Dört Karayip ülkesinde çalışma izni kalktı: İlk yılda 939 kişi işlem gördü

Karayip Topluluğunun (CARICOM) dört üyesi arasında çalışma ve süresiz ikamet hakkı tanıyan serbest dolaşım düzenlemesinin ilk yıl sonuçları açıklandı. CARICOM’un 6 Ekim 2026 tarihli raporuna göre Barbados ile Belize’nin yanı sıra Dominika ve Saint Vincent ve Grenadinler arasında uygulanan sistemde 939 kişi işlem gördü. Karayipler’de çalışma izni gerekliliğini katılımcı dört ülkenin kendi vatandaşları için kaldıran düzenleme 1 Ekim 2025’te yürürlüğe girmişti. Açıklanan işlemlerin bir bölümü, başlangıç tarihinde bu ülkelerden birinde zaten yaşayan kişilere ait.

Düzenleme ile Karayipler’de çalışma izni şartından muaf tutulan dört ülkeden birinin vatandaşı diğer katılımcı ülkede süresiz kalabiliyor ve ayrıca çalışma veya ikamet izni başvurusu yapmadan çalışabiliyor. Düzenlemenin başlamasını 30 Eylül 2025’te duyuran CARICOM Sekretaryası, girişte süresiz kalış kaydı oluşturulmasını, gelenlerin kayıt altına alınmasını ve belirlenmiş sağlık ile eğitim hizmetlerine erişimi uygulama unsurları arasında saymıştı. Caribbean Broadcasting Corporation’ın 7 Ekim haberinde ilk yılın rakamları ve uygulamadaki kayıt sorunları ayrı ayrı aktarıldı.

Karayipler'de çalışma izni hangi dört ülkenin vatandaşları için kalktı?

Serbest dolaşımın tarafları Barbados ile Belize’nin yanı sıra Dominika ve Saint Vincent ve Grenadinler. Karayipler’de çalışma izni muafiyeti bu dört ülkenin vatandaşlarını kapsıyor. Dört ülke arasında vatandaşların ülkeye girme, ülkeden ayrılıp geri dönme hakkı ile ikamet ve çalışma hakkı aynı düzenleme kapsamında ele alınıyor. Uygulamada kişinin katılımcı ülkelerden birinin vatandaşı olması temel koşul. İkamet ve çalışma hakları, kişinin kendi ülkesinin dışındaki üç katılımcı ülkeye yerleşebilmesini de kapsıyor. Temmuz 2025’te CARICOM hükümet başkanları, bu dört ülkenin kendi aralarında daha kapsamlı serbest dolaşım uygulamasına geçmesini Temmuz 2025’te kabul etti. Düzenlemenin temeli, Chaguaramas Antlaşması’nın güçlendirilmiş iş birliği hükümleri. Belize hükümetinin 29 Eylül 2025 tarihli açıklaması, varışta damga veya dijital süresiz kalış kaydı ile giriş sonrası kayıt sisteminin uygulamaya alınacağını duyurmuştu. Belize ayrıca kayıtların sağlık ve eğitim hizmetleri için kurumlar arası planlamada kullanılacağını bildirdi.

İlk yılın 939 kişilik bilançosunda hangi sayılar var?

6 Ekim tarihli resmî bilanço, Karayipler’de çalışma izni muafiyetinin uygulandığı Barbados için 918 başvuru bildiriyor. Ancak bu sayının kapsadığı dönem, tüm ilk yıl yerine 1 Ekim 2025 ile 31 Temmuz 2026 arası. Dominika beş başvuru işlediğini, Saint Vincent ve Grenadinler ise yedi başvuruyu kolaylaştırdığını raporladı. Sekretarya, dört ülkeden gelen bildirimler için toplam 939 kişinin işlem gördüğünü açıkladı.

Belize’nin Karayipler’de çalışma izni muafiyeti kapsamında sunduğu rakamlar farklı kayıt türlerinden oluşuyor. Ülkede 146 kişiye serbest dolaşım statüsü verildi. Bu gruptaki dokuz kişi daha sonra Sosyal Güvenlik Kuruluna (Social Security Board) kayıt yaptırdı. CARICOM, 146 statü sahibini ve dokuz sosyal güvenlik kaydını ayrı ölçüler olarak yayımladı. İlk yılın resmî toplamını da 939 kişi olarak açıkladı.

CARICOM’un 939 işlem gören kişi toplamına, serbest dolaşım düzenlemesinin başladığı 1 Ekim 2025’ten önce katılımcı ülkelerde yaşayan vatandaşlar da dahil edildi.

Serbest dolaşımda süresiz ikamet ve çalışma hakkı nasıl uygulanıyor?

Dört ülkenin Karayipler’de çalışma izni gerekmeyen vatandaşları, diğer katılımcı ülkeye vardıklarında süresiz kalış hakkını gösteren damga veya dijital kayıt alabiliyor. Belirli kamu hizmetlerine erişim için gelen kişilerin ulusal kayıt süreçlerini tamamlaması öngörülüyor. Resmî uygulama bilgileri, ülkelerin kurumlar arasında bilgi alışverişi yürüttüğünü ve göç kayıtlarının hizmet planlamasında kullanıldığını belirtiyor.

Barbados Dışişleri Bakanlığının uygulama sorularında çalışma için ayrıca CARICOM beceri sertifikası istenmediği açıklanıyor. Aynı rehbere göre eşler, belirli yaş ve eğitim koşullarını sağlayan çocuklar ile tamamen bakıma muhtaç ebeveynler aile üyelerine eşlik edebiliyor. Acil ve birinci basamak sağlık hizmetleri ile çocuklar için kamu ilk ve orta öğretimine erişim de anlaşmadaki haklar arasında bulunuyor. Bu hizmetlerin uygulanması, gidilen ülkenin ulusal düzenlemelerine ve mevcut kamu kapasitesine bağlı.

CARICOM ikinci yıl için hangi kayıt eksiklerini açıkladı?

Uygulama ikinci yılına girerken Sekretarya, ülkeler arasında kayıt ile veri toplama süreçlerinde, ayrıca verilerin yönetilmesi ve uygulamanın raporlanmasında ek çalışmaya ihtiyaç bulunduğunu duyurdu. Toplumun bilgilendirilmesi ve kamu kurumlarıyla iş dünyasının yeni hakları öğrenmesine yönelik çalışmalar da raporda sıralandı. Sekretaryanın Tek Pazar ve Ticaret alanından sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Wayne McCook, dört ülkenin deneyiminin sisteme ileride katılmayı planlayan üyeler için uygulama örnekleri sunduğunu söyledi.

CARICOM Tek Pazarı ve Ekonomisi (CSME) kapsamında diğer üye devletlerde hâlen becerili çalışanların dolaşımı, hizmet sunumu, iş kurma ve kolaylaştırılmış seyahat gibi mevcut mekanizmalar kullanılıyor. Dört ülkenin 2025’te başlattığı sistem, vatandaşlık temelinde süresiz ikamet ile izinsiz çalışma imkânını birlikte uygulayan bir grup oluşturdu. Sekretarya, diğer üyelerin hazırlıklarını bu uygulamadan elde edilen idari deneyimlerle değerlendirebileceğini belirtti.

Dört ülke arasındaki sistemin yanı sıra bölgedeki ulusal göç düzenlemeleri de değişiyor. Belize’de yatırımcı oturumu ve sektörel çalışma vizesi teklifleri Meclisin gündeminde. Avrupa Komisyonu, beş Karayip ülkesindeki yatırım yoluyla vatandaşlık programlarının 1 Haziran 2028’e kadar sonlandırılmasını istedi. Montserrat ise uzaktan çalışanlar için bir yıllık dijital göçebe vizesi sunuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Andorra’da 650 çalışma kontenjanı kaldı: Türkler için 6 yıl deneyim veya diploma

Malezya’da asgari ücret 2 bin ringgite çıkacak: Yabancı işçiler de kapsamda

Kanada’da 6 bölge düşük ücretli işçi başvurularına kapandı, 2 yeni bölge açıldı

Türkler için kritik yeni Karadağ oturum yasa tasarısının detayları belli oldu