Belçika’da işsizlik ödeneği alan bazı kişilerin hak bitiş tarihleri yeniden hesaplanacak. Ulusal İstihdam Ofisi ONEM, 3 Kasım 2026’da yayımladığı açıklamada Anayasa Mahkemesinin eylül kararından etkilenen dosyaları kendisinin inceleyeceğini bildirdi. Daha önce 6, 8 veya 9 aylık ödeme süresi tanınan belirli uzun süreli işsizlerde hak süresi toplam 12 aya tamamlanabilecek. Kişinin önceki durumuna göre uzatma üç, dört veya altı ay olacak.
Kurumun 3 Kasım tarihli bilgilendirmesine göre ONEM ilgili dosyaları otomatik olarak tarıyor. Uzatma hakkı doğan kişinin ödeme kurumu yeni bir karar mektubu gönderecek. Sendikalara bağlı ödeme kuruluşları ile kamu kurumu CAPAC, ONEM tarafından verilen yeni kararı hak sahibine iletecek. Kurumun hedeflediği bildirim dönemi Kasım 2026.
Belçika’da işsizlik ödeneği kimler için yeniden hesaplanacak?
Kararın çıkış noktası, 18 Temmuz 2025 tarihli program yasasıyla belirlenen işsizlik sigortası reformu. Yeni genel düzenleme, işsizlik ödeneğinin süresini çalışma geçmişine göre sınırlandırıyor; daha önce yardım alanlara ise aşamalı geçiş uygulanıyor. Anayasa Mahkemesi, 10 Eylül 2026 tarihli 96/2026 sayılı kararıyla reformun büyük bölümünü geçerli saydı, ancak geçiş dönemindeki bir eşitsizliği iptal gerekçesi olarak kabul etti. Mahkemenin iptal ettiği bölüm, 30 Haziran 2025’te ödenek sisteminin üçüncü döneminde olan uzun süreli işsizlerle ilgili. Eski geçiş hesabı bu kişilerden bir bölümüne yalnızca altı, sekiz ya da dokuz ay daha ödeme yapılmasını öngörüyordu. Yeni genel sistemin asgari 12 aylık dönemiyle kıyaslandığında bu kişilerin daha kısa süreyle karşı karşıya kaldığına hükmedildi. Böylece ONEM, bu geçiş gruplarının bitiş tarihini yeniden belirlemek zorunda kaldı.
Resmî ONEM uygulama rehberine göre yeni değerlendirme, daha önce gönderilen hak bitiş tarihini değiştirebilecek. Dosyalar ödenek türüne ve kişinin 2025 ortasındaki ödeme dönemine göre ayrılıyor. Yeniden hesaplama, mahkemenin iptal ettiği geçiş hükmünden etkilenen üçüncü dönem gruplarıyla sınırlı.
Altı, dört ve üç aylık uzatma hangi gruplarda uygulanıyor?
ONEM’in reform istatistikleri, geçiş döneminin ilk üç dalgası için farklı ek hak sürelerini ayrı ayrı kaydediyor. Yirmi yıl veya daha uzun süreli tam işsizlik geçmişine sahip birinci dalgadakiler için altı ay; sekiz ila yirmi yıl arasındaki ikinci dalga için dört ay; sekiz yıldan daha kısa geçmişe sahip üçüncü dalga için üç ay ek ödeme süresi hesaplanıyor. Bu dalgalar, üçüncü dönemdeki götürü yardım alan kişilerin önceki bitiş tarihleriyle bağlantılı.
Örneğin altı aylık geçiş ödemesi tanınmış bir kişinin hak süresi, yeniden değerlendirme sonunda 12 aya çıkabiliyor. Belçika’da işsizlik ödeneği için bu hesap, sekiz aylık ilk geçiş süresine dört, dokuz aylık süreye üç ay eklenmesiyle yapılıyor. ONEM yeni tarihleri bireysel dosya üzerinden belirleyecek. Başlangıç ve bitiş tarihi için belirleyici belge, kişinin ödeme kuruluşundan gelecek yeni karar mektubu olacak.
Yeni başvuru gerekiyor mu, mektuplar ne zaman gelecek?
3 Kasım duyurusuna göre Belçika’da işsizlik ödeneği yeniden hesaplaması için kişinin ONEM’e veya sendikaya yeni bir inceleme başvurusu yapması istenmiyor. Kurum ilgili dosyaları kendi kayıtlarından belirleyecek ve kararları Kasım boyunca ödeme kuruluşlarına aktaracak. FGTB sendikası, 3 Kasım’da yayımladığı ayrı bilgilendirmede üyelerinin karar mektuplarını kendi ödeme kuruluşlarından alacağını duyurdu.
Hak kazanılmış bir ek dönemin fiilen ödenmesi için gerekli kontrol kartlarının eksiksiz sunulması gerekiyor. Elektronik kontrol kartı kullananlar aynı sistemi sürdürecek. Kâğıt kartla işlem yapanlar, ödemeyi yapan sendika veya CAPAC üzerinden ilgili ayların kartlarını isteyecek. Kartlarda çalışılmış günler ve ödeme koşullarını etkileyen durumlar doğru gösterilmeli.
Eski hakkın bittiği tarihte en az 60 yaşında olan kişiler için ONEM farklı bir işlem tanımlıyor. Bu kişilerin normal koşullarda yeni kontrol kartı sunmaları gerekmiyor; ancak hastalık veya çalışma gibi ödemeye engel olabilecek durumlar C99 formuyla bildirilmeli.
Geçmişe dönük ödemeler, hak sahibinin yeni kararı ve gerekli kayıtları tamamlandıktan sonra ödeme kuruluşunca işleme alınacak.
İş arayan kaydını yenilemek için dört haftalık süre
Yeniden hesaplamada yeni hak bitiş tarihi 1 Kasım 2026 veya sonrası olarak belirlenen ve iş arayan kaydı kesilmiş kişilerin bölgesindeki istihdam kurumuna yeniden kayıt yaptırması gerekiyor. Forem, Actiris, VDAB veya ADG’den hangisinin yetkili olduğu kişinin yaşadığı bölgeye bağlı. Son tarih, ONEM kararının tarihinden itibaren dört hafta; ödeme kuruluşunun göndereceği mektupta da bildirilecek.
İş arayan kaydı kesintisiz devam eden kişinin yeni kayıt açması gerekmiyor. Buna karşılık yeni hak bitiş tarihi 1 Kasım’dan önce olanların, bu yeniden hesaplamadan doğan ödemeler için yeniden iş arayan kaydı yaptırması istenmiyor. Kayıt belgesi gereken dosyalarda belge ve kontrol kartları ödeme kuruluşuna teslim edilecek. Belçika’da işsizlik ödeneği için iş arayan kayıt koşullarıyla diğer yükümlülükler birlikte uygulanıyor.
Çalışan, sosyal yardım alan veya emekli olmuş kişi nasıl etkilenecek?
Yeni hak dönemi içinde ücretli çalışmaya başlayanların çalıştığı günler ödeme hesabında dikkate alınacak. Çalışılmış günler, yeniden tanınan dönemdeki ödeme miktarını etkileyebilir. İşini yeni kaybedenler için işten çıkarma, ihbar ve işsizlik başvurusu koşulları da geçerli; mevcut yeniden hesaplama ise eski geçiş dönemindeki dosyalar üzerinden yapılıyor.
Belçika’da işsizlik ödeneği sona erdikten sonra CPAS/OCMW üzerinden geçim yardımı almış kişilerin durumu da dosya üzerinden incelenecek. ONEM rehberi, önceki aylarda sosyal yardım alınmış olmasının sonradan tanınacak işsizlik ödeneğinin hesabını etkileyebileceğini belirtiyor. Belçika sosyal yardım ve çalışma denetimi ise CPAS desteği alan kişilerin istihdam durumuna ilişkin ayrı kuralları kapsıyor. Ödeme kurumu, hangi aylar için hangi desteklerin alınmış olduğunu kontrol edecek.
Bu dönemde emekli aylığı bağlananlar bakımından Belçika’da işsizlik ödeneği bitiş tarihinin yeniden belirlenmesi, emekliliğin başlangıcını veya aylık hesabını etkileyebiliyor. ONEM, Belçika Emeklilik Hizmetine gerekli bilgilerin iletileceğini ve etkilenen kişilere hizmetin kendisinin ulaşacağını duyurdu. Emeklilik yönünden kişi tarafından hemen yapılması gereken ayrı bir başvuru açıklanmadı.
Tek izinle çalışan yabancılarda iş sözleşmesinin sona erdiği tarih, oturum ve işveren değişikliği dosyasını da etkiliyor. Çalışanın iş kaybında tek izinle oturum süresi hakkındaki hakları da istihdam ve ikamet kayıtlarına göre belirleniyor. ONEM’in 3 Kasım kararıysa üçüncü ödeme dönemindeki eski işsizlik dosyalarının ek hak hesabıyla ilgili.
Ödemeler hangi tarihte yapılacak?
Kasım 2026 boyunca Belçika’da işsizlik ödeneği için ONEM yeni kararları ödeme kuruluşlarına gönderecek. Ödemelerin tek bir ortak yatış tarihi açıklanmadı. Hak sahibinin kartları, hesap bilgileri ve önceki dönemdeki çalışma veya başka yardım kayıtları tamamlandıktan sonra ilgili kuruluş ödeme düzeltmesini yapabilecek. Adres, banka hesabı, aile durumu ve hanedeki gelir koşullarında değişiklik olmuşsa bunlar ödeme kurumuna bildirilmeli.
Kaynaklar
- ONEM — Page info sur l’impact de l’arrêt de la Cour constitutionnelle disponible, 3 Kasım 2026.
- ONEM — Qu’est-ce qui change après l’arrêt de la Cour constitutionnelle?
- Belçika Anayasa Mahkemesi — 96/2026 sayılı kararın basın özeti, 10 Eylül 2026.
- FGTB — Réforme du chômage : votre droit aux allocations pourrait être prolongé, 3 Kasım 2026.
- ONEM — Réforme de la réglementation du chômage : chiffres.