Mısır’ı da Mekke İttifakı’na katmak istiyorlar: Fidan ‘yakında’ dedi

Mısır ve Mekke Anlaşması tartışması, Suudi Arabistan’ın Kahire’nin ilk aşamada pakta alınmasına karşı çıktığı iddiasına Mısır’dan gelen yeni bir itirazla devam ediyor. Mısır’ın eski dışişleri bakan yardımcısı Abdelrahim Shalaby, 23 Ağustos’ta Al-Ahram’da yayımlanan yazısında Middle East Eye’ın Suudi kaynaklara dayandırdığı anlatının tek açıklama olarak sunulmasına karşı çıktı. Shalaby, Mısır’ın mevcut biçimiyle anlaşmanın kendi stratejik çıkarlarına hizmet etmediği sonucuna varmış olabileceğini savundu.

Bu haberin videosu

▶

Mekke Anlaşması’nda Mısır’ı istemeyen ülke Video sayfasını aç

▶ 00:20 Harbiden Mısır niye imza atmadı?

Al-Ahram’daki karşı çıkış ne söylüyor?

Shalaby, yazısında Middle East Eye’ın üç Suudi kaynağa dayandırdığı haberi yanlış ilan etmedi. Buna karşılık Kahire’nin yokluğunu yalnız Riyad’ın Mısır’ın askerî veya stratejik değerine ilişkin değerlendirmesiyle açıklamanın eksik kaldığını savundu. Eski diplomat, Kahire’nin Yemen savaşı ve İran’la doğrudan askerî çatışma ihtimali gibi başlıklarda kendi hareket alanını korumak istediğini, kolektif savunma yükümlülüğüne de bu hesapla mesafeli durmuş olabileceğini yazdı.

Shalaby ayrıca Türkiye’nin Mısır’ın anlaşmaya katılması için girişimlerini sürdürdüğünü ve Ankara’nın Kahire ile Riyad arasındaki bu başlıktaki farklılıkları gidermeye çalıştığını yazdı. Bu değerlendirme Mısır hükümetinin resmî açıklaması değil; eski bir dışişleri bakan yardımcısının Al-Ahram’da yayımlanan görüşü.

Fidan Mısır için ne söylemişti?

Ankara’nın resmî mesajı 8 Ağustos’tan bu yana Mısır’a kapının açık olduğu yönünde. Dışişleri Bakanlığının yayımladığı mülakatta Hakan Fidan, Mısır’ı “doğal ortak” diye tanımladı ve birkaç teknik hususun çözülmesi halinde Kahire’nin ittifaka katılmaması için sebep görmediğini söyledi. Fidan aynı konuşmada Pakistan veya Suudi Arabistan ile Mısır’ın üyeliği konusunda görüş ayrılığı bulunmadığını belirtti.

13 Ağustos’taki Kahire temaslarının ardından Fidan daha ileri giderek Mısır’ın konuyu ayrıntılı biçimde değerlendirdiğini ve “İnşallah yakında resmî ortağımız da olur” beklentisini açıkladı. Böylece Ankara, Mısır’ın üçlü savunma yapısına daha sonra katılmasını açık biçimde desteklemeyi sürdürdü.

Mısır zaten Bölgesel Dörtlü’nün içinde ne yapıyor?

Kahire, Mekke Anlaşması’nın ilk imzacısı olmamasına rağmen Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’la aynı bölgesel siyasi mekanizmanın içinde. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, dört ülkenin dışişleri bakanlarının dördüncü toplantısını 20-21 Haziran’da Kahire’de yaptığını duyurdu. R4 adı verilen bu gayriresmî platform, savunma paktından ayrı biçimde siyasi koordinasyon için çalışıyor.

Türkiye ile Mısır askerî olarak ne kadar yakın?

İki ülkenin askerî ilişkileri 2026’da ayrı bir hatta ilerledi. Mısır Cumhurbaşkanlığının 4 Şubat açıklamasında Erdoğan ile Sisi’nin başkanlık ettiği Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi sonrasında askerî işbirliği dahil çeşitli anlaşma ve mutabakatların imzalandığı duyuruldu.

Mısır Devlet Enformasyon Servisinin 27 Haziran’da duyurduğu askerî işbirliği yol haritası iki ordunun ortak faaliyetlerini takvime bağladı. Mısır Savunma Bakanlığı da Temmuz ayında Anatolian Eagle 2026 kapsamındaki Mısır-Türkiye ortak hava eğitimlerinin tamamlandığını açıkladı.

Suudi Arabistan Mısır’ın üyeliğine karşı mı çıktı?

Middle East Eye 11 Ağustos’ta üç Suudi kaynağa dayanarak Riyad’ın Mısır’ın anlaşmaya ilk aşamada dahil edilmesine karşı çıktığını yazdı. Haberde kaynaklardan biri eski bir üst düzey Suudi kraliyet danışmanı olarak tanımlandı; diğer iki kaynak görüşmelere aşina Suudi kaynaklar olarak verildi.

Bu iddianın karşısında Fidan’ın Suudi Arabistan ve Pakistan’la Mısır’ın üyeliği konusunda görüş ayrılığı bulunmadığı açıklaması duruyor. Reuters’ın 8 Ağustos haberinde de Fidan’ın Mısır’ı potansiyel yeni üye olarak gösterdiği ve teknik konular çözüldüğünde pakta katılabileceğini söylediği aktarılmıştı. Al-Ahram’daki 23 Ağustos yazısı ise Kahire’nin kendi stratejik tercihini üçüncü bir açıklama olarak tartışmaya ekledi.

Mısır’ın üyeliğinde şimdi ne izlenecek?

İlk işaret, Ankara’nın sözünü ettiği teknik konuların açıklanması olacak. İkinci işaret, Mekke İttifakı’nın bakanlar komitesi ve Suudi Arabistan’da kurulacak sekretarya çalışmalarında Mısır’ın gözlemci, davetli veya aday olarak yer alıp almayacağı. Üçüncü işaret ise Kahire’den doğrudan üyelik kararı gelmesi.

R4 üyeliğinin sürmesi, Türkiye ile askerî yol haritasının uygulanması ve ortak tatbikatlar, üçlü savunma paktına üyelikten ayrı kanallarda ilerliyor. Kahire’nin Mekke Anlaşması’na katılması halinde ise bu mevcut işbirliğinin üzerine karşılıklı savunma yükümlülüğü eklenecek.

Transit Haber’de anlaşmanın uygulama tarafını Mekke Anlaşması ortak tatbikat planı, üç imzacının kapasitesini Mekke Anlaşması askerî gücü ve yapının bölgesel konumunu The Times Mekke Anlaşması analizi dosyalarında ayrıca ele aldık.