ABD, Türk kruvaziyerini incelemeye aldı

İstanbul sınıfı fırkateyn, ABD Donanmasının yeni savaş gemisi arayışında incelenen yabancı tasarımlardan biri. USNI News’in 1 Eylül 2026 tarihli haberine göre Washington, Türkiye’nin İstanbul sınıfının yanı sıra Japonya’nın Mogami sınıfının ihracat sürümünü ve Güney Kore’nin Chungnam sınıfını değerlendiriyor. ABD Donanması veya Beyaz Saray henüz bir tasarım seçildiğini açıklamadı.

Mevcut aşamada Türkiye’ye verilmiş bir sipariş, imzalanmış sözleşme veya açıklanmış gemi sayısı yok. Program, farklı müttefik ülkelerde geliştirilmiş olgun tasarımların Amerikan ihtiyaçlarına uyarlanıp uyarlanamayacağını araştırıyor. ABD Donanmasının uluslararası muharip gemilere ilişkin değerlendirmesinin 12 Kasım 2026’ya kadar tamamlanması planlanıyor.

Beyaz Saray’ın Ağustos 2026’da yayımladığı memorandum, yabancı tasarımlardan yararlanılması halinde izlenebilecek üretim modelini tanımladı. Buna göre belirli programlarda ilk iki geminin yabancı üreticinin kendi tersanesinde inşa edilmesi mümkün olabilecek. Sonraki üretimin ise ABD’ye taşınması, Amerikan iş gücünün eğitilmesi ve teknoloji ile tedarik zincirinin ABD tersanelerine aktarılması hedefleniyor.

USNI News, Türk tasarımının değerlendirme havuzuna alındığı bilgisini savunma sanayisi kaynaklarına dayandırdı. Haberde Türk tasarımının, temmuz ayındaki NATO zirvesi sırasında Türk liderliği ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki temasın ardından seçenekler arasına alındığı aktarıldı. Bu görüşmenin ayrıntıları ve Türkiye tarafından sunulmuş resmî bir teklif metni kamuoyuna açıklanmış değil.

İstanbul sınıfı fırkateyn Türkiye’de MİLGEM projesinin İ veya İstif sınıfı olarak biliniyor. Sınıfın ilk gemisi TCG İstanbul, Ocak 2024’te Türk Deniz Kuvvetlerine teslim edildi. Platform yaklaşık 113 metre uzunluğunda. Türk savunma sanayisi kaynakları gemide ATMACA gemisavar füzesi, MİDLAS dikey atım sistemi, Gökdeniz yakın hava savunma sistemi ve ADVENT savaş yönetim sistemi bulunduğunu aktarıyor.

ABD’de yabancı tersanelerde savaş gemisi üretimi konusu Kongrede de tartışılıyor. Senato ve Temsilciler Meclisindeki bazı taslak hükümler, yabancı inşa muafiyetini veya bu gemiler için ayrılacak finansmanı sınırlamayı hedefliyor. Nihai savunma yasası tamamlanmadığı için bu kısıtlamaların hangi biçimde yürürlüğe gireceği belli değil.

Mevcut durumda İstanbul sınıfı fırkateyn için söylenebilecek kesin nokta, Türk tasarımının ABD Donanmasının değerlendirdiği seçeneklerden biri olması. Nihai seçim, bütçe, üretim yeri ve sözleşme kararları henüz açıklanmadı.

Beyaz Saray memorandumunun temel hedeflerinden biri de yabancı üretim kapasitesinden kısa vadede yararlanırken Amerikan tersanelerini uzun vadede güçlendirmek. Belge, teknoloji lisanslaması, ABD’de iş gücü eğitimi ve yerli tedarik zinciri kurulması gibi şartları öne çıkarıyor. Değerlendirmede teknik performansın yanında üretimin ABD’ye ne ölçüde aktarılabileceği de inceleniyor.

Türk tasarımının listede bulunması henüz teknik onay veya seçim kararı demek değil. ABD tarafı kendi radar, silah, haberleşme ve lojistik standartlarına göre kapsamlı değişiklikler isteyebilir. Japon ve Güney Koreli tasarımlar da aynı teknik ve mali incelemede değerlendirilecek. Şu ana kadar adaylar arasında resmî bir sıralama yayımlanmadı.