Netanyahu’nun gösterdiği haritanın gizemi… Türkiye detayı
Orta Doğu haritası, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 18 Ekim 2026’daki güvenlik doktrini sunumunda kullandığı görsellerden biri oldu. Harita, İsrail Başbakanlığında hazırlanmış yeni bir çalışma yerine Alman Friedrich-Ebert-Stiftung’un 19 Mayıs 2026’da yayımladığı bölgesel analizden alındı. FES araştırmacıları Marc Saxer ve Marcus Schneider’in çalışmasında Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan aynı koyu yeşil kümede gösteriliyor.
FES metni bu dört ülke arasındaki yakınlaşmayı “Sünni Elmas” adıyla tanımlıyor. Araştırmacılar Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın bölgesel güvenlik ve dış politika tercihlerini İran’ın etkisi ile İsrail-BAE ilişkileri karşısındaki dengeleme arayışı içinde ele alıyor. Harita, FES’in mayıs ayındaki jeopolitik sınıflandırmasını görselleştiriyor.
Orta Doğu haritası içinde mavi renkle gösterilen başka bir küme İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri çevresindeki ilişkileri kapsıyor. FES bu ekseni “sessiz eksen” olarak adlandırıyor ve daha geniş bir ortaklık yapısına dönüşme ihtimalini tartışıyor. Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi de haritada bu eksene yakın siyasi alanlar arasında bulunuyor. İran ve İran’la bağlantılı bölgesel aktörler ise farklı renkte ayrı bir grup olarak gösteriliyor.
Al Jazeera’nin 19 Ekim tarihli haberinde Netanyahu’nun sunumunda kullanılan görselin FES’in mayıs çalışmasına ait olduğu aktarıldı. The New Arab ve Times of Israel de Netanyahu’nun güvenlik brifinginde bölgesel ortaklıklar ile tehdit algılarını aynı sunum içinde ele aldığını bildirdi. İsrail Başbakanlık Ofisinin 18 Ekim açıklamasında önleyici askerî harekât, sınır savunması, istihbarat kapasitesi, yerli mühimmat üretimi ve dış ortaklıklar güvenlik doktrininin başlıkları arasında sayıldı.
Haritanın tarihi, sonraki gelişmeleri ayırmak açısından belirleyici. FES görseli 19 Mayıs’ta yayımlandı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki daha sonraki savunma gelişmeleri ile Türkiye’nin Libya hattındaki ekim temasları bu çalışmadan sonra gerçekleşti. Netanyahu’nun 18 Ekim sunumunda kullanılan Orta Doğu haritası, mayıs ayındaki FES analizinin bölgesel sınıflandırmasını yansıtıyor.
Türkiye’nin dört ülkeli yeşil grupta bulunması, videodaki “Türkiye detayı”nın temelini oluşturuyor. Netanyahu’nun kendi güvenlik doktrini sunumunda dış kaynaklı bu haritayı kullanması, FES araştırmacılarının Türkiye’yi hangi bölgesel yakınlaşma içinde değerlendirdiğini de görünür hale getirdi. Orta Doğu haritası, Türkiye’yi Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan’la aynı kümede gösterirken İsrail-BAE eksenini ayrı bir blokta ele alıyor.
FES çalışması, Doğu Libya ve Sudan gibi alanları da aynı bölgesel şema içinde sınıflandırıyor. Doğu Libya’daki Halife Hafter bağlantılı güçler ile Sudan’daki bazı silahlı aktörler, araştırmacıların İsrail-BAE eksenine yakın gördüğü alanlar arasında işaretlendi. FES, devletleri, siyasi yönetimleri ve devlet dışı aktörleri aynı görsel üzerinde karşılaştırıyor; haritadaki renkler araştırmanın bölgesel yakınlık sınıflarını temsil ediyor. Netanyahu’nun güvenlik doktrini sunumunda ise İran, uzun menzilli silahlar, sınır savunması, istihbarat ve savunma sanayisinin yerli üretim kapasitesi ayrı başlıklar halinde ele alındı. Times of Israel’in toplantı haberinde başbakanın İran’ı temel güvenlik tehditlerinden biri olarak sunduğu ve bölgesel ortaklıklardan söz ettiği aktarıldı. Orta Doğu haritası bu sunumun bölgesel çerçevesini anlatan dış kaynaklı görsel olarak kullanıldı.