Netanyahu: Erdoğan’la olmaz
Netanyahu, 18 Ekim 2026’da Kudüs’te yeni güvenlik yaklaşımını anlatırken Türkiye ile doğrudan askerî çatışmadan kaçınmak istediğini söyledi. İsrail Başbakanı aynı konuşmada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan döneminde geçmişteki yakın Türkiye-İsrail ilişkilerine dönülebileceğine inanmadığını söyledi. The Jerusalem Post’un aktardığı sözler, iki ülke arasındaki gerilimin özellikle Suriye dosyasında yoğunlaştığı bir dönemde geldi.
Netanyahu’nun açıklamasında Türkiye için iki ayrı mesaj yer aldı. Bir yandan doğrudan askerî karşılaşma istemediğini söyledi, diğer yandan Ankara’nın bölgesel faaliyetlerine yönelik eleştirilerini sürdürdü. İsrail yönetiminin güvenlik doktrininde erken uyarı, istihbarat kapasitesi, savunma sanayisi ve tehditlere karşı önleyici operasyonlar öne çıkarılıyor. İsrail Başbakanlık Ofisinin 18 Ekim tarihli belgesi, bu yaklaşımı 7 Ekim 2023 saldırılarından çıkarıldığı belirtilen derslerle ilişkilendiriyor. Netanyahu aynı çerçevede istihbarat ve erken uyarı kapasitesinin geliştirilmesini, mühimmat üretiminde dışa bağımlılığın azaltılmasını ve savunma teknolojilerine yatırım yapılmasını istedi.
Ankara ile Tel Aviv arasındaki gerilimin en somut başlıklarından biri Suriye. İsrail, 18 Ağustos’ta Suriye’nin kuzeybatısındaki Ebu Zuhur hava üssünü vurdu. Reuters ertesi gün, İsrail yönetiminin Türkiye’nin bu tesiste askerî varlık kurabileceğini değerlendirdiğini yazdı. Türkiye saldırıyı Suriye’nin egemenliğinin ihlali olarak kınadı. Millî Savunma Bakanlığı da saldırı sırasında veya öncesinde üste Türk askerî heyeti bulunduğuna ilişkin iddialara karşı açıklama yaptı.
Tel Aviv Üniversitesi bünyesindeki Moşe Dayan Merkezi, Ebu Zuhur sonrasında yayımladığı analizde iki ülkenin Suriye’deki güvenlik önceliklerinin farklılaştığını değerlendirdi. Türkiye, Suriye’de askerî ve siyasi etkisini sürdürmeye çalışırken İsrail hava operasyonlarında hareket serbestisini korumayı hedefliyor. Bu iki yaklaşım, sahadaki askerî planlamada gerilim yaratıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan da 19 Ekim’de İsrail’i Suriye’de istikrarsızlık yaratmakla suçladı ve Türkiye’nin bölgesindeki çatışmalardan uzak durmayı, çevresinde istikrarı desteklemeyi hedeflediğini söyledi. Böylece Netanyahu’nun konuşması ile Ankara’dan gelen açıklamalar bir gün arayla iki başkentin Suriye’ye bakışındaki farkı yeniden görünür hale getirdi.
İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan parlamento seçimi de güvenlik tartışmasının arka planında. Muhalefet liderleri Gadi Eisenkot ve Yair Lapid, Netanyahu’nun yeni güvenlik doktrinini seçim öncesinde açıkladığı için eleştirdi. Lapid’in alternatif yaklaşımında Türkiye ve Katar’ın Gazze’nin savaş sonrası düzenlemelerindeki rolü de tartışma başlıklarından biri olarak yer aldı. Konuşmada İran, ABD ile güvenlik ortaklıkları ve savunma sanayisinde dışa bağımlılığın azaltılması da bulunuyordu. The Jerusalem Post, Netanyahu’nun Türkiye hakkındaki sözlerini 18 Ekim konuşmasından aktardı. İsrail Başbakanlık Ofisinin belgesi güvenlik doktrininin resmî çerçevesini verirken Reuters, The Times of Israel, Moşe Dayan Merkezi ve Hürriyet Daily News Suriye gerilimi ile siyasi tepkiler konusunda ek bilgi sağladı.