Trump ‘hayır’ dedi
Trump Husi saldırısı tartışması, Suudi Arabistan ile Yemen’deki Husiler arasındaki gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde ortaya çıktı. Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı iddiaya göre Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Donald Trump’ı iki kez aradı ve ABD’nin Husilere doğrudan askerî saldırı düzenlemesini istedi. Habere göre Trump bu talebi kabul etmedi. En kritik ayrım, telefon görüşmesinin ayrıntılarının şu aşamada resmî olarak doğrulanmış olmaması. Beyaz Saray ile Suudi Arabistan yönetimi görüşmenin içeriğine ilişkin kamuya açık bir tutanak yayımlamadı. “MBS istedi, Trump reddetti” bilgisi Axios’un ABD yönetimindeki kaynaklarına dayanan bir haber olarak ele alınmalı.
Suudi Arabistan’ın Husi saldırılarına maruz kaldığı ise ayrı biçimde doğrulanmış durumda. Balistik füze ve dron saldırılarının Khamis Mushait, Abha ve Cizan gibi bölgeleri hedef aldığı açıklandı. Riyad, kendi topraklarını ve altyapısını korumak için karşılık vereceğini duyurdu. Ancak Suudi makamlarının kamuya açık açıklamalarında ABD’den Yemen’de yeni bir saldırı başlatmasının istendiğine ilişkin ayrıntı bulunmuyor.
Washington açısından temel soru yeni bir cephe açılıp açılmayacağı. ABD, Suudi Arabistan’la savunma koordinasyonunu sürdürüyor ve bölgedeki deniz ulaşımının güvenliğini önemsiyor. Doğrudan Husi hedeflerine yönelik yeni ve geniş bir Amerikan harekâtı ilan edilmiş değil. Axios’un aktardığına göre Trump’ın yaklaşımı da daha fazla askerî tırmanmadan kaçınmak yönünde. Trump Husi saldırısı dosyası Mekke Anlaşması nedeniyle Türkiye açısından da Türkiye’yi de ilgilendiriyor. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında kurulan üçlü savunma yapısı Husi saldırılarından sonra yeniden gündeme geldi. Ancak Pakistan’ın son açıklaması, üçlü anlaşma kapsamında ortak askerî karşılığın henüz görüşülmediğini ve uygulama mekanizmalarının tamamlanmadığını ortaya koyuyor.
Riyad şu anda aynı anda birkaç güvenlik hattını açık tutuyor: kendi askerî kapasitesi, ABD ile savunma ilişkisi, Pakistan’la eski ikili düzenlemeler ve Türkiye’nin de içinde olduğu Mekke Anlaşması. Bu kanalların hiçbiri şu aşamada yeni bir ortak Yemen harekâtı ilan etmiş değil.
Kızıldeniz ve Babülmendep hattı da bu tartışmanın önemli parçası. Bölgede deniz ticaretinin ve enerji taşımacılığının güvenliği yalnız Suudi Arabistan’ı değil, ABD ve Avrupa ülkelerini de ilgilendiriyor. Washington savunma ve deniz güvenliği desteğini sürdürebilirken kara veya hava savaşını genişletmekten kaçınabilir. Mevcut tabloyu kesin bir “ABD savaşa girmedi” başlığından daha dikkatli değerlendirmek gerekiyor. Doğrulanabilen kısım, Husi saldırılarının sürmesi ve Washington–Riyad savunma temaslarının devam etmesi. Trump’ın iki telefon görüşmesinde doğrudan saldırı talebini reddettiği bölümü ise bağımsız resmî teyit gelene kadar kaynaklara dayalı iddia olarak kalıyor.