Yabancı plakalı araç kullanımı, 14 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle sürücünün kim olduğuna göre yeni bir çerçeveye bağlandı. Türkiye’ye aracı getiren izin hak sahibinin yurt dışında yerleşik eşi, üstsoyu ve altsoyu, hak sahibi Türkiye’de bulunduğu sürece aracı kullanabiliyor. Akrabalık bağı bulunmayan yurt dışı yerleşik bir sürücü içinse ek şart var: izin hak sahibinin de araçta bulunması gerekiyor.
Ticaret Bakanlığının güncel Yolcu Beraberinde Taşıtlar sayfasında iki grup ayrı ayrı tarif ediliyor. İlk grupta yurt dışında yerleşik eş, anne-baba ve diğer üstsoy ile çocuk ve torun gibi altsoy bulunuyor. İzin hak sahibi Türkiye’deyse bu kişiler aracı tek başına sürebiliyor. İkinci grupta akrabalık bağı aranmıyor; yurt dışında yerleşik başka bir kişi, izin hak sahibi aynı araçtayken direksiyona geçebiliyor. 2026 değişikliği ayrıca eski metindeki “taşıt sahibi” ifadesini “izin hak sahibi” ekseninde yeniledi.
Yabancı plakalı araç kullanımı 2026’da kimlere açık?
Turistik kolaylıklarla geçici olarak getirilen taşıtta temel kayıt, Taşıt Takip Programındaki izin hak sahibine ait. Bu kişi aracın maliki olabileceği gibi geçerli vekâletle aracı Türkiye’ye getiren kişi de olabiliyor. Aile üyelerinin sürüş hakkı da bu kayıt üzerinden kuruluyor.
Aile üyesi için yalnız akrabalık yeterli değil. Eşin, üstsoyun veya altsoyun ikamet yerinin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında bulunması gerekiyor. Türkiye’de yerleşik bir eş, anne-baba, çocuk ya da torun normal aile üyesi hükmüyle direksiyona geçemiyor; ancak Bakanlığın ayrıca tanımladığı acil durum şartları varsa farklı hüküm uygulanıyor. Ticaret Bakanlığının Geçici İthal Edilen Taşıt Rehberi de aile üyeleri için yurt dışı yerleşiklik şartını taşıt kullanım koşulları arasında sayıyor.
Eş, anne-baba ve çocuk araç sahibi olmadan direksiyona geçebilir mi?
Ruhsatta adının yazması aile üyesi açısından temel ölçüt değil. İzin hak sahibinin Türkiye’de bulunması ve sürücünün yurt dışında yerleşik eş, üstsoy veya altsoy olması yeterli. Hak sahibinin, aile üyesi aracı sürerken otomobilin içinde bulunması gerekmiyor.
Avrupa’dan kara yoluyla gelenler açısından sürüş yetkisi, sınır yolculuğunda taşınan belgelerden ayrı bir gümrük meselesi. Transit Haber’in Schengen’de araçla seyahat rehberinde pasaport, oturum belgesi, ruhsat ve sigorta kontrolleri Avrupa güzergâhı bakımından ele alınıyor. Türkiye’ye girişten sonra ise yabancı plakalı araç kullanımı, geçici ithalat kaydı ve izin hak sahibinin statüsü üzerinden yürütülüyor. Aile içinde yol boyunca sürücü değişecekse, Türkiye sınırından sonraki bölüm için sürücünün yurt dışı yerleşiklik şartını ayrıca sağlaması gerekiyor.
Akraba olmayan yurt dışı yerleşik kişi aracı ne zaman kullanabilir?
14 Ağustos 2026 değişikliğinin sürücüler bakımından en somut yeniliklerinden biri akraba olmayan kişilerle ilgili. Anadolu Ajansının Resmî Gazete’deki değişikliği aktaran haberine göre, izin hak sahibi araçta bulunduğu sürece ikamet yeri Türkiye dışında olan başka kişiler de aracı kullanabiliyor. Bu sürücü için eş, anne-baba, çocuk veya başka bir akraba olma şartı aranmıyor.
Uzun kara yolu seyahatlerinde bu hüküm, yurt dışında yerleşik bir arkadaşın ya da başka bir yolcunun direksiyonu devralabilmesine imkân veriyor. Şartlardan biri sürücünün ikamet yerinin Türkiye dışında olması, diğeri izin hak sahibinin aynı araçta bulunması. Hak sahibi araçtan ayrıldığında bu gruptaki sürücünün kullanım yetkisi de sona eriyor. 14 Ağustos değişikliğini Tebliğin 26’ncı maddesi üzerinden inceleyen hukuk değerlendirmesi, “taşıt sahibi” yerine “izin hak sahibi” ibaresinin kullanılmasını ve hak sahibi araçtayken diğer yurt dışı yerleşik kişilerin sürüşüne açılan alanı aynı şekilde aktarıyor.
Türkiye’de yerleşik bir kişi yabancı plakalı aracı kullanabilir mi?
Türkiye’de yerleşik kişiler için kapsam çok daha dar. Ticaret Bakanlığı, acil hal süresince araç sahibi de otomobildeyse Türkiye’de yerleşik bir kişinin aracı kullanmasına izin veriyor. Günlük ve sürekli kullanım için bu istisna uygulanmıyor.
Bakanlığın soru-cevap metni yetkisiz sürüş halinde uygulanacak işlemleri de sıralıyor. Hak sahibi olmayan bir kişinin kurallara aykırı biçimde aracı kullanması halinde izin hak sahibi ile sürücü hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238’inci maddesi uyarınca ayrı ayrı işlem yapılıyor ve taşıt yurt dışı ediliyor. Yabancı plakalı araç kullanımı öncesinde sürücünün ikamet statüsü ile izin hak sahibinin Türkiye’de ve gerektiğinde araçta bulunma şartı bu yüzden belge üzerinden teyit edilmeli.
İzin hak sahibi yurt dışına çıkarsa araç Türkiye’de kullanılabilir mi?
İzin hak sahibi aracı Türkiye’de bırakıp yurt dışına çıktığında araç park halinde kalmalı. Bakanlığın güncel sayfası, bu sürede eş, üstsoy ve altsoy dahil başka hiç kimsenin aracı kullanamayacağını yazıyor. Taşıtsız çıkış için ayrıca gümrük işlemi veya taahhütname prosedürü bulunuyor.
Türkiye’den çıkış ya da yeniden giriş planı yapan sürücü, gümrük şartlarının yanında sınır kapısındaki güncel trafik durumunu da ayrıca izleyebilir. Transit Haber’in Kapıkule ve Hamzabeyli sınır trafiği haberleri, geçiş yoğunluğunu zaman damgalı resmî bültenlerle takip ediyor. Trafik yoğunluğu, yabancı plakalı araçta kimin sürüş yetkisi bulunduğunu değiştirmiyor; bu yetki geçici ithalat kaydındaki kişi, ikamet ve araçta bulunma şartlarına göre belirleniyor.
Kontrolde hangi belgeler sürücünün yanında bulunmalı?
Eş, üstsoy veya altsoy aracı kullanacaksa akrabalık bağını ve yurt dışı ikametini kanıtlayan belgeler sürücünün yanında olmalı. Ticaret Bakanlığı pasaport, kimlik belgesi, oturum izni ve vukuatlı nüfus kayıt örneğini örnek belgeler arasında sayıyor. Belge ibraz edilemeyen araç, yol denetiminde trafikten men edilerek gümrük idaresine teslim edilebiliyor.
Belgenin nereden alınacağı ülkeye ve işlem türüne göre değişiyor. Transit Haber’in konsolosluk hizmetleri karşılaştırması, nüfus kayıt örneği ve noterlik işlemlerinin hangi kanallardan yürütülebildiğini ülkelere göre ayırıyor. Yolculuktan önce özellikle ikamet belgesinin geçerliliği ile akrabalığı kanıtlayan belgenin erişilebilir olması, yol kontrolünde sürücünün hangi gruba girdiğinin kısa sürede ortaya konmasını sağlıyor.
Vekâletname aracı Türkiye’de kullanma hakkı verir mi?
Vekâletname, aracın Türkiye’ye getirilmesi veya belirli şartlarla başka bir yurt dışı yerleşik kişi tarafından yurt dışına çıkarılması için kullanılabiliyor. Türkiye içinde aracı sürebilecek kişiler ise 2026’daki sürücü hükümlerine göre belirleniyor. Türkiye’de yerleşik bir kişiye verilen vekâletname günlük sürüş yetkisi sağlamıyor. Yurt dışında yerleşik ve akraba olmayan bir kişi ise izin hak sahibi aynı araçtayken sürüş hakkından yararlanabiliyor.
Yabancı plakalı araç kullanımı dört unsura bağlı: geçici ithalat kaydındaki izin hak sahibi, sürücünün yurt dışı yerleşikliği, varsa aile bağı ve hak sahibinin o anda Türkiye’de veya araçta bulunması. 2026 değişikliği akraba olmayan yurt dışı yerleşik sürücülere hak sahibi araçtayken yeni bir kullanım alanı açtı; aile üyelerindeki yurt dışı ikamet şartı ile hak sahibi yurt dışındayken aracın park halinde kalması kuralı devam ediyor.
Kaynaklar
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Yolcu Beraberinde Taşıtlar — Sıkça Sorulan Sorular
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Gümrük Rehberi — Geçici İthal Edilen Taşıt Rehberi
- Anadolu Ajansı — Yurt dışından geçici getirilen araçlara ilişkin esaslar düzenlendi — 14.08.2026
- Elçi Hukuk Bürosu — Yabancı Plakalı Araç Kimler Kullanabilir? 2026 Yeni Düzenleme, Cezalar ve Gümrük Kanunu m.238 — 14.07.2026 / 14.08.2026 güncelleme