Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan acil olarak Riyad’da toplanıyor

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan gelecek hafta Riyad’da yeniden aynı masaya oturacak. Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar’ın 2 Ekim’de duyurduğu toplantı, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin olağan takvim dışındaki acil oturumu olacak. Gündemde Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları ve İran’ın Husilerle siyasi temas kurulmasına ilişkin önerisi bulunuyor.

Reuters’ın aktardığı açıklamaya göre Dar, komitenin normal toplantısının ekim sonu veya kasım başında yapılmasının planlandığını, ancak sahadaki gelişmeler nedeniyle buluşmanın öne çekildiğini söyledi. Pakistanlı bakan, Riyad’daki görüşmede üç ülkenin ortak bir yol haritası üzerinde çalışacağını belirtti. Toplantının kesin günü henüz açıklanmadı. Üçlü mekanizma son haftalarda yoğun bir diplomasi ve güvenlik trafiği yürüttü. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan dışişleri bakanları 25 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında New York’ta bir araya geldi. Aynı süreçte üç ülkenin askerî komutanları Riyad’da istihbarat paylaşımı, askerî koordinasyon ve ortak savunma kabiliyetleri üzerinde görüştü. Yeni oturumda dışişleri ve savunma bakanlarıyla askerî komutanların birlikte yer alması bekleniyor.

İran’ın önerisi de toplantının ayrı başlıklarından biri. Dar, Tahran’daki temaslarında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin gerilimin düşürülmesini istediğini, Husilerle siyasi angajman kurulması fikrini gündeme getirdiğini aktardı. Pakistan tarafı bu görüşü Riyad’da Türkiye ve Suudi Arabistan’la değerlendirecek.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması 7 Ağustos 2026’da imzalandı. Ağustos sonunda İstanbul’da yapılan ilk komite toplantısında sekretaryanın Suudi Arabistan’da kurulması, savunma sanayisi iş birliği ve ortak kabiliyetlerin geliştirilmesi kararlaştırılmıştı. Eylül ayında Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar güvenlik gündemini öne taşıdı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı da Mekke’ye ve Suudi Arabistan’daki sivil ve ekonomik tesislere yönelik saldırıları kınayan ortak açıklamaya katıldı. Dar, toplantı tamamlandığında üç ülkenin üzerinde uzlaştığı yol haritasının kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi. İttifaka katılmak isteyen başka ülkeler bulunduğunu da belirten Pakistanlı bakan, yeni üyelik taleplerinin mevcut yapının tam işler hale gelmesinden sonra ele alınacağını aktardı.

Acil oturum, 31 Ağustos’taki ilk komite toplantısından sonra güvenlik gelişmeleri nedeniyle öne çekilen yeni tam komite buluşması olacak. Dışişleri Bakanlığının 25 Eylül tarihli ortak açıklamasında taraflar saldırıların durdurulması, gerilimin düşürülmesi ve krizlerin barışçıl yollarla çözülmesi yönündeki çalışmalarını sürdürme kararı aldı. Ankara daha önce Mekke’yi hedef aldığı belirtilen İHA saldırısını ayrıca kınamış ve Suudi Arabistan’la dayanışma mesajı vermişti.

İshak Dar’ın açıklamasında Hürmüz Boğazı da geçti. Pakistanlı bakan, boğazdan geçiş için ücret veya ek bedel alınmaması gerektiğini söyledi. Dar’ın aynı açıklamasında Husi saldırıları, İran’ın siyasi temas önerisi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçiş konusu birlikte gündeme geldi.