Sırbistan Cumhurbaşkanı istifa etti: Bu kez başbakan olmak istiyor

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, 27 Eylül 2026 Pazar akşamı görevinden istifa etti. Görev süresinin sona ermesine yaklaşık yedi ay kala alınan bu kararla Vučić, 25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçimlerinde başbakan adayı olmayı hedeflediğini açıkladı. Sırbistan Cumhurbaşkanlığının yayımladığı 27 Eylül tarihli konuşma kaydı, aynı akşam Belgrad’daki cumhurbaşkanlığı binasında yapılan açıklamaya ait. Euronews’un aktardığına göre Vučić, istifa metnini okuduktan sonra destekçilerinin önüne çıktı. İstifa kararıyla birlikte Aleksandar Vučić için yeni bir seçim dönemi başladı. Sırbistan Anayasası, iki dönem cumhurbaşkanlığı yapan bir kişinin üçüncü kez aynı makama seçilmesine izin vermiyor. 2017’den beri cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Vučić’in ikinci dönemi Mayıs 2027’de bitecekti. Daha önce başbakanlık da yapan siyasetçi, şimdi liderliğini yürüttüğü Sırp İlerleme Partisinin (SNS) 25 Ekim seçim kampanyasının başına geçiyor. Associated Press’in haberinde de istifasının ardından başbakanlık adaylığına yöneleceği bildirildi.

Aleksandar Vučić neden başbakan olmak için istifa etti?

Vučić, istifa açıklamasını Belgrad’da cumhurbaşkanlığı binası önünde toplanan destekçilerinin karşısında yaptı. Euronews’un yayımladığı konuşma aktarımına göre binada geçirdiği son akşam olduğunu söyleyen Vučić, siyasi faaliyetlerine devam edeceğini ve seçim kampanyası için ülke genelinde yurttaşlarla buluşacağını anlattı. Başbakanlık hedefini, partisinin erken seçim yarışına hazırlanmasıyla birlikte açıkladı. Sırbistan’da yürütme üzerinde başbakanın resmî yetkileri cumhurbaşkanından daha geniş; Vučić ise cumhurbaşkanlığı döneminde de hükümetin önemli politikaları hakkında kamuoyuna açıklamalar yaptı.

İstifa kararının ardından cumhurbaşkanlığı görevini geçici olarak Meclis Başkanı Ana Brnabić üstlendi. AP’nin aktardığı geçiş takvimine göre yeni cumhurbaşkanının belirlenmesi için 90 gün içinde seçim yapılması gerekiyor. Brnabić daha önce başbakanlık görevinde de bulunmuştu ve Vučić’in partisinin önde gelen isimleri arasında bulunuyor. Parlamento seçimi ise 25 Ekim’de gerçekleştirilecek.

25 Ekim seçimlerine hangi gelişmelerin ardından gidiliyor?

Aleksandar Vučić’in istifasının ardından 25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçiminin arka planında, Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonunun beton sundurmasının çökmesiyle başlayan protestolar bulunuyor. Olayda 16 kişi hayatını kaybetti. Üniversite öğrencilerinin öncülüğünde düzenlenen gösterilerde ölümlerden sorumlu kişilerin belirlenmesi, kamu harcamalarında şeffaflık ve erken seçim talepleri gündeme getirildi. Reuters’ın aktardığına göre öğrenci hareketi zamanla ülke genelinde genişledi ve yeni seçimlere katılmak amacıyla desteklediği bir liste oluşturdu. Protestolar sırasında ülkenin farklı kentlerinde öğrenci yürüyüşleri düzenlendi; göstericiler erken seçim talebini meydanlarda da dile getirdi.

Öğrenci hareketinin desteklediği adaylar arasında akademisyenler, öğretmenler ve farklı mesleklerden kişiler bulunuyor. Sırp İlerleme Partisi ise Vučić’in ülke gezileri ve seçim kampanyasıyla yarışa giriyor. AP’nin seçim dosyasında, öğrencilerin temel talepleri arasında hukukun üstünlüğü ile yolsuzluk iddialarının araştırılmasının olduğu aktarılıyor. Vučić ve partisi yöneltilen yolsuzluk suçlamalarını reddederken öğrenci protestolarının bir bölümünde yabancı müdahale olduğunu öne sürüyor. Sırp İlerleme Partisi, öğrencilerin desteklediği listeyle birlikte Avrupa yanlısı muhalefet ittifakı ve diğer partilerle seçim yarışına katılıyor.

İstifa öncesinde 49 kişi için hangi kararı aldı?

Euronews’un 28 Eylül tarihli haberine göre Vučić, görevden ayrılmadan önce 49 kişiye af çıkardığını açıkladı. Bunlardan 23’ünün protestolar sırasında işlendiği öne sürülen suçlar nedeniyle haklarında işlem yapılan kişiler olduğunu bildirdi. Af kapsamındaki kişiler arasında devlet karşıtı faaliyet suçlamasıyla ülke dışına çıkan muhalif aktivistlerin de bulunduğu aktarıldı. Af kararı, istifa açıklaması sırasında siyasi gündeme taşıdığı işlemler arasında yer aldı.

Cumhurbaşkanlığı değişimi, ülkenin Avrupa Birliği ile yürüttüğü üyelik müzakereleri açısından da izleniyor. Aleksandar Vučić dönemindeki Belgrad yönetimi AB üyeliği hedefini sürdürürken Rusya ve Çin’le ilişkilerini de koruyor. Reuters’ın değerlendirmesinde Vučić’in görev süresince bu ülkelerle ilişkilerini devam ettirdiği ve Batılı ülkelerle diplomatik temaslar yürüttüğü aktarılıyor. Avrupa Birliği, Sırbistan’ın reform gündemi ve Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılmaması konusunda Belgrad’la görüş ayrılıkları yaşıyor.

Aleksandar Vučić başbakanlık görevine ne zaman dönebilir?

Başbakanlık görevine dönmek isteyen Aleksandar Vučić’in bu hedefe ulaşması 25 Ekim parlamento seçimlerinin sonuçlarına ve kurulacak hükümetin Meclisten alacağı desteğe bağlı. Euronews’un seçim takvimine ilişkin haberinde Sırbistan Meclisinin 250 üyeden oluştuğu ve Ana Brnabić’in cumhurbaşkanlığına geçici olarak vekâlet edeceği aktarılıyor. Seçimden sonra hükümetin kurulması, Mecliste oluşacak sandalye dağılımına göre gerçekleşecek.

28 Eylül’de Cumhurbaşkanlığının yayımladığı resmî fotoğraf kaydında cumhurbaşkanlığı devir teslimi de belgelendi. Aleksandar Vučić’in bu devir tesliminden sonra parlamentodaki siyasi yarışa katılmasıyla birlikte cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık için iki ayrı süreç başladı. Erken parlamento seçimi 25 Ekim’de yapılacak; geçici cumhurbaşkanlığı görevini üstlenen Ana Brnabić ise yeni cumhurbaşkanı belirlenene kadar görevini sürdürecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Bu ülkede ev üzerinden oturum alan çalışma hakkını da alıyor

İşveren bulmadan bu 3 ülkede oturum alıp kendi hesabınıza çalışabilirsiniz