Almanya’da Grundsicherungsgeld alan bir kişi için Jobcenter seyahat onayı, Türkiye’ye aile ziyareti veya tatil için gitmeden önce kontrol edilmesi gereken koşullardan biri. Bundesagentur für Arbeit, kişi geçici olarak Jobcenter’ın ulaşabileceği yakın bölgenin dışında kalacaksa planlanan yokluğun önceden bildirilmesini ve onay alınmasını istiyor.
Bürgergeld’in yerini 1 Temmuz 2026’da Grundsicherungsgeld aldı. Federal Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı reformun aynı tarihte yürürlüğe girdiğini duyurdu.
Jobcenter seyahat onayı ne zaman gerekiyor?
Bundesagentur für Arbeit’ın güncel açıklamasına göre Grundsicherungsgeld alan kişinin iş günlerinde Jobcenter’dan gelen mesajlara tepki verebilmesi, randevuya gidebilmesi veya kısa sürede bir iş görüşmesine katılabilmesi bekleniyor. Seyahat nedeniyle bu erişilebilirlik ortadan kalkacaksa Jobcenter seyahat onayı yolculuktan önce alınmalı. Bu kural Almanya içindeki uzun bir seyahatte de, Türkiye’ye veya başka bir ülkeye çıkışta da gündeme gelebiliyor.
Mevzuatta “yakın bölge”, Jobcenter’a ulaşım süresiyle tanımlanıyor. Erreichbarkeits-Verordnung, yetkili Jobcenter’a tek yönlü yolculuğun normal koşullarda en fazla iki buçuk saatte yapılabildiği alanı esas alıyor. Bölgesel ulaşım yapısı daha uzun süre gerektiriyorsa dosya özel koşullara göre değerlendirilebiliyor. Almanya sınırının dışındaki 30 kilometrelik kuşak da sınır bölgelerinde belirli şartlarla yakın bölgeye dahil edilebiliyor. Türkiye seyahati bu alanın dışında kaldığından Nichterreichbarkeit talebi seyahat tarihinden önce Jobcenter’a iletiliyor.
Üç hafta ve 21 gün hesabı nasıl yapılıyor?
Önemli bir mazeret bulunmayan seyahatlerde temel sınır takvim yılı içinde toplam üç hafta. Jobcenter seyahat onayı bu süre içinde verildiğinde Grundsicherungsgeld ödenmeye devam ediyor ve Jobcenter sağlık sigortası primlerini de karşılıyor. Uygulamada üç hafta 21 takvim günü olarak hesaplanıyor. Daha uzun bir yokluk planlanıyorsa ödeme hakkının hangi tarihte duracağı seyahat başlamadan önce yetkili Jobcenter’la netleştiriliyor.
Hafta sonu veya resmî tatille sınırlı kısa yokluklarda ayrı onay gerekmeyebiliyor. Uzun bir seyahate denk gelen hafta sonları ve tatiller ise üç haftalık toplam sürenin içinde sayılıyor.
Onay alınmadan seyahate çıkılırsa ne olur?
Bundesagentur für Arbeit, gerekli onay olmadan erişilebilirlik şartını kaybeden kişinin Grundsicherungsgeld hakkının ilgili dönem için ortadan kalkabileceğini bildiriyor. Ödenmiş tutarlar geri istenebilir. Grundsicherungsgeld hakkına bağlı zorunlu sağlık ve bakım sigortası kapsamı da etkilenebilir. Haufe’nin SGB II §7b değerlendirmesi de gerekli onay bulunmadığında ödeme kararının kaldırılabileceğini ve fazla ödemelerin geri alınabileceğini aktarıyor.
Jobcenter başvuruyu değerlendirirken planlanan tarihlerde somut bir iş teklifi, mülakat, mesleki kurs veya entegrasyon tedbiri bulunup bulunmadığına bakıyor. Gegen-Hartz’ın sosyal hukuk incelemesi, iş veya eğitim entegrasyonunun önemli ölçüde etkilenmediği durumda yönetmelikte onay verilmesini öngören ölçütü aktarıyor. Somut bir işe başlama tarihi ya da zorunlu program seyahatle çakışıyorsa Jobcenter farklı karar verebiliyor. Onay, kişinin o tarihteki dosyasına ve seyahat süresine göre veriliyor; sonraki bir yolculuk için yeniden başvuru yapılması gerekebiliyor.
Çalışıp ek Grundsicherung alanlarda kural farklı mı?
Sosyal sigortalı bir işte çalışırken geliri yetmediği için tamamlayıcı Grundsicherungsgeld alanlar için özel bir hüküm bulunuyor. Erreichbarkeits-Verordnung’un 7. maddesine göre Jobcenter, bu kişilerin iş sözleşmesindeki yıllık izin hakkı süresince yakın bölge dışında kalmasına onay vermek zorunda. Bu özel hüküm, iş arama yükümlülüğü devam eden diğer Grundsicherungsgeld alıcılarındaki standart üç haftalık değerlendirmeden farklı bir süre hesabı yaratıyor.
Sözleşmesinde 28 günlük yıllık izin bulunan ve ücretini Grundsicherungsgeld ile tamamlayan bir çalışan için bu izin süresi ayrıca korunuyor. Haufe özel hükmü sözleşmesel izin örneğiyle somutlaştırıyor.
Türkiye’ye gitmeden önce başvuru nasıl yapılır?
Jobcenter seyahat onayı, Bundesagentur für Arbeit’ın çevrim içi posta kutusu üzerinden “Anfrage zur Nichterreichbarkeit” formuyla istenebiliyor. Başvuruya seyahatin başlangıç ve dönüş tarihleri yazılıyor. Jobcenter değerlendirmeyi yaptıktan sonra yanıt çevrim içi posta kutusundan veya postayla iletilebiliyor. Yolculuğa çıkmadan önce onay yanıtının alınmış olması gerekiyor.
Türkiye’de ailesini ziyaret edecek Almanya’daki Türkler için işlem sırası seyahat tarihinin belirlenmesiyle başlıyor. Ardından Jobcenter dosyasında aynı döneme denk gelen randevu, iş görüşmesi veya mesleki tedbir olup olmadığı kontrol ediliyor ve Nichterreichbarkeit talebi iletiliyor. Onay geldikten sonra yolculuk yapılabiliyor. Bundesagentur für Arbeit, dönüş sonrasında Jobcenter’a yeniden bilgi verilmesini de çevrim içi işlem adımları arasında sayıyor. Onaylı dönemde ödeme ve sağlık sigortası kapsamı, kişinin izin süresine ilişkin kurallara göre devam ediyor.
Almanya’daki Türk toplumuna ilişkin nüfus ve yerleşim arka planı Transit Haber’in Almanya’daki Türk nüfusu dosyasında bulunuyor. Almanya’daki güncel göç, çalışma ve seyahat başlıkları Almanya ülke merkezinde toplanıyor. Almanya’ya yeni çalışma amacıyla gidecekler için deneyimli çalışan vizesi rehberi iş teklifi, ücret ve yeterlilik koşullarını ayrı bir başlıkta ele alıyor. Grundsicherung kuralları ise Almanya’da SGB II kapsamında yardım alan kişilerin Jobcenter ilişkisine bağlı olduğu için vize ve oturum şartlarından ayrı bir idari süreç olarak yürütülüyor.
Kaynaklar
- Bundesagentur für Arbeit — Jobcenter: Erreichbarkeit
- Bundesministerium der Justiz — Erreichbarkeits-Verordnung
- BMAS — Grundsicherung reformu, 1 Temmuz 2026
- Haufe — SGB II §7b Erreichbarkeit değerlendirmesi
- Gegen-Hartz — Grundsicherung ile seyahat ve Jobcenter onayı
- Haufe — Çalışan ve tamamlayıcı Grundsicherung alanlarda sözleşmesel izin kuralı