilir tutması bu yüzden akıllıca. Resmi metnin verdiği temel mesaj basit: Çekya öğrenci dosyasında hız, randevu bulmaktan çok eksiksiz ve doğru sırayla hazırlanmış evraka bağlı.