Avusturya'da doğan çocuklara vatandaşlık verilmesini isteyen yeni bir kampanya başlatıldı. Cumhurbaşkanı Alexander Van der Bellen bu öneriye destek verdi. 20 Ekim 2026'da başlatılan girişim, anne ve babası uzun yıllardır yasal olarak ülkede yaşayan çocukların Avusturya vatandaşlığını doğumla alabilmesini istiyor. Van der Bellen, 26 Ekim'de bir çocuğun sorusu üzerine mevcut sistemin değiştirilmesini desteklediğini söyledi. Hükümetin entegrasyondan sorumlu Bakanı Claudia Bauer ise vatandaşlık şartlarının gevşetilmesine karşı çıktı.
20 Ekim’de tanıtılan “Ein Pass, der passt” girişiminin öncülerinden biri göç araştırmacısı Rainer Bauböck. Demokratik katılım alanında çalışan Gerd Valchars ve yönetmen Olga Kosanović de kampanyayı başlatan isimler arasında bulunuyor. Başlatıcılar, Avusturya’da doğmuş ve ailesi uzun süredir ülkede yasal olarak yaşayan çocuklar için şartlı bir doğum yeri ilkesi öneriyor. Eski Başbakan Franz Vranitzky ve eski Avrupa Komisyonu üyesi Franz Fischler de imza kampanyasına destek verdi.
Avusturya'da doğan çocuklara vatandaşlık önerisi ne getiriyor?
Kampanya, Avusturya'da doğan çocuklara vatandaşlık verilmesi için ebeveynlerin yasal ikametini de dikkate alan yeni bir yol öneriyor. Öneriye göre çocuk Avusturya'da doğmuş olacak, anne veya babası da ülkede yıllardır yasal olarak yaşayacak.
Kamuoyuna açıklanan kampanya metni, bu ikamet koşulunu herkes için bağlayıcı kesin bir yıl sayısıyla tanımlamıyor. Bu süre ve uygulanacak diğer şartlar, olası bir mevzuat çalışmasında belirlenecek.
Kampanyanın dayandığı örneklerden biri Almanya’daki vatandaşlık sistemi. ORF’nin 20 Ekim haberinde Almanya’nın daha önce sekiz yıl olan ebeveyn ikamet eşiğini beş yıla indirdiği aktarılıyor. Kampanyanın savunduğu yaklaşım, ülkede doğup büyüyen çocukların vatandaşlık edinmesinde ebeveynin yerleşiklik bağını ölçüt kabul ediyor. Almanya örneğinin ayrıntıları, Transit Haber’in doğumla vatandaşlık uygulamalarını karşılaştıran rehberinde de ele alınıyor.
Cumhurbaşkanı Van der Bellen ne söyledi?
26 Ekim'deki Avusturya Ulusal Günü etkinliğinde 11 yaşındaki bir çocuk, ülkede doğanların neden kendiliğinden Avusturya vatandaşı olamadığını sordu. Van der Bellen, bu yönde bir değişikliği kendisinin de destekleyeceği yanıtını verdi. Cumhurbaşkanı ayrıca kendi Avusturya vatandaşlığını 15 yaşında aldığını hatırlattı.
The Local Austria’nın 30 Ekim tarihli haberine göre Institute for Advanced Studies (IHS) Direktörü Holger Bonin de göçmen çocukların vatandaşlığa erişimini tartışmaya açmayı istedi. Bonin, Almanya’daki vatandaşlık değişikliklerinin sonuçlarına işaret ederek Avusturya’nın kendi yaklaşımını değerlendirmesini savundu. Kampanyayı olumlu bulduğunu söylese de vatandaşlık sistemindeki değişikliklere yönelik itirazların bulunduğunu kabul etti.
Entegrasyon Bakanı Bauer neden karşı çıkıyor?
Entegrasyon Bakanı Claudia Bauer, 30 Ekim’de yayımlanan röportajında vatandaşlık için halihazırda açık kurallar olduğunu belirterek bu koşulları gevşetmek için gerekçe görmediğini söyledi. Bauer, koşulların kolaylaştırılmasının daha fazla göçü teşvik edeceği görüşünü de dile getirdi. ÖVP Genel Sekreteri Markus Gstöttner ise mevcut soy bağı ilkesini savundu. Koalisyonun üç ortağı ÖVP, SPÖ ve NEOS, vatandaşlık sisteminde başka bazı değişiklikleri görüşüyor. Hükümet programındaki konular arasında Almanca yeterlilik düzeyinin B1’den B2’ye yükseltilmesi ve bazı idari işlemlerin sadeleştirilmesi bulunuyor. Ancak bunlara ilişkin yeni düzenlemeler için henüz belirlenmiş bir yürürlük tarihi açıklanmış değil.
Mevcut yasada vatandaşlık hangi ölçüte bağlı?
Avusturya’nın resmî vatandaşlık rehberine göre vatandaşlığın doğumda kazanılmasında temel unsur, çocuğun Avusturyalı bir anne veya babadan gelmesi. Çocuğun Avusturya sınırları içinde dünyaya gelmiş olması tek başına yeterli koşul sayılmıyor. Ebeveynlerin evlilik durumu ve babalığın tanınması gibi koşullar, ilgili hukuk hükümlerine göre sonucu etkileyebiliyor. Mevcut sistemin temeli “Abstammungsprinzip”, yani soy bağı ilkesi.
Mevcut hukukta Avusturya'da doğan çocuklara vatandaşlık verilmesi, yabancı anne ve babaların çocukları için sonradan başvuru yoluyla da mümkün. Doğum yeri, altı yıllık yasal ikamet sonrasında kullanılabilen özel vatandaşlığa alınma yollarında dikkate alınabiliyor. Bu başvurular yine ilgili yasal ve genel koşullara tabi.
Ülkede yaşayan yabancılar için genel vatandaşlığa geçiş yolu ise çoğu durumda on yıllık yasal ikamete dayanıyor. Mevcut koşullar Transit Haber’in Avusturya vatandaşlığı ve çifte vatandaşlık rehberinde ayrıntılı biçimde açıklanıyor.
2025 istatistikleri Avusturya’da büyüyen çocuklar hakkında ne söylüyor?
Statistik Austria, 2025 yılında toplam 25.095 kişiye Avusturya vatandaşlığı verildiğini bildirdi. Bu sayının 15.512’si ülkede ikamet edenlerden, 9.583’ü yurt dışında yaşayanlardan oluşuyor. Avusturya’da doğan 5.025 kişi de 2025’te vatandaşlığa alındı. Ülkede ikamet ederken 2025’te vatandaşlığa alınanların 1.632’si daha önce Türk vatandaşıydı. Aynı yılın demografik verilerine göre 1 Ocak 2026’da Avusturya’da 1.881.309 yabancı ülke vatandaşı yaşıyordu; toplam nüfustaki payları yüzde 20,4’tü.
Türk aileler için yeni gelişme hangi noktada?
Türk aileler açısından Avusturya'da doğan çocuklara vatandaşlık önerisi, ülkede uzun yıllardır yasal ikamet eden ebeveynlerle ilgili. Bugünkü durumda çocuklarının hukuki statüsü, ebeveynlerin Avusturya vatandaşlığından ve yürürlükteki vatandaşlık hükümlerinden etkileniyor.
Türk vatandaşlığını koruma ve ikinci vatandaşlığın Türk makamlarına bildirilmesi, ayrı mevzuat çerçevesinde ele alınıyor. Transit Haber’in ikinci vatandaşlığın Türkiye’ye bildirilmesi hakkındaki rehberi, bildirimin Türkiye’deki usulünü ele alıyor. Avusturya’daki çifte vatandaşlık koşulları, vatandaşlığın hangi yolla kazanıldığına bağlı.
29 Ekim'de kampanyanın yayımladığı kayda göre Avusturya'da doğan çocuklara vatandaşlık çağrısı 20 bin imzaya ulaşmıştı. Vatandaşlık mevzuatında yapılabilecek değişikliklerin kapsamı, hükümetin hazırlayacağı olası metin ve Meclis süreciyle belirlenecek. Şu an yürürlükteki soy bağı sistemi uygulanmaya devam ediyor.
Kaynaklar
Avusturya resmî vatandaşlık portalı — Erwerb der Staatsbürgerschaft durch Abstammung
SOS Mitmensch — Ein Pass, der passt kampanyasının 20 Ekim 2026 başlangıç duyurusu
Mein Aufstehn — Ein Pass, der passt, 29 Ekim 2026 imza güncellemesi
The Local Austria — Could Austria finally change its rules on citizenship for children born in the country?, 30 Ekim 2026
ORF — Initiative will Staatsbürgerschaft für in Österreich Geborene, 20 Ekim 2026
ORF — Debatte über Zugang zu Staatsbürgerschaft, 29 Ekim 2026
Statistik Austria — Einbürgerungen 2025 ve Bevölkerung nach Staatsangehörigkeit, 2026