Filistin’e vize.muafiyeti, İsrail’e vize zorunluluğunun zamanı geldi de geçiyor
Filistin pasaportu Türkiye vizesi bakımından bugün İsrail pasaportundan farklı kurallara tabi. T.C. Dışişleri Bakanlığının yabancıların vize rejimine ilişkin güncel tablosunda Filistin’in umuma mahsus pasaport sahipleri vizeye tabi. İsrail’in umuma mahsus ve resmî pasaport sahipleri ise Türkiye’de 90 güne kadar vizeden muaf tutuluyor.
Filistin vatandaşları için bazı sınırlı kolaylıklar var. Geçerli Schengen, ABD, Birleşik Krallık veya İrlanda vizesi ya da ikamet izni bulunan Filistin umuma mahsus pasaport sahipleri, diğer şartları da karşılamaları halinde 30 günlük tek girişli e-Vize alabiliyor. Filistin diplomatik pasaportu sahipleri de her 180 günde 90 güne kadar vizeden muaf. Genel kural ise umuma mahsus Filistin pasaportu için vize zorunluluğu.
Türk vatandaşlarının karşı yöndeki seyahatinde de iki farklı uygulama bulunuyor. Bordo pasaport sahibi Türk vatandaşları İsrail’e vizeyle girebiliyor. Filistin yönetimi Türk vatandaşlarına ayrıca vize uygulamıyor; ancak Batı Şeria ve Kudüs’e erişimde İsrail giriş kontrolü bulunduğu için Türk umuma mahsus pasaport sahiplerinin İsrail vizesi alması gerekiyor. Dışişleri Bakanlığı, Mısır üzerinden Gazze Şeridi’ne giriş için bu kuralın dışında ayrı bir durum bulunduğunu belirtiyor.
Bu veriler, diplomatik tanıma ile seyahat rejiminin aynı hukuki işlem olmadığını gösteriyor. Türkiye Filistin Devleti’ni 1988’den beri tanıyor, fakat bu tanıma Filistin pasaportuna otomatik vize muafiyeti sağlamıyor. Vize kuralları ayrı idari ve siyasi kararlarla belirleniyor.
Türkiye isterse Filistin umuma mahsus pasaport sahiplerine kısa süreli vize muafiyeti tanıyabilir. Muafiyetin süresi ve koşulları Türk makamlarınca belirlenebilir. Aynı şekilde İsrail pasaportuna tanınan mevcut 90 günlük muafiyetin sürdürülmesi veya değiştirilmesi de Türkiye’nin vize politikasına ilişkin ayrı bir karar konusu.
Filistin pasaportu Türkiye vizesi tartışmasının bir başka boyutu karşılıklılık. İsrail vatandaşları Türkiye’ye kısa süreli ziyaretlerde vizesiz girebilirken, bordo pasaportlu Türk vatandaşları İsrail için vize almak zorunda. Bu farkın değiştirilip değiştirilmemesi dış politika tercihi; mevcut kurallar ise bugün bu şekilde uygulanıyor.
Bir vize zorunluluğu ile ülkeye giriş yasağı aynı şey değil. Vize uygulaması, yolcunun seyahatten önce başvuru yapmasını ve giriş şartlarının değerlendirilmesini gerektiriyor. Giriş yasağı ise farklı bir hukuki tedbir. Filistin pasaportuna muafiyet tanınması da İsrail vatandaşlarının Türkiye’ye girişinin otomatik olarak yasaklanması anlamına gelmez.
Bugünkü resmî tabloda Filistin umuma mahsus pasaportu vizeye tabi, İsrail pasaportu 90 güne kadar vizeden muaf. Bu düzenin değiştirilmesi için yeni bir idari veya siyasi karar gerekiyor; şu ana kadar yürürlüğe girmiş bir değişiklik açıklanmış değil.