İsveç konut kuyruğu ülke çapında tek bir listeden yürümüyor. Boverket’in 2026 konut piyasası araştırması, İsveç’te ortak bir başvuru sistemi bulunmadığını; başvuruların belediye konut aracılıkları veya doğrudan konut şirketleri üzerinden ilerlediğini gösteriyor. Stockholm bölgesindeki Bostadsförmedlingen ise en büyük kuyruklardan biri. 27 Ekim 2026 tarihli aktif kayıt tablosunda 915.921 kişi sırada görünüyor. Kurumun 2025 sonuçlarına göre normal kiralık daireye ulaşanların ortalama kuyruk süresi 9,0 yıl oldu.
İsveç konut kuyruğu Stockholm’de nasıl işliyor?
Stockholm sistemine kayıt için 18 yaşını doldurmuş olmak ve İsveç personnummer ya da samordningsnummer numarasına sahip olmak gerekiyor. Bostadsförmedlingen’in kayıt sayfasına göre yıllık kuyruk ücreti 200 kron. Başvuranın Stockholm’de yaşaması şart değil; kayıt tamamlandığı gün kuyruk süresi işlemeye başlıyor. Daireler otomatik olarak sıradaki kişiye gönderilmiyor. Başvuru sahibi ilanları takip edip istediği konut için ilgi bildiriyor, ardından o ilan için başvuranlar kendi kuyruk sürelerine göre sıralanıyor.
Ev sahibinin gelir, hane büyüklüğü veya başka kabul şartları da bulunabiliyor. Bostadsförmedlingen adayları kuyruk süresine göre sıralasa da son sözleşme için ilanı veren ev sahibinin koşullarının sağlanması gerekiyor. Başvurulan bölge, kira düzeyi, konut tipi ve ev sahibinin şartları İsveç konut kuyruğu içinde adayın sonucunu birlikte etkiliyor.
Stockholm’da ortalama bekleme 9 yıl; merkezde 21 yıl
Bostadsförmedlingen’in 2025 yıllık özetinde 20.861 konutun aracılıkla kiralandığı, normal kiralık dairelerde ortalama bekleme süresinin 9,0 yıl olduğu kaydedildi. Stockholm kentinin tamamında ortalama 12,4 yıl, merkez bölgede ise 21 yıl hesaplandı. Yeni yapılmış konutlarda ortalama 5,8 yıla indi. Aynı yıl 1.725 normal kiralık daire, kuyrukta 0–2 yıl arasında bulunan kişilere verildi. Bekleme süresi ilanlara göre geniş bir aralıkta değişti.
Kurumun güncel bekleme süresi rehberine göre çoğu kiracı 4 ile 13 yıl arasında kuyruk süresiyle konut alıyor; bazı ilanlarda birkaç hafta yeterli olurken yoğun talep gören konutlarda 20 yılın üzerine çıkılabiliyor. Merkezden uzak belediyeler, daha yüksek kiralı yeni yapılar, öğrenci veya gençlik konutları farklı sürelerle sonuçlanıyor. 2025’te 1.685 konut bir yıldan kısa kuyruk süresiyle dağıtıldı. Yeni gelenlerin yalnız merkez ilçelere başvurması beklemeyi uzatabildiği için ilan bölgesini ve kira aralığını genişletmek somut seçenek sayısını artırıyor.
İkinci el hyresrätt kiralamasında izin gerekiyor
İlk el kira sözleşmesi bekleyenler için ikinci el kiralama yaygın bir geçiş yolu. Ancak kiralanan konut bir hyresrätt, yani ilk el kiralık daire ise ilk kiracının evi başkasına bağımsız biçimde kullandırabilmesi için izin alması gerekiyor. İsveç Mahkemeler İdaresinin Hyresnämnden rehberi, ev sahibinin onayı yoksa ilk kiracının kira kuruluna başvurabileceğini belirtiyor. Başka şehirde çalışma veya eğitim gerekçe olabiliyor. Uzun süre yurt dışında bulunma, sağlık durumu ya da birlikte yaşamayı deneme de değerlendirmeye alınabiliyor. İzin olmadan yapılan ikinci el kiralama ilk el sözleşmesinin kaybedilmesine yol açabiliyor.
Hyresnämnden izin verdiğinde süre çoğunlukla bir yıl ile sınırlı tutuluyor; devam edecek kiralama için yeni izin istenebiliyor. Resmî rehber, özel koşullarda daha uzun izin verilebilse de toplam sürenin kural olarak üç yılı aşmadığını aktarıyor. İkinci el kiracı açısından sözleşmenin yazılı yapılması, ilk kiracının gerçekten izin aldığına ilişkin belgenin görülmesi ve kira tutarının nasıl hesaplandığının kayda geçirilmesi uyuşmazlık riskini azaltıyor. Hyresgästföreningen de yazılı sözleşme yapılmasını öneriyor. Mobilya envanteri ile mevcut hasarların fotoğrafla kaydı da tavsiyeler arasında.
İkinci el kirada mobilya farkı en fazla yüzde 15
Hyresnämnden’in makul kira rehberine göre bir hyresrätt ikinci elde mobilyasız kiralanıyorsa başlangıç noktası ilk kiracının kendi ödediği kira. Mobilyalı kiralamada mobilya ve ekipman için ek ücret alınabiliyor ancak bu ek tutar ilk el kirasının yüzde 15’ini aşamıyor. Elektrik, internet, su veya park gibi hizmetler ayrıca yansıtılıyorsa bunlar da gerçek maliyetin üzerinde olamıyor. Fazla kira ödediğini düşünen ikinci el kiracı Hyresnämnden’e başvurarak kira tutarının incelenmesini isteyebiliyor.
1 Ekim 2019’dan sonra yapılan sözleşmelerde fazla ödenen kiranın iki yıla kadar geriye dönük iadesi gündeme gelebiliyor. Resmî prosedür, kiracı taşındıktan sonra geri ödeme başvurusunun en geç üç ay içinde yapılmasını istiyor. Kiralama sürerken de başvuru yapılabiliyor; kurul bu durumda kalan dönem için uygulanacak kira seviyesini de belirleyebiliyor. Bu hükümler özellikle hyresrätt ikinci el kiralamaları için geçerli hesaplama kurallarına dayanıyor.
1 Temmuz 2026’dan sonra özel mülk kiralarında hangi yasa uygulanıyor?
Bir kişinin kendi bostadsrätt dairesini, evini veya benzeri özel mülkünü kiraya vermesi farklı kurallara girebiliyor. 2026:772 sayılı yeni Privatuthyrningslag 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi ve o tarihten sonra yapılan kapsamdaki sözleşmelere uygulanıyor. Kanun kiraya verenin kendisinin kiracı olduğu hyresrätt ikinci el sözleşmelerini kapsam dışı bırakıyor. Yeni özel kiralama düzeninde Hyresnämnden, bedel benzer özel kiralamalarda genel olarak alınan seviyeden belirgin biçimde yüksekse kirayı düşürebiliyor. Endekse bağlı artış kararlaştırılmışsa önceki kira en az bir yıl uygulanmış olmalı ve değişiklik yazılı bildirimden en erken bir ay sonraki ay başında uygulanabiliyor.
Yeni özel kiralama yasasında süreli sözleşme kendi bitiş tarihinde sona eriyor; kiracı ise sözleşmeyi en erken üç aylık süre sonunda bitecek şekilde feshedebiliyor. Belirsiz süreli sözleşmelerde de genel fesih süresi üç ay. Bostadsrätt ikinci el verilecekse ayrıca konut kooperatifinin onayı veya uygun durumda Hyresnämnden izni gerekebiliyor. Bu nedenle ikinci el ilanında ilk kontrol, konutun hyresrätt mı yoksa bostadsrätt/özel mülk mü olduğunun belirlenmesi olmalı; kira hesabı ve izin yolu bu ayrımdan sonra seçiliyor.
İsveç konut kuyruğu beklerken hangi belgeler kontrol edilmeli?
İsveç konut kuyruğu içinde ilk el sözleşme bekleyen bir kişinin ikinci el ev kiralarken ev sahibinin kimliğini, konutu kiraya verme hakkını, varsa Hyresnämnden veya kooperatif iznini, kira tutarının dayanağını ve sözleşme tarihlerini yazılı olarak kontrol etmesi mümkün. Depozito ve ilk kira ödemesinden önce kira veren kişinin sözleşmedeki isimle aynı olması, ödeme hesabının kayda alınması ve dairenin mevcut durumunun fotoğraflanması sonradan çıkabilecek uyuşmazlıklarda belge sağlar. Stockholm kuyruğunda yıllık 200 kronluk ücretin zamanında ödenmesi de biriken kuyruk süresinin korunması için gerekiyor.
İsveç’te uzun süreli yerleşim planlayan Türkiye vatandaşları için konut kaydı diğer haklardan ayrı ilerliyor. Transit Haber’in İsveç’te yerel seçim hakkını da kapsayan gurbetçi oy rehberi, çifte vatandaşlık karşılaştırması ve ülke değiştiren Türklerin sosyal güvenlik hakları dosyası oturum sonrasındaki farklı işlemleri açıklıyor. İsveç konut kuyruğu bakımından ise güncel ilan koşulları, kuyruk süresi ve ikinci el kiralamanın izin belgesi ayrı ayrı takip edilmeli.
Kaynaklar
- Boverket : Bostadsförmedling, förtur och service 2026
- Bostadsförmedlingen Stockholm : Aktif kuyruk süreleri, 27 Ekim 2026
- Bostadsförmedlingen Stockholm : 2025 yıllık özet
- Bostadsförmedlingen Stockholm : Bekleme süreleri
- Bostadsförmedlingen Stockholm : Kuyruğa kayıt ve yıllık ücret
- Sveriges Domstolar : Hyresrätt ikinci el kiralama izni
- Hyresnämnden : İkinci el kirada makul kira ve geri ödeme
- Sveriges riksdag : Privatuthyrningslag (2026:772)
- Hyresgästföreningen : İkinci el kiracı rehberi