ABD’de doğumla vatandaşlık iptaline mahkeme engeli: Trump’ın kararını bloke etti

Yüksek Mahkeme, Trump’ın ABD’de doğumla vatandaşlık karşıtı yürütme emrini geçersiz bıraktı. Karar, ABD’de doğan ve ebeveynleri geçici ya da düzensiz statüde bulunan çocuklar için 14. değişiklik güvencesini korudu.

Yazan: Mehmet Sercan Tezcanoğlu

Yayın tarihi: 2 Temmuz 2026 15:30

Güncelleme tarihi: 2 Temmuz 2026 15:31

Başkan Donald Trump’ın doğumla vatandaşlığı sınırlamayı hedefleyen kararı ABD Yüksek Mahkemesi’nden döndü. Karar, Amerika’da doğan çocukların anne veya babasının göç statüsü geçici ya da düzensiz olsa bile 14. Değişiklik kapsamında vatandaş sayılacağı yönündeki yerleşik yorumu güçlendirdi.

Yüksek Mahkeme’nin 30 Haziran 2026 tarihli Trump v. Barbara kararında çoğunluk, Amerika’da doğan ve ebeveynleri ülkede düzensiz ya da geçici statüyle bulunan çocukların ABD’nin yargı yetkisine tabi olduğunu ve doğumla vatandaş olduğunu hükme bağladı.

Reuters, kararın 6-3 değil 5-4 çoğunlukla değil, mahkeme metnindeki dağılıma göre Baş Yargıç John Roberts’ın çoğunluk görüşüyle verildiğini; Roberts’a Sotomayor, Kagan, Barrett ve Jackson’ın katıldığını, Kavanaugh’un sonuçta aynı noktaya geldiğini ancak gerekçede ayrıldığını aktardı. Thomas, Alito ve Gorsuch ise karşı oy kullandı.

Trump kararı hangi çocukları hedefliyordu

Federal Register’da yayımlanan Executive Order 14160, Amerika’da doğan bazı çocukların vatandaşlığının otomatik tanınmamasını öngörüyordu. Metin, annenin ABD’de düzensiz bulunması veya yasal ama geçici statüde olması ve babanın ABD vatandaşı ya da yasal daimi oturum sahibi olmaması halinde çocuğun doğumla vatandaş sayılmamasını hedefliyordu.

Beyaz Saray metni, geçici statü örnekleri arasında Visa Waiver Program, öğrenci vizesi, çalışma vizesi ve turist vizesini saymıştı. Karar yalnız düzensiz göç dosyalarını değil, Amerika’da eğitim, iş veya geçici ziyaret statüsüyle bulunan aileleri de ilgilendiriyordu.

Türkiye’den ABD’ye F-1 öğrenci vizesi, H-1B çalışma vizesi, J-1 değişim programı, B1/B2 ziyaretçi vizesi veya başka geçici statülerle giden kişiler bakımından tartışma tam da bu başlıkta ayrı ağırlık kazanıyordu. Karar yürürlükte kalsaydı, Amerika’da doğan bazı çocukların pasaport, sosyal güvenlik numarası ve vatandaşlık belgesi süreçleri doğrudan etkilenebilirdi.

İlgili haberYunan adalarına feribotla nasıl gidilir Türk turistler için hepsi bir arada rehber

Mahkeme ABD’de doğumla vatandaşlık için 14. Değişiklik yorumunu korudu

Kararın merkezinde ABD Anayasası’nın 14. Değişiklik metni var. Bu hüküm, ABD’de doğan veya vatandaşlığa alınan ve ABD’nin yargı yetkisine tabi olan kişileri ABD vatandaşı kabul ediyor.

Trump v. Barbara kararında çoğunluk, “subject to the jurisdiction” ifadesinin ülkede bulunan kişilerin ABD hukukuna tabi olması anlamına geldiğini kabul etti. Metin, yabancı diplomat çocukları gibi dar istisnalar dışında ABD topraklarında doğan çocuklar için doğumla vatandaşlık kuralını sürdürdü.

Mahkeme ayrıca United States v. Wong Kim Ark emsaline de dayandı. 1898 tarihli bu içtihat, ABD’de doğan ve yabancı ebeveynlere sahip bir kişinin vatandaşlığını tanıyan temel karar olarak uzun süredir doğumla vatandaşlık tartışmasının merkezinde duruyor.

2025 kararıyla karıştırılmamalı

2025 tarihli Yüksek Mahkeme Trump v. CASA kararı, doğumla vatandaşlığın esası hakkında hüküm kurmamıştı. O dosyada mahkeme, federal mahkemelerin ülke çapında genel ihtiyati tedbir verme yetkisini tartışmış, yürütme kararının 14. Değişiklik’e aykırı olup olmadığını ele almamıştı.

30 Haziran 2026 kararı ise doğrudan vatandaşlık maddesinin yorumuna girdi. Bu yüzden yeni karar, 2025’teki usul tartışmasından farklı bir yerde duruyor ve yürütme emrinin temel hedefini bloke ediyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın EO 14160 sayfası, daha önce federal hükümetin kararın uygulanmasından men edildiğini yazmıştı. Yeni Yüksek Mahkeme kararıyla vatandaşlık maddesi bakımından daha net bir anayasal çerçeve oluştu.

Türk aileler için dosya etkisi

Halihazırda ABD’de yaşayan veya geçici vizeyle ülkede bulunan Türk aileler için kararın pratik sonucu şöyle: Trump’ın yürütme emri, geçici statüdeki ebeveynlerin ABD’de doğan çocuklarının vatandaşlığını genel olarak ortadan kaldıracak şekilde uygulanamayacak. Yani ABD’de doğumla vatandaşlık alan çocukların haklaraı korunacak.

Bu, ABD’ye doğum amacıyla seyahati teşvik eden bir düzenleme olarak okunmamalı. ABD sınır görevlileri, hamilelik, doğum masrafları, seyahat amacı, sağlık sigortası ve kamu yükü şüphesi gibi başlıklarda yolculara soru sorabiliyor. B1/B2 vizesiyle girişte gerçek seyahat amacı ve mali yeterlilik hâlâ ayrı değerlendirme konusu.

Öğrenci veya çalışma vizesiyle ABD’de bulunan aileler açısından karar, çocuğun doğum belgesi, pasaport ve sosyal güvenlik numarası gibi süreçlerinde anayasal zemin bakımından güvence sağlıyor. Ebeveynlerin kendi vize statüsü, çalışma hakkı, kalış süresi veya green card yolu ise bu kararla değişmiyor.

Siyasi tartışma bitmedi

Reuters’ın haberine göre Trump, karar sonrası Kongre yoluyla doğumla vatandaşlık sınırlaması isteğini sürdürdü. Ancak Yüksek Mahkeme’nin anayasal yorumu, bu alanda yürütme emriyle hızlı değişiklik yapılmasını çok daha zor hale getirdi.

The Guardian‘daki haberde ise, kararın 14. Değişiklik’in vatandaşlık maddesini yeniden teyit ettiğini ve Trump yönetiminin doğumla vatandaşlığı daraltma girişimini durdurduğunu yazdı. Göç savunucuları kararı anayasal güvence olarak görürken, karşı görüşteki yargıçlar geçici ziyaretçiler ve düzensiz statüdeki ebeveynler için farklı yorum yapılabileceğini savundu.

ABD göç sisteminde bu dosya kapanmış görünse de siyaset sahnesinde yeni yasa girişimleri gündeme gelebilir. Trump, ABD’de doğumla vatandaşlık hakkının peşini bırakmayacaktır. Yine de mevcut tablo açık: Mahkeme, ABD’de doğan çocukların vatandaşlığı konusunda yürütme emriyle daraltma yolunu kapattı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD vize randevusu için çanta ve telefon yasağı: Süreç adım adım nasıl ilerliyor

ABD Temmuz 2026 vize bülteni yayımlandı: Türkler için Green Card sıralarında ne değişti

Influencer’lara Dünya Kupası uyarısı: ABD turist vizesi ile bunu yapmayın!