Yurt dışında ölüm tescili, vefatın gerçekleştiği ülkedeki resmî ölüm belgesinden sonra Türk nüfus kaydını güncelleyen konsolosluk işlemi. Cenaze Türkiye’de defnedilecekse ayrıca cenaze nakil belgesi ve çıkış ülkesinin nakil izni hazırlanıyor.
Başvuru kanallarını karşılaştırmak için konsolosluk hizmetleri rehberi, aile kayıtları için yurt dışında doğum tescili rehberi, ikinci vatandaşlık kaydı için de çok vatandaşlık bildirimi dosyası kullanılabilir. Ölüm dosyasındaki belge listesi ise görevli temsilciliğin ülkeye özgü bilgi notundan tamamlanıyor.
İlk belge hangi makamdan alınıyor?
İşlem, vefatın gerçekleştiği ülkedeki yetkili makamın düzenlediği resmî ölüm belgesiyle başlıyor. Belgenin adı ülkeye göre Sterbeurkunde, acte de décès veya başka bir kayıt örneği olabiliyor. Berlin Başkonsolosluğu, Türk vatandaşının ölüm tescilinde ölüm belgesinin aslını ve fotokopisini, vefat eden kişinin kimliğini ve varsa pasaportunu, işlemi yaptıran kişinin kimliğini istiyor. Ölüm nedenini gösteren raporlar da dosyanın niteliğine göre eklenebiliyor.
Yurt dışında ölüm tescili konsoloslukta nasıl yapılıyor?
Konsolosluk.gov.tr üzerindeki güncel işlem sayfasına göre yurt dışında ölüm tescili için posta ile başvuru yapılabiliyor. Uygulama ayrıntıları temsilciliğe göre değişebildiği için görevli büyükelçilik veya başkonsolosluğun kendi bilgi notu da kontrol ediliyor. Nantes Başkonsolosluğunun 11 Mayıs 2026 tarihli açıklamasında Türk vatandaşının ölümü için belediyeden alınan ölüm belgesinin aslı, vefat eden kişinin kimlik ve pasaportu, başvuru dilekçesi ile başvuranın kimliği sayılıyor.
Vefat eden kişi Türk vatandaşının yabancı uyruklu eşi ise Türkiye’deki nüfus kaydında medeni hâlin güncellenmesi için farklı evraklar istenebiliyor. Nantes örneğinde yabancı eşin ölüm belgesi ve doğum kaydı gibi belgelerle bunların Türkçe tercümeleri dosyaya giriyor. Berlin Başkonsolosluğu da yabancı eş için uluslararası ölüm belgesi veya tercüme edilmiş standart ölüm belgesini ve aile bağını gösteren kayıtları istiyor.
Cenaze Türkiye’ye gönderilecekse hangi işlem ekleniyor?
Cenaze Türkiye’de defnedilecekse ölüm tescilinden ayrı olarak cenaze nakil belgesi gerekiyor. Konsolosluk İşlemleri portalı bu başvuru için randevu aldıktan sonra şahsen başvurulacağını belirtiyor. Nantes Başkonsolosluğu, cenaze naklinin cenaze firması tarafından yürütüldüğünü ve konsolosluğun cenaze nakil belgesini firmaya verdiğini yazıyor. Yetkili cenaze firması, uçuş organizasyonundan önce nakil evrakının yerel makam ve Türk temsilciliği tarafındaki aşamalarını koordine ediyor.
Yerel nakil izni ve cenaze firması ne yapıyor?
Uluslararası nakilde çıkış ülkesinin kendi sağlık ve nakil kuralları da uygulanıyor. ATIB Cenaze Fonu’nun Avusturya örneğinde önce ölüm muayenesi yapılıyor, vefat nüfus dairesine bildiriliyor ve yurt dışına nakil için Leichenpass alınıyor. Ardından Türk temsilciliğinin cenaze nakil belgesi işlemi tamamlanıyor. ATIB, Avusturya’da naklin resmî izinli cenaze firması üzerinden yürüdüğünü belirtiyor. Başka ülkelerde belge adları ve yetkili makamlar değişebildiği için yerel firma ile Türk temsilciliğinin aynı dosya üzerinden çalışması gerekiyor.
Formül C ne için kullanılıyor?
Konsolosluk portalı Uluslararası Ölüm Kayıt Örneği, yani Formül C için ölüm tescilinden ayrı bir başvuru başlığı açıyor. Belge için randevulu şahsen başvuru seçeneği bulunduğu gibi portal üzerinden çevrim içi başvuru yapılarak adrese gönderim imkânı da sunuluyor. Miras ve tereke işlemleri başka bir başlıkta yürütülüyor; portal tereke başvurusunu randevulu işlem olarak tanımlıyor.
Türkiye’de defin öncesi hangi evrak saklanmalı?
Yurt dışında ölüm tescili tamamlanırken aile, yerel ölüm belgesinin aslı, konsolosluk işlemlerinde verilen belgeler, cenaze nakil belgesi ve çıkış ülkesinin uluslararası nakil iznini birlikte saklamalı. Türkiye’de defin yapılacak belediye veya mezarlık birimi de ölüm ve nakil belgelerini görmek isteyebiliyor. Uçuş saati kesinleştiğinde cenazenin teslim alınacağı şehirdeki defin birimiyle iletişim kurulması, havaalanından mezarlığa kadar olan yerel naklin planlanmasını sağlıyor.
Dosyanın belge listesi ülkeye göre değiştiği için yurt dışında ölüm tescili başvurusu öncesinde sorumlu Türk temsilciliğinin en güncel bilgi notu yeniden okunmalı. Ölüm tescilinde posta seçeneği bulunuyor. Cenaze nakil belgesi için portal randevulu şahsi başvuru yöntemi öngörüyor; iki işlem farklı kanallardan yürütülüyor.
Avusturya örneğinde ATIB, Türkiye’ye nakilden önce ölüm muayenesi, nüfus dairesi kaydı ve Leichenpass işlemlerinin tamamlandığını; ardından Türk temsilciliğindeki cenaze nakil belgesi ve uçuş organizasyonunun yürütüldüğünü belirtiyor. Ailenin vefat eden kişinin pasaport ve kimlik belgelerini hazırlaması, Türkiye’de cenazeyi teslim alacak kişiyi belirlemesi isteniyor. Türkiye tarafında İBB, cenaze işlemlerinin resmî ölüm belgesiyle başladığını ve ölüm belgesi olmadan cenazenin gasilhaneye alınamadığını bildiriyor. İstanbul’da yakınlar ölüm belgesiyle en yakın Cenaze İşleri Şefliğine başvuruyor; şehir dışına nakilde de aynı belgeyle ilgili şeflikten araç talep edilebiliyor.
Kaynaklar
- T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşlemleri — Ölüm Tescili ve gerekli belgeler
- T.C. Berlin Başkonsolosluğu — Ölüm Tescili
- T.C. Nantes Başkonsolosluğu — Ölüm Bildirimi / Tescil İşlemi
- ATIB Cenaze Fonu — Avusturya’dan Türkiye’ye Cenaze Nakli
- İstanbul Büyükşehir Belediyesi — Cenaze İşlemleri Nasıl Yapılır
- Lexpera — Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik