Reuters: ABD, Husi ve Hizbullah bağlantılı Starlink cihazlarının kapatılmasını istedi

ABD yönetimlerinin Starlink erişimi üzerinde yıllardır değişiklik yapılmasını istediği, Reuters’ın 24 Ekim 2026 tarihli özel araştırmasıyla ortaya çıktı. Ajansın görüştüğü altı eski üst düzey Amerikan yetkilisine göre Washington, Elon Musk’ın şirketi SpaceX’e Yemen’deki Husiler ve Lübnan’daki Hizbullah ile bağlantılı kişilerin kullandığı uydu terminallerini kapatması için başvurdu.

Aynı dönemde İran’daki protestocuların ve Ukrayna ordusunun uydu internetine erişimini genişletmek amacıyla da şirketle temas kuruldu.

Eski yetkililerden ikisi, Reuters’a Husi ve Hizbullah bağlantılı olduğu değerlendirilen terminallerin en azından bir bölümünün ABD’nin taleplerinden sonra devre dışı bırakıldığını anlattı. Tanıklıklar anonim kaynaklara dayanıyor. Haberde Washington’ın talepleri, şirketle yürütülen görüşmeler ve bazı cihazların kapatılması ayrı aşamalar olarak ele alınıyor. Araştırmanın konusu, Joe Biden ve Donald Trump yönetimlerinin bir özel şirketin haberleşme altyapısıyla kurduğu bu ilişkiler.

ABD, Husiler ve Hizbullah için Starlink erişimi konusunda ne istedi?

Biden döneminde Starlink erişimi konusunda ABD istihbarat görevlileri, İran destekli grupların aracılar üzerinden elde edilmiş Starlink cihazlarını kullandığına ilişkin bilgileri SpaceX ile paylaştı. Reuters muhabirleri Erin Banco ve Joey Roulette’in görüştüğü kaynaklar, görüşmelere Beyaz Saray ve Pentagon yetkililerinin de katıldığını bildirdi.

ABD tarafı, cihazların bulunmasını ve hizmete kapatılmasını talep etti. Kaynakların verdiği bilgilere göre bu temaslar bir kerelik bir görüşmeyle sınırlı kalmadı.

Güney Lübnan’da İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların sürdüğü Ekim 2023’te Amerikan istihbaratı, Hizbullah bağlantılı kişilerin uydu terminallerine erişmiş olabileceği bilgisini Beyaz Saray’a iletti. Yemen’de 2024 yılında Husilere yönelik Amerikan hava harekâtı sırasında da benzer bir durum bildirildi. Reuters’ın kaynakları, iki dosyada da ABD’nin SpaceX’ten cihazları tespit ederek kapatmasını istediğini aktardı. Kapatılan terminallerin tam sayısı açıklanmadı.

Yemen’deki silahlı grubun bölgesel faaliyetleri, Husilerin Suudi hava sahasındaki uçuşlara yönelik 5 Ekim açıklamasında da ayrı bir güvenlik başlığı olarak yer aldı. Reuters’ın uydu terminali araştırması ise 2023 ve 2024’te ABD yönetiminin şirketle yürüttüğü haberleşme erişimi görüşmelerine odaklanıyor. Askerî hava operasyonları ile uydu iletişimine yönelik şirket talepleri, kaynaklarda farklı araçlarla yürütülen işlemler olarak anlatılıyor.

İran için aynı şirketten internet erişiminin açılması istendi

Starlink erişimi taleplerinin İran ayağında uygulamanın yönü değişti. Reuters’ın görüştüğü eski yetkililer, Mahsa Amini’nin ölümünden sonra Eylül 2022’de başlayan protestolar sırasında Biden yönetiminin İran içinde uydu internetinin kullanılabilmesi için SpaceX ile görüştüğünü söyledi. Bir eski yetkili, Starlink terminallerinin ülkeye ulaştırılmasına Amerikan yönetiminin yardımcı olduğunu ifade etti; kaç cihaz gönderildiğine ilişkin sayı vermedi.

Hazine Bakanlığı, 23 Eylül 2022 tarihli GL D-2 genel lisans duyurusunda İranlıların haberleşme araçlarına erişimini genişleten yaptırım izinlerini açıklamıştı.

Bu lisansla internet hizmetleri yanında bulut yazılımları, çevrim içi iletişim araçları ve sansürü aşmaya yarayan teknolojiler için belirli izinler getirildi. Reuters’ın aktardığı şirket temasları ve terminal sevkiyatına ilişkin tanıklıklar ise bu kamuya açık yaptırım çerçevesinden ayrı somut işlemler.

Trump yönetimi de 2025 ve 2026 yıllarında İran’a yönelik Amerikan-İsrail saldırılarından sonra Starlink hizmetinin ülkede kullanılabilmesi için Musk ve SpaceX ile görüşmeler yaptı. Reuters bu bilgiyi eski bir Trump yetkilisi ile konuya yakın başka bir kaynağa dayandırdı. Görüşmelerin hedefi, İran’daki hükümet karşıtı göstericilere internet bağlantısı sağlamaktı. Ajans, bu temaslarla bağlantılı hangi terminallerin açıldığını veya toplam kullanıcı sayısını açıklamadı.

İran bağlantısı, Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler kürsüsünde Starlink terminali göstermesini konu alan önceki haberde de vardı. İsrail Başbakanının Eylül 2026 konuşmasında İran’daki internet erişiminden söz etmesiyle Reuters’ın eski Amerikan yönetimlerinin SpaceX’e yaptığı taleplere ilişkin yeni tanıklıkları farklı olaylar. İlki kamuya açık bir siyasi konuşma, ikincisi geçmiş hükûmet temaslarının gazetecilik araştırması.

Ukrayna’da Starshield sınırlaması ve 24 Ekim’deki yeni açıklama

Ukrayna’da ekim ortasında yaşanan erişim kısıtlaması, Reuters’ın araştırmasındaki dördüncü ülke dosyasını oluşturuyor. Starlink erişimi bazı askerî haberleşme görevlerinde kullanılırken Starshield, özellikle dronlar ve yüksek hızlı askerî iletişim için devreye giriyor. Ukraynalı yetkililer, hareket eden terminallerdeki hız sınırlamalarının insansız hava araçlarının görevlerini aksattığını bildirmişti. Transit Haber’in 15 Ekim tarihli Starlink hız kısıtlaması haberinde ilk kesintiler ve etkilenen görevler aktarılmıştı.

Senatör Richard Blumenthal, 22 Ekim’de duyurduğu Kongre incelemesinde Savunma Bakanlığına ve Elon Musk’a yazılar gönderdi. Senatör, Ukrayna’ya verilen Starshield hizmetinin hangi hukuki ve teknik yetkiyle sınırlandırıldığını, karar zincirini ve Pentagon’un alternatiflerini sordu.

Bu inceleme duyurusu hizmetin yönetimiyle ilgili somut bir resmî girişim; Reuters’ın anonim yetkililere dayanan geçmiş şirket temaslarından ayrı kaynak niteliğinde.

24 Ekim’de Ukrayna Savunma Bakanlığı, kendi izleme sistemlerinde Starlink ve Starshield bağlantısının yeniden yüksek hızlarda çalıştığını açıkladı. Bakanlığa göre saatte 400 kilometrenin üzerindeki hareket hızlarında bağlantı kararlıydı. Savunma Bakanı Yevhen Hmara, bu sonucun cephe haberleşmesi, dron görevleri ve lojistik için önemli olduğunu söyledi. Associated Press de aynı gün Ukraynalı askerî yetkililerin erişimin geri geldiğini bildirdi.

Reuters’ın Washington’dan topladığı tanıklıklar, iki Amerikan yönetiminin geçmişte SpaceX’ten istediği değişiklikleri konu alıyor. Ukrayna’nın 24 Ekim açıklaması ise doğrudan sahadaki bağlantı hızının o günkü durumunu bildiriyor. Starshield’in kullanımını kimin sınırladığına ilişkin ABD yönetimi, şirket yöneticisi ve Kongre üyelerinin açıklamaları arasında sorumluluğun belirlenmesi açısından anlaşmazlık sürüyor.

Starlink ve Starshield üzerinde karar yetkisi nasıl tartışılıyor?

Elon Musk, Reuters’ın aktardığı sosyal medya açıklamasında Starshield sistemlerinin ABD hükûmetinin mülkiyetinde ve kontrolünde olduğunu savundu; kullanım veya hız sınırlarının askerî makamlarca belirlendiğini söyledi. Beyaz Saray ise kısıtlamaya ilişkin sorulara karşılık Trump’ın Musk ile görüşmediğine dair açıklamasını gösterdi. Reuters’a konuşan yetkililerden bazıları karar süreçlerini farklı tarif ediyor. Kongredeki incelemede Pentagon ile SpaceX’in görev paylaşımı sorgulanıyor.

Blumenthal’ın 22 Ekim mektubunda, Starlink erişimi ve askerî iletişimin tek bir hizmet sağlayıcıya bağımlılığı da incelemenin konuları arasında bulunuyor. Senatör, Bakanlıktan mevcut sözleşmelerin kapsamı ve acil durumlarda bağlantı üzerinde kimlerin değişiklik yapabildiği konusunda bilgi istedi. Reuters’ın aktardığı eski yetkili tanıklıkları, şirketle iş birliğinin farklı yönetimler ve farklı ülkelerde sürdüğünü ortaya koyuyor; mektup ise Ekim 2026 Ukrayna kesintisine odaklanıyor.

İran’da Starlink erişiminin genişletilmesini isteyen ABD yönetimleri, Yemen ile Lübnan’daki belirli terminallerin kapatılmasını da SpaceX’ten talep etti. Ukrayna’da askerî bağlantı hızının düşürülmesi ise aynı altyapıyla bağlantılı ayrı bir operasyonel karar. Reuters araştırmasında her ülke için başvuru sahibi, amaç, hizmet türü ve gerçekleştiği aktarılan sonuç farklı. İran’daki düzenleyici izinler için Hazine Bakanlığının belgesi, Ukrayna’nın son bağlantı durumu için Savunma Bakanlığının açıklaması ve ABD Kongresinin soruşturması bu ülke dosyalarının kamuya açık belgelerini oluşturuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Savaşlarda yeni hedef veri merkezleri: CSIS şirketlere 20 soruluk risk testi hazırladı

ABD’de Ukraynalı ve Sudanlılara son gün kararı: Koruma ve çalışma hakkı sürüyor

Hürmüz’de 28 gemi saldırısı: Süpertanker filosunun yüzde 3,5’i hasar gördü

Fransız analist Ukrayna’da ateşkes için 75 bin km²’lik bölge hesapladı