Almanya iş teklifi alanlardan vize için diploma denkliği de istiyor

Almanya’daki bir makine üreticisinden bakım mühendisi pozisyonu için sözleşme alan aday, işe başlayacağı tarihi belirlemeden önce diploma durumunu netleştiriyor. Türkiye’de aldığı üniversite diplomasının Alman yükseköğretim derecesiyle karşılaştırılabilir olduğunu gösteren belge, iş sözleşmesi ve işverenin çalışma koşullarını bildirdiği form birlikte başvuruya giriyor. Meslek lisesi veya iki yıllık mesleki eğitim mezunu için ise üniversite diploması değerlendirmesinden farklı bir denklik süreci var.

İmzalı iş teklifine dayanan Almanya nitelikli çalışan vizesi, işverenin somut ve nitelikli bir pozisyon sunduğu, başvuru sahibinin de gerekli akademik veya mesleki yeterliliği belgelediği çalışma yoludur. Almanya’nın resmî nitelikli çalışan çalışma vizesi açıklaması, yardımcı işlerin bu başvuru için yeterli sayılmadığını; düzenlemeye tabi mesleklerde ayrıca mesleği icra izni gerektiğini bildiriyor. Almanya’ya henüz iş bulmadan gitmek isteyenlerin Fırsat Kartı başvurusu ise ayrı bir statüye dayanıyor.

Almanya nitelikli çalışan vizesi: Diploma hangi yasal yola giriyor?

İkamet Kanunu, nitelikli çalışanın ilk oturum yolunu yeterliliğinin türüne göre iki maddede düzenliyor. 18a maddesi, Almanya’da mesleki eğitim almış veya yabancı mesleki eğitimi denk kabul edilen kişilerin nitelikli işlerde çalışmasını kapsıyor. 18b maddesi ise Alman üniversite diploması, tanınan yabancı diploma veya Alman yükseköğretimine karşılaştırılabilir diploma sahibi nitelikli çalışanların oturumuna ilişkin. Her iki maddede de yapılan işin nitelikli olması gerekiyor.

Türkiye’de lisans mezunu olan bir yazılım geliştiricisi ile meslek eğitimi görmüş endüstriyel bakım teknisyeni, aynı şirketten teklif almış olsa bile diplomalarını aynı kurumda değerlendirmeyebilir. Başvuru, diploma türüne göre belge gerektirdiğinden işverenin “nitelikli çalışan” ifadesini sözleşmeye yazması tek başına yeterli olmuyor. Mesleki belge ve işin niteliği, başvuru öncesinde karşılaştırılmalı.

Üniversite mezununun diploma karşılaştırması

Üniversite mezunları, Alman yükseköğretim sistemi açısından okulun ve derecenin durumunu gösteren anabin kayıtlarını veya gereken durumda ZAB diploma değerlendirmesini kullanabiliyor. Resmî akademik yeterlilik açıklamasına göre düzenlemeye tabi olmayan bir meslekte çalışmak için klasik meslek icra denklik belgesi her zaman gerekmiyor; üçüncü ülke vatandaşı olarak 18b kapsamında vize almak isteyen aday yine de yükseköğretim derecesinin Almanya’da karşılaştırılabilir olduğunu kanıtlamalı.

Anabin kaydında üniversitenin tanınmasıyla adayın belirli derece programının karşılaştırılabilirliği ayrı kontrol noktalarıdır. Sadece üniversite adını bulup bütün diplomaların otomatik tanındığını varsaymak dosyayı eksik bırakabilir. Almanya nitelikli çalışan vizesi için derece kaydı bulunmuyorsa veya karşılaştırılabilirlik belirsizse başvurunun türüne göre ZAB değerlendirmesi gündeme gelir.

Mesleki eğitim mezunu tam denklik kararını nasıl alır?

Türkiye’de tamamlanan mesleki eğitimin hangi Alman referans meslekle karşılaştırılacağı, iş unvanına ve başvuru sahibinin eğitim içeriğine göre belirleniyor. Almanya’nın Türkçe denklik ve göç portalı, yetkili kurumun verdiği tam denklik kararıyla nitelikli çalışan başvurusunun yapılabildiğini; kısmi denklik veya henüz tamamlanmamış denklik dosyaları için başka başvuru yolları bulunduğunu belirtiyor.

Başvuru sahibi diploması, ders ve uygulama saatleri, transkript, meslek içeriği ve iş deneyimini gösteren belgeleri yetkili denklik makamının istediği biçimde sunuyor. Mesleki eğitimini Türkiye’de tamamlamış olmak, belgenin Almanya’daki referans mesleğe kendiliğinden tam denk sayılması için yeterli değil. Tam denklik kararı alınamayan adaylar için ileride hazırlanacak denklik ortaklığı ve denklik tamamlama başvuruları farklı usullere sahip.

İş teklifinde hangi bilgiler bulunmalı?

Nitelikli işte ücretli istihdam için somut teklifin hangi işyerine ve göreve ait olduğu açık olmalı. İş sözleşmesinde meslek veya görev tanımı, işin başlangıç tarihi, haftalık çalışma süresi ve ücret bilgisi yer almalı. İşverenin ayrıca “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” adlı İş İlişkisi Beyanı formunu doldurması gerekiyor. Çalışma saatleriyle ücretin Almanya’daki karşılaştırılabilir çalışanların koşullarına uygunluğu, gerekli olduğunda Federal İş Ajansı tarafından kontrol ediliyor.

İşin başvuru sahibinin diplomasıyla birebir aynı alanda olması artık genel bir şart değil. Örneğin tanınan bir akademik yeterliliğe sahip kişi, gerekli becerileri taşıdığı farklı bir nitelikli pozisyonda çalışabilir. Hekimlik, hemşirelik ve diğer düzenlemeye tabi mesleklerde ise mesleği icra izni veya buna ilişkin ilgili makam kararı ayrıca aranıyor. Bir işverenin düzenlemesi bulunan meslekte yalnız iş sözleşmesi imzalaması, hukuki yetki belgesinin yerini tutmuyor.

2026 maaş şartı ve 45 yaş üzerindeki adaylar

18a ve 18b kapsamındaki nitelikli çalışan çalışma vizesi için bütün başvurulara uygulanan tek bir “Mavi Kart maaş eşiği” bulunmuyor. Almanya nitelikli çalışan vizesinde ücretin sözleşmede açık ve ilgili iş için karşılaştırılabilir koşullarda olması gerekiyor. Almanya’ya ilk kez çalışma amacıyla gelen ve 45 yaşını aşmış adaylarda ayrıca 2026 yılı için yıllık en az 55.770 avro brüt ücret veya yeterli emeklilik güvencesi şartı gündeme geliyor. Yaş ve ilk çalışma amacıyla geliş durumu özel 2026 koşulunun uygulanıp uygulanmayacağını belirliyor.

AB Mavi Kartın 2026 yılı için belirlenmiş genel ve indirimli maaş eşikleri ise başka bir oturum başlığının koşulları. Diploma ve iş sözleşmesi 18b koşullarını karşılayan fakat Mavi Kart statüsünden yararlanmayan kişi için yıllık Mavi Kart eşiği otomatik zorunluluk haline gelmiyor. Almanya Mavi Kart maaş şartları hakkında mevcut yazıda bu ayrı statünün 2026 rakamları bulunuyor.

Türkiye’den Almanya nitelikli çalışan vizesi başvurusu nasıl yapılıyor?

Başvuru sahibi iş teklifini ve diplomasının durumunu netleştirdikten sonra pasaport, özgeçmiş, sözleşme, işveren beyanı, diploma/denklik evrakı, istenen çeviriler ve uygun sağlık sigortası belgelerini kendi vize kategorisinin kontrol listesine göre bir araya getiriyor. Almanya nitelikli çalışan vizesi başvurusunda düzenlemeye tabi mesleklerde meslek icra yetkisi belgesi de dosyaya ekleniyor. Belgelerde ad, görev, ücret ve başlangıç tarihi gibi alanların birbiriyle uyuşması gerekiyor.

Almanya’nın Türkiye’deki dış temsilciliklerinin başvuru açıklamasında, 18a ve 18b kategorileri Konsolosluk Hizmetleri Portalına yönlendiriliyor. Ön onaylı hızlandırılmış süreçte işveren veya yetkili makamdan alınan ön onay belgesinin de ilgili kanala yüklenmesi isteniyor. Türkiye’de başvurunun hangi temsilcilikten yürütüleceği, kişinin sürekli ikamet ettiği ile göre değişiyor; başvuru sistemi dosyayı yetkili temsilciliğe yönlendiriyor.

Portalda açılan hesap ile vize başvurusunun tamamlanması aynı aşama değil. Belgeler yüklenip ön kontrol sırasında eksik görülen dosyalar tamamlandıktan sonra gerekli yüz yüze işlem, biyometri ve asıl belge ibrazı için bildirilen yol izleniyor. İşe giriş tarihini konsoloslukça vize kararı verilmiş gibi kabul ederek belirlemek, gecikme halinde işverenle yeni başlangıç tarihi düzenlenmesini gerektirebilir.

İşverenin ön onayı ve Federal İş Ajansının rolü

Federal İş Ajansı, 18a ve 18b başvurularında genel kural olarak ücret ve çalışma koşullarını inceliyor; iş ilişkisinin niteliğine bağlı istisnalar bulunabiliyor. Federal İş Ajansının işveren ön onayı açıklaması, vize başvurusu henüz yapılmadan uygun iş ilişkilerinde ön onay alınabildiğini ve bunun sonraki vize incelemesinde bazı işlemleri kısaltabildiğini belirtiyor. Ön onay başvurusu yapmak isteyen işveren, sözleşme ve İş İlişkisi Beyanı üzerinden işlem yürütüyor.

İkamet Kanunu’nun 81a maddesindeki hızlandırılmış nitelikli işgücü prosedürüyle Federal İş Ajansının yalnız istihdama yönelik ön onayı da aynı belge değil. Hangi prosedürün kullanıldığı, düzenlenen yazının üzerinde bulunan yasal dayanakla anlaşılabilir. Nitelikli çalışan vizesinin altı haftada sonuçlandırılmasına ilişkin siyasi öneriyi anlatan önceki haber ise her başvuru için yürürlükte bir altı haftalık karar süresi bulunduğu anlamını taşımıyor.

Almanya’ya girdikten sonra oturum kartı ve çalışma

Ulusal vizeyle Almanya’ya giren kişi, kendisine tanınan kalış süresi ve çalışma yetkisinin koşulları çerçevesinde istihdama başlayabiliyor. Kalıcı adresini kaydettirdikten sonra, vize veya mevcut oturumun bitiş tarihi gelmeden yetkili yabancılar dairesinin talep ettiği belgelerle oturum kartı işlemlerini yürütüyor. Oturumun türü 18a veya 18b olur; çalışma yetkisinin işveren veya faaliyet kısıtları bulunuyorsa kartın ek koşulları da incelenmeli.

Nitelikli çalışan oturumu azami dört yıl için verilebiliyor. İş sözleşmesi daha kısa süreliyse vize ve ikamet sürelerinin sözleşmeye göre hesaplanması söz konusu; kesin bitiş tarihi ve çalışma koşulları verilen belgede yazıyor. Daha sonra Almanya’da işveren değiştirme veya oturum süresini uzatma işleminde yetkili yabancılar dairesine yeni iş ilişkisinin bildirilmesi gerekebiliyor.

İş teklifi olmayan veya henüz nitelikli çalışan oturumu koşullarını karşılamayan adayın başvuru dosyası farklılaşıyor. Fırsat Kartı ve AB Mavi Kart karşılaştırması, Almanya’ya iş bulmadan gitmek isteyen kişiyle nitelikli iş teklifi bulunan kişinin başvuru yollarına ayrı ayrı yer veriyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Almanya mesleki eğitimi vizesi için önce kabul belgesi istiyor

Almanya, eğitim yeri arayanlara dokuz ay süre veriyor

Fransa’da mevsimlik işçi vizeyle yılda en fazla altı ay çalışabiliyor

Fransa şirket içi transfer vizesinde altı aylık kıdem gerekiyor