Mısır Mekke Anlaşması’nın üç ülkesiyle İstanbul’da aynı masaya oturacak

Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır dışişleri bakanları ağustos sonunda İstanbul’da bir araya gelecek. Pakistan Dışişleri Bakanlığının açıklamasını aktaran Dawn’a göre Hakan Fidan, Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar’ı Regional 4 toplantısına davet etti; Dar daveti kabul ederek katılımını teyit etti.

Dörtlü format yeni değil, ancak İstanbul buluşması 7 Ağustos’ta Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı imzalamasından sonraki ilk büyük R4 toplantısı olacak. Mısır anlaşmanın imzacıları arasında bulunmuyor. Hakan Fidan daha önce Kahire’nin teknik başlıklar çözüldüğünde savunma anlaşmasına katılmasını beklediğini söylemişti.

İstanbul’daki dörtlü toplantıya kimler katılacak?

Pakistan Dışişleri Bakanlığının verdiği bilgiye göre toplantı Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan ve Mısır dışişleri bakanlarını bir araya getirecek. Fidan’ın Dar’a yaptığı davetin ardından Pakistan tarafı katılımını doğruladı. The Express Tribune, görüşmenin ay sonunda yapılacağını ve R4 ülkelerinin bölgesel güvenlik başlıklarını ele alacağını bildirdi.

Toplantının kesin günü kamuoyuna açıklanmadı. R4 ülkeleri 5 Ağustos’ta Amman’da da bir araya gelmiş, bölgesel gelişmeler ve diplomatik koordinasyon üzerinde durmuştu. İstanbul görüşmesi bu hattın devamı niteliğinde olacak.

Mısır’ın masada olması neden Mekke Anlaşmasıyla ilişkilendiriliyor?

Mısır, R4 formatında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’la aylardır birlikte çalışıyor; ancak Mekke’deki savunma anlaşmasının altında Kahire’nin imzası bulunmuyor. Mısır’ın Mekke Anlaşması’na neden ilk aşamada imza atmadığı tartışması imzadan sonra farklı iddialarla gündeme gelmişti.

Hakan Fidan 9 Ağustos’ta Anadolu Ajansına, Mısır’ın “doğal ortak” olduğunu, birkaç teknik konu çözüldüğünde Kahire’nin de savunma yapısında yer almasını beklediğini söylemişti. Fidan, Mısır’ın dahil olduğu dörtlü siyasi platformun önemini koruyacağını da açıkça belirtmişti.

Mısır İstanbul’da Mekke Anlaşması’na imza atacak mı?

Şu anda böyle bir resmî açıklama yok. Pakistan Dışişleri Bakanlığının duyurusunda İstanbul toplantısının Mekke Anlaşması’na yeni üye kabul toplantısı olduğu belirtilmiyor; Mısır’ın anlaşmayı İstanbul’da imzalayacağına ilişkin Ankara, Kahire, Riyad veya İslamabad’dan teyit edilmiş bir bilgi yayımlanmadı.

Toplantının üç imzacı ülkeyle Mısır’ı aynı masaya getirecek olması, genişleme konusunun yeniden konuşulabileceği bir diplomatik ortam oluşturuyor. Bunun bir üyelik kararına dönüşüp dönüşmeyeceği ancak tarafların toplantı sonrası açıklamalarıyla netleşebilir.

Mekke Anlaşması başka ülkelere açık mı?

Fidan 8 Ağustos’ta anlaşmaya katılmak isteyen başka ülkeler bulunduğunu söylemiş ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın vizyonunun yapıyı üç ülkeyle sınırlamamak olduğunu anlatmıştı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan anlaşmayı kolektif savunma esasına dayanan, belirli bir ülkeyi hedef almayan bir yapı olarak tanımlıyor.

Mekke Anlaşması’nın açık kalan maddeleri arasında üyelik prosedürünün ayrıntıları da bulunuyor. Kamuoyuna açıklanan metin ve açıklamalar, yeni bir ülkenin hangi resmî süreçle katılacağını bütün ayrıntılarıyla ortaya koymuş değil.

İstanbul toplantısında hangi başlıklar konuşulacak?

Pakistan basınındaki Dışişleri Bakanlığı açıklamalarına göre taraflar bölgesel barış ve istikrar, Orta Doğu’daki güvenlik gelişmeleri ve R4 koordinasyonunu görüşecek. The Express Tribune, toplantının ayrıca R4 mekanizmasının geleceğini ve siyasi-diplomatik iş birliğinin güçlendirilmesini ele almasının beklendiğini yazdı.

Mekke Anlaşması’nın askerî uygulaması için tatbikat, eğitim ve savunma teknolojisi iş birliği planları daha önce duyurulmuştu. Transit Haber’in üç imzacı ülkenin askerî kapasitesini karşılaştırdığı dosyada da anlaşmanın henüz tek komuta altında ortak bir ordu oluşturmadığı aktarılmıştı. İstanbul’daki dörtlü toplantı ise askerî pakt ile R4 siyasi platformunun yan yana işleyeceğini gösterecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Trump “nihayet” dedi, Mekke Anlaşması’nı alkışladı

İsrail’de Mekke Anlaşması alarmı: “Bizi hedef alıyor”

Mekke İttifakı’ndan sonra 14 ülkeli deniz koalisyonu geliyor

Mekke Anlaşması’nda imzadan sonra sıra orduya geldi: Birlikte tatbikat yapıp silah üretecekler