Rum basını Fidan’ın KKTC ziyareti için üç ihtimal sıraladı

Kıbrıs Rum Kesimi basını, Hakan Fidan’ın KKTC ziyareti için üç siyasi ihtimali tartışıyor. 6 Kasım’daki çalışma ziyareti, BM’nin 9 Kasım için planladığı ortak toplantı öncesine denk geliyor. Philenews’in 5 Kasım tarihli Andreas Pimpisiis imzalı analizi, ziyaret için iyimser, kötümser ve kuşkucu olmak üzere üç ayrı siyasi okuma ortaya koydu.

Bakanlık kaynaklarına göre Hakan Fidan’ın KKTC ziyareti sırasında Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Başbakan Ünal Üstel tarafından kabul edilmesi, Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu ile görüşmesi bekleniyor. Anadolu Ajansının 5 Kasım’da Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı açıklamada, ikili ilişkilerle Kıbrıs meselesindeki son gelişmelerin ele alınacağı bildirildi. Philenews’in değerlendirmesi ise bu temasların BM görüşmelerine nasıl yansıyabileceğini tartışıyor.

Hakan Fidan’ın KKTC ziyareti için üç senaryo

İyimser senaryoda Pimpisiis, Fidan’ın Erhürman’la görüşmesinin güven artırıcı önlemlere ilişkin temaslara ivme kazandırabileceğini savunuyor. Analizde, tarafların ilke düzeyinde bir uzlaşmaya yaklaşması halinde BM Genel Sekreteri António Guterres’in daha geniş katılımlı toplantı hazırlığını ilerletebileceği savunuluyor.

Yazar ikinci senaryoda, Fidan’ın Erhürman’ın yeni geçiş noktalarına yaklaşımını Ankara’nın çizgisine çekmeye çalışabileceğini ileri sürüyor. Pimpisiis bu ihtimali, Erhürman’ın BM tarafından ortaya konulan geçiş noktaları haritasını görüşmeye hazır olduğu yönündeki açıklamalarıyla bağlantılı kuruyor.

Kuşkucu senaryoda yazar, Hakan Fidan’ın KKTC ziyareti sırasında Ankara’nın geçiş noktaları gibi güven artırıcı önlemlere destek verirken iki devletli çözüm politikasını yeniden vurgulayabileceğini öne sürüyor. Philenews, böyle bir yaklaşımın iki toplum arasındaki işbirliği adımlarını ilerletebileceğini, ancak müzakerenin nihai hedefi üzerindeki görüş ayrılığını gündemde tutacağını değerlendiriyor.

BM’nin 9 Kasım toplantısı hangi konuları kapsıyor?

BM Kıbrıs İyi Niyet Misyonunun 20 Ekim açıklamasında, Erhürman ve Kıbrıs Rum Kesimi lideri Nikos Hristodulidis’in güven artırıcı önlemleri, müzakere yöntemini ve çözümün esasına ilişkin meseleleri görüştükleri belirtildi. BM, Genel Sekreter’in kişisel temsilcisi María Ángela Holguín’in iki liderle ayrı temaslarının ardından 9 Kasım’da üçlü toplantı yapılacağını bildirdi. Transit Haber, bu BM takvimini daha önce ayrı haberle duyurdu.

BM açıklamasında çevreyle ilgili girişimlerin ve kültürel eser değişiminin sürdürülmesi konusunda da anlaşmaya varıldığı kaydedildi. Ayrıca gençlik ve kültürel miras teknik komiteleriyle sivil toplum danışma yapısının çalışmaları toplantı gündemine girdi.

BM’nin 27 Ekim tarihli ayrı duyurusuna göre iki lider, Kültürel Miras Teknik Komitesi ile Gençlik Teknik Komitesinin temsilcileriyle görüştü. Aynı gün sivil toplum danışma kurulunun yönlendirme komitesiyle de temas kuruldu. Toplantılarda komitelerin yürüttüğü faaliyetler ve gençlerin iki toplum arasındaki diyaloğa katılımını artırmaya yönelik çalışmalar dinlendi. Bu görüşmeler, 20 Ekim’de üzerinde mutabık kalınan temas programının ardından yapıldı.

Holguín 3 Kasım’da sivil toplum danışma kurulunun yönlendirme komitesiyle ayrıca buluştu. BM açıklamasına göre komite üyeleri, barış görüşmelerine katılımın nasıl artırılabileceğine ilişkin önerilerini aktardı. Danışma yapısı, iki toplumun temsilcilerinin görüşlerini karar alıcılara iletmesi amacıyla oluşturuldu. BM bu çalışmaların, liderler arasındaki görüşmelerden bağımsız olarak toplum temsilcilerinin müzakere sürecine katılımını desteklediğini belirtiyor.

Holguín, kasım başındaki temasları sırasında Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri ile de görüştü. Philenews’in aktardığına göre görüşmede Türkiye Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Kemal Bozay’ın mesajı kendisine iletildi. Holguín daha sonra Hristodulidis ve Erhürman’la temaslarını sürdürdü.

Geçiş noktalarında hangi öneriler görüşülüyor?

Yazının İngilizce sürümü, Erhürman’ın Özgür Gazete yayınındaki sözlerine de yer verdi. Erhürman, BM haritasındaki geçiş seçeneklerini görüşmeye hazır olduğunu, önce New York’ta gündeme gelen noktaların değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Haberde Lurucina, Piroyi, Aglantzia ve Mia Milia seçenekleri sayılıyor. Erhürman, daha sonra farklı önerilerin de görüşülebileceğini dile getirdi.

Politis’in 4 Kasım tarihli haberine göre müzakereciler yeni geçiş noktaları üzerinde çalışmalarını sürdürüyor; Holguín’in de güven artırıcı önlemleri üçlü toplantı öncesinde ilerletme çabası bulunuyor.

Ankara ve Erhürman daha önce hangi tutumu açıkladı?

Türkiye Dışişleri Bakanlığının yayımladığı 8 Ağustos mülakatında Fidan, Ankara’nın hedefini iki devletli çözümün tanınması olarak tanımladı. 5 Kasım’da bakanlık kaynaklarının aktardığı ziyaret bilgisinde de Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü vurgulandı. Kıbrıs Postası’nın 4 Kasım tarihli değerlendirmesi, Fidan’ın temaslarında aynı politikanın öne çıkmasını bekliyor.

Erhürman, Ankara’daki son temaslarına ilişkin 2 Kasım açıklamasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la Kıbrıs sorununun güncel durumunu tam istişare içinde görüştüklerini bildirdi. Erdoğan–Erhürman görüşmesi ve Türk devletleriyle ilişkiler de Transit Haber’de yayımlandı. Erhürman, Philenews’in aktardığı son açıklamasında Türkiye ile istişarenin sürdüğünü, çözüm için sonuç alınabilecek bir müzakere hedeflediğini ifade etti.

Kıbrıs Rum Kesimi lideri Hristodulidis ise 4 Kasım’daki sözlerinde Holguín ile yaptığı mesajlaşmanın olumlu olduğunu söyledi ve genişletilmiş görüşmelerin önünü açabilecek açıklamalar beklediğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM’deki Ege ve Kıbrıs açıklamaları da Yunan basınında tartışılmıştı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

BM’den Kıbrıs için 9 Kasım takvimi: Türkiye’nin katılacağı 5+1 masası gündemde

Yunan basını Trump’ın yenilgisi sonrası Atina için 7 riski sıraladı: Çoğu Türkiye ile ilgili

ABD yönetimi yok ama Demokratlar 19 kişilik heyetle Türkiye’ye geliyor

Al-Monitor: Mısır ile Türkiye olmaz