Almanya’da nafaka avansı için yeni bir gelir sınırı hazırlanıyor. Federal hükümet, boşanmış veya ayrı yaşayan ve çocuğunu tek başına büyüten ailelere ödenen Unterhaltsvorschuss yardımını değiştiren yasa tasarısını 18 Kasım 2026’da kabul etti. Tek hak sahibi çocukla yaşayan ebeveynin vergiye tabi yıllık geliri 40 bin avroyu aşarsa, 2029’dan itibaren devletin nafaka avansı ödemesine hak kazanamaması öngörülüyor.
Bakanlar Kurulunun kabul ettiği metin yasama sürecine girecek. Federal hükümetin 18 Kasım açıklaması, gelir sınırını her ek hak sahibi çocuk için 10 bin avro artırıyor. Teklif, nafakasını ödemeyen ebeveynin gelirinin daha etkin araştırılmasını ve devletin ödediği tutarı geri tahsil edebilmesini sağlayacak hükümler de içeriyor.
Almanya’da nafaka avansı için 40 bin avro sınırı nasıl hesaplanacak?
Yeni sınırda Alman Gelir Vergisi Kanunu’ndaki “zu versteuerndes Einkommen”, yani vergiye tabi yıllık gelir esas alınacak. Bu tutar, kişinin bordrosundaki brüt ücret veya bankasına yatan net maaşla aynı hesap değil. Hesapta nafaka avansının istendiği yıldan önceki son tamamlanmış vergi döneminin geliri dikkate alınıyor. Gelir eşikten yüksekse tasarıdaki hak kesilmesi kuralı uygulanacak.
- Bir hak sahibi çocukla yaşayan ebeveyn için yıllık vergiye tabi gelir eşiği: 40.000 avro.
- İki hak sahibi çocukla yaşayan ebeveyn için eşik: 50.000 avro.
- Üç hak sahibi çocukla yaşayan ebeveyn için eşik: 60.000 avro.
Eşik yalnızca nafaka avansı mevzuatına göre hak sahibi olan her ek çocuk için 10 bin avro artıyor. Eşik tutarını aşmayan ailelerin başvuruları ise çocukların yaşı, birlikte yaşama durumu ve diğer mevcut koşullara göre değerlendirilecek. Gelir koşulunun başlangıç tarihi, taslaktaki geçiş hükmüne göre 1 Ocak 2029.
Nafaka avansı nedir, 2026 yılında ne kadar ödeniyor?
Unterhaltsvorschuss, çocuk anne veya babasından düzenli nafaka alamadığında devletin sağladığı ödemedir. Hak sahibi çocuk, Almanya’da kendisini ağırlıklı olarak tek başına yetiştiren ebeveyniyle yaşar. Diğer ebeveyn hiç ödeme yapmıyor, düzensiz ödüyor veya yasal avansın altında kalıyorsa başvuru yolu açılabiliyor. İşlemi çoğunlukla çocuğun yaşadığı yerdeki Jugendamt bünyesindeki Unterhaltsvorschussstelle yürütüyor. Alman Federal Aile Portalı’nın yayımladığı güncel tutarlara göre aylık nafaka avansı 0–5 yaş için 227, 6–11 yaş için 299 ve 12–17 yaş için 394 avro. Ödeme çocuğun 18 yaşına gelmesine kadar sürebiliyor. Diğer ebeveynden alınan kısmi nafaka veya belirli yetim aylıkları ödeme tutarını azaltabiliyor.
On iki yaşından itibaren Bürgergeld ile bağlantılı ilave koşullar bulunuyor. Çocuğun SGB II yardımına ihtiyaç duymaması veya Unterhaltsvorschuss sayesinde bu ihtiyaçtan çıkabilmesi seçenekler arasında. Yardım alan bazı tek ebeveynlerde ayrıca asgari çalışma geliri koşulu uygulanıyor. Yeni tasarı, bu alt eşiği minijob sınırının yüzde 105’ine bağlamayı da içeriyor; bu değişiklik 2029’daki yıllık üst gelir sınırından ayrı bir hüküm.
Türk vatandaşlarının çocukları hangi koşullarda başvurabiliyor?
Türk vatandaşlığı taşıyan çocuklar da Almanya’da uygun oturum statüsüyle nafaka avansı alabiliyor. Alman Aile Portalı, AB dışı ülke vatandaşı çocuklarda süresiz yerleşim izni, AB uzun dönem oturumu ve belirli çalışma hakkı tanıyan ikamet belgelerini sayıyor. Bazı oturum türlerinde altı aylık çalışma izni geçmişi veya hakkı da değerlendirmeye giriyor.
Türkiye vatandaşı çocukların dosyasında ebeveynle birlikte Almanya’da yaşadıklarını ve geçerli oturum statülerini gösteren belgeler istenebiliyor. Kararı çocuğun yaşadığı yerdeki Unterhaltsvorschussstelle veriyor. Almanya’da çocuk yetiştiren ailelerin Kindergeld ve Kinderzuschlag ödemeleri ise farklı hak kazanma ve gelir hesaplarına tabi.
Almanya’daki Wohngeld kira yardımı rehberi, gelir ve konut giderine bağlı başvuru adımlarını içeriyor. Avusturya, Belçika ve diğer ülkelerle karşılaştırma isteyen aileler için altı Avrupa ülkesindeki çocuk yardımları rehberi başvuru sistemlerini ayrı ayrı ele alıyor.
Nafaka ödemeyen ebeveyn için hangi yaptırımlar öneriliyor?
Tasarı, avans ödenmesine yol açan nafaka borcunun tahsilinde de değişiklik yapıyor. Diğer ebeveynin mali durumunu öğrenmek isteyen yetkili birim, gelir ve mal varlığı hakkında daha sık bilgi isteyebilecek; gerektiğinde kişinin kuruma bizzat gelmesini talep edebilecek. Böylece borçlunun ödeme gücü ve devletin yaptığı ödemenin geri alınma imkânı araştırılacak.
Bakanlığın tasarısında bilgi verme yükümlülüğüne aykırılık için para cezasının üst sınırı 2.000 avro olarak düzenleniyor. Kasten işlenen bir bilgi verme ihlaline ilişkin para cezasının kesinleşmesinden sonraki iki yıl içinde aynı ihlalin tekrarlanmasında, şartlar sağlanırsa bir ila üç ay araç kullanma yasağı verilebilecek.
Ayrıca nafaka alacaklarında Noel ikramiyesi gibi bazı gelir kalemlerinin haczedilebilirliği genişletiliyor.
Diğer ebeveynin kimliğinin tespiti bakımından yeni başvuru hükümleri de var. Taslak, ödemekle yükümlü ebeveynin kimliğinin belirlenmesini temel koşullardan biri yapıyor; cinsel saldırı sonucu gebelik ve aile içi şiddet nedeniyle kimlik tespitinin talep edilmesinin uygun olmadığı durumlarda istisna öngörüyor.
Bu kimlik tespitine ilişkin yeni kural, yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk kez yapılan başvuruları kapsayacak şekilde yazılmış.
2029 hedefi için yasama süreci ve başvuru takvimi
18 Kasım’da hükümetçe kabul edilen yasa teklifi için Federal Meclis ve gerekli diğer yasama aşamaları tamamlanacak. Tasarıda 40 bin avroluk üst gelir sınırına özel olarak 1 Ocak 2029 tarihi veriliyor; diğer maddeler için kanunun yayımlanmasını izleyen gün öngörülüyor. 2026 yılı başvuruları hâlen mevcut hak kazanma ve ödeme koşullarıyla yürütülüyor.
Başvuru, yerel Unterhaltsvorschussstelle’ye yazılı veya kurumun sunduğu yerde çevrim içi yapılabiliyor. Ebeveyn ve çocukların ikamet bilgileri, diğer ebeveynin nafaka ödemeleri ile ilgili belgeler isteniyor. Aile Portalı, koşullar önceden sağlanmış ve diğer ebeveynden ödeme alınması için çaba gösterilmişse başvurudan önceki bir aylık dönem için geriye dönük ödeme olabileceğini bildiriyor.
Tasarıya ilişkin tartışma 18 Kasım’da bağımsız basında da yer aldı. Tagesschau, 2024’te nafaka avansı için federal ve eyalet bütçelerinden yaklaşık 3,2 milyar avro ödendiğini aktardı. MDR ise Tek Ebeveynli Anneler ve Babalar Federal Birliğinin gelir sınırına yönelik eleştirisini haberleştirdi.
Kaynaklar
- Almanya Federal Hükümeti — 18 Kasım 2026, Unterhaltsvorschussgesetz reformunun Bakanlar Kurulunda kabulü
- Federal Aile Bakanlığı (BMBFSFJ) — 18 Kasım 2026, nafaka borçlularına ilişkin yasa tasarısı basın açıklaması
- Federal Aile Bakanlığı — 12 Kasım 2026 tarihli Unterhaltsvorschussgesetz değişiklik taslağı ve madde gerekçeleri
- Alman Federal Aile Portalı — Unterhaltsvorschuss, yardım tutarları, başvuru ve yabancı vatandaşlara ilişkin koşullar
- Tagesschau — 18 Kasım 2026, hükümetin nafaka avansı tasarısı ve bütçe verileri
- MDR Aktuell — 18 Kasım 2026, gelir sınırı ve tek ebeveyn örgütünün değerlendirmesi
