Almanya, denklik işlemi sürerken işe başlamaya izin veriyor
Almanya denklik ortaklığı vizesi için A2 Almanca, ülkede tanınan diploma, somut iş teklifi ve işverenle yazılı ortaklık gerekiyor. Denklik başvurusu Almanya’ya girişten sonra yapılırken çalışan, uygun görevde işbaşı yapabiliyor.
- Denklik ortaklığı hangi işverenle kurulabiliyor?
- Türkiye’deki diploma için hangi kanıt gerekiyor?
- Almanca seviyesi A2 olsa da her meslekte işe başlanabilir mi?
- Denklik ortaklığı vizesi için maaş şartı ne?
- Türkiye’den başvuru için dosya nasıl hazırlanır?
- Almanya’ya gittikten sonra denklik süresi nasıl ilerler?
- Denklik ortaklığı, diğer Alman çalışma vizelerinden nasıl ayrılıyor?
- Sık sorulan sorular
- Almanya’ya gitmeden önce denklik başvurusu yapmak zorunlu mu?
- İşveren anlaşma imzalayıp eğitim izni vermezse ne olur?
- Denklik ortaklığında ikinci işte çalışılabilir mi?
- Türkiye’de alınan her diploma için DAB belgesi verilir mi?
Almanya’da çalışacağı işletmeyi bulmuş ancak Türkiye’deki meslek diploması için henüz Alman makamlarından tam denklik almamış bir aday, işverenle yazılı bir anlaşma yaparak denklik başvurusunu ülkeye girişinden sonra başlatabiliyor. İşe başlama ile mesleki tanıma işlemlerini aynı dönemde yürüten bu yol, işverenin çalışana eksik yeterlilikleri tamamlama imkânı vermesini gerektiriyor. Almanya denklik ortaklığı vizesi, İkamet Kanunu’nun 16d maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında düzenleniyor.
Alman hükümetinin denklik ortaklığı vizesi açıklamasına göre başvuruda tamamlanmış bir Alman denklik kararı aranmaz. Yabancı eğitimin alındığı ülkede resmen tanınmış olması, Almanya’dan uygun iş teklifi alınması, en az A2 Almanca ve işverenle ortaklık anlaşması gerekiyor. Henüz işveren bulamamış kişinin sadece diploma ve dil belgesiyle bu vizeye başvurması mümkün değil.
Denklik ortaklığı hangi işverenle kurulabiliyor?
İşe başlamadan önce çalışan ve işveren, çalışma sözleşmesinin yanı sıra yabancı yeterliliğin tanınması için yazılı bir denklik ortaklığı anlaşması yapıyor. Çalışan, Almanya’ya girdikten sonra ilgili denklik makamına başvurmayı üstleniyor. İşveren ise karar sonucunda eksik görülen eğitim, uygulama veya mesleki bilginin tamamlanmasına imkân sağlayacağını taahhüt ediyor. Bu imkân, çalışma saatlerinin eğitim tedbirlerine göre ayarlanmasını veya gerektiğinde uygulamalı eğitime katılım için izin verilmesini içerebiliyor.
İşverenin yerine getireceği yükümlülükleri açıklayan federal yönergede iş sözleşmesi, çalışma ilişkisi beyanı ve Ek A belgesiyle birlikte ortaklık taahhüdünün hazırlanması isteniyor. İşverenin mesleki eğitim veya yeterlilik tamamlama konusunda deneyimi bulunmalı. İşletmenin bu koşula uygunluğunu vize sürecindeki yetkili makam inceliyor; adayın işveren adına ayrıca bir uygunluk belgesi çıkarması gerekmiyor.
Teklif edilen iş genel olarak nitelikli bir pozisyon olmalı. Yalnız yardımcı işlerden oluşan sıradan bir görev, bu çalışma yolunun olağan kabul koşulunu karşılamıyor. Ücret, çalışma saati ve diğer istihdam şartları Almanya’daki karşılaştırılabilir çalışanların koşullarıyla uyumlu olmalı. Federal İş Ajansının çalışma izni onayı vize değerlendirmesinin bir parçası olarak alınıyor.
Türkiye’deki diploma için hangi kanıt gerekiyor?
Mesleki eğitim mezununun alındığı ülkede devletçe tanınan ve en az iki yıl tam zamanlı eğitime karşılık gelen tamamlanmış bir yeterliliği bulunmalı. Üniversite diploması olanlar için aynı iki yıllık mesleki eğitim süresi ölçüsü uygulanmıyor; üniversite derecesinin alındığı ülkedeki resmî statüsü kanıtlanıyor. Her iki durumda da mesleğe veya diplomaya ilişkin Almanya’daki tam denklik incelemesi, ortaklık sayesinde ülkeye girişten sonra yürütülebiliyor.
ZAB’ın dijital mesleki yeterlilik açıklaması, DAB belgesinin eğitimin bitirilip bitirilmediğini, alındığı ülkede tanınıp tanınmadığını ve en az iki yıllık tam zamanlı mesleki eğitime karşılık gelip gelmediğini belirttiğini aktarıyor. ZAB bu belgeyi üniversite diplomaları için düzenlemiyor. Üniversite mezunları, dosyalarına uygun anabin kaydı veya ZAB’ın yükseköğretim diploma değerlendirmesi üzerinden ilerliyor.
Türkiye’den önlisans diploması taşıyan adayın eğitim belgesi, ZAB’ın DAB düzenlemediği belgeler arasında. ZAB’ın DAB sayfası, Türk önlisans diploması için DAB düzenlemediğini bildiriyor. Önlisans mezunu, sahip olduğu belgenin hangi resmî değerlendirme yoluna girdiğini ZAB ve yetkili vize biriminden öğrenmeden DAB alınabileceğini varsaymamalı. Yabancı eğitimin ülkedeki resmî statüsü, Almanya’da mesleği icra etme izninin yerine geçmiyor.
Almanca seviyesi A2 olsa da her meslekte işe başlanabilir mi?
Denklik ortaklığı oturum yolunda asgari Almanca seviyesi A2. Hastayla doğrudan iletişim, güvenlik veya mesleki eğitim modüllerine katılım gibi görevler için daha yüksek dil düzeyi gerekebilir. İşverenin çalışma teklifi de görev için gerekli dili ayrıca gösterebilir. A2 sertifikasının tek başına bütün meslekleri icra etme yetkisi verdiği sonucu çıkarılamaz.
Resmî meslek tanıma sistemindeki ortaklık koşulları, eğitimin ülkede tanınması, işveren bulunması ve A2 dil koşulunu birlikte sayıyor. Doktorluk ve hemşirelik gibi düzenlemeye tabi mesleklerde aday, meslek icra iznini elde edene kadar izin gerektiren görevleri üstlenemiyor; uygun koşullarda destek görevleri yürütülebiliyor. Meslek unvanını kullanmak için ilgili Alman makamından ayrı meslek icra izni alınması gerekiyor.
Denklik ortaklığı vizesi için maaş şartı ne?
Bu çalışma yolunda deneyimli çalışan vizesi veya AB Mavi Kart için yayımlanan yıllık brüt ücret eşikleri otomatik uygulanmıyor. Çalışma koşullarının Almanya’daki karşılaştırılabilir çalışanlarla uyumlu olması ve adayın geçimini karşılayabilmesi aranıyor. Federal İş Ajansı, sözleşmedeki ücret ile çalışma süresini aynı işi yapan yerel çalışanların koşullarıyla karşılaştırıyor. İş sözleşmesi ile çalışma ilişkisi beyanında aynı brüt gelir, çalışma süresi ve yan ödeme tutarlarının yazılması gerekiyor.
Federal hükümetin işverenlere verdiği bilgi, ortaklık kapsamındaki işte sabit tek bir genel maaş tabanı bulunmadığını; Federal İş Ajansının teklif edilen işteki ücret ve koşulları karşılaştırmalı olarak denetleyeceğini bildiriyor. Adayın sözleşmesini başka bir vize kategorisinin maaş tablosuna göre kontrol edip ortaklık başvurusunda otomatik ret veya onay sonucu çıkarması doğru bir hesaplama yöntemi değil.
Türkiye’den başvuru için dosya nasıl hazırlanır?
İşverenle anlaşma sağlandıktan sonra pasaport, iş sözleşmesi veya bağlayıcı teklif, denklik ortaklığı anlaşması, eğitim ve yeterlilik kanıtı, A2 Almanca belgesi ve çalışma ilişkisi beyanı hazırlanıyor. Yetkili Alman dış temsilciliğinin kişiye ve başvuru kategorisine göre istediği sigorta, özgeçmiş, tercüme ve diğer belgeler ayrıca dosyaya ekleniyor. Ortaklık belgesi iş sözleşmesinin bir bölümü olarak düzenlenmişse ilgili taahhütlerin sözleşmede açıkça yer alması gerekiyor.
- Çalışan ve işveren, işin unvanı, çalışma yeri, ücret ve işe başlama koşulları üzerinde anlaşır.
- Yabancı diploma veya mesleki yeterliliğin eğitim ülkesindeki resmî durumunu gösteren uygun ZAB ya da anabin kanıtı hazırlanır.
- Taraflar, Almanya’ya varıştan sonra denklik başvurusu yapılacağını ve varsa eksik yeterliliklerin nasıl tamamlanacağını yazılı anlaşmaya geçirir.
- Aday, seçtiği ulusal vize kategorisinin güncel dijital başvuru ve randevu yolunu izler; istenen asıl belge ve biyometrik işlemleri tamamlar.
Türkiye’deki Alman dış temsilciliklerinin ulusal vize açıklaması, başvuru kategorisine göre Konsolosluk Hizmetleri Portalı veya yönlendirilen hizmet sağlayıcı üzerinden işlem yapıldığını bildiriyor. Portal hesabına kayıt olmak, hukuken geçerli bir vize başvurusunun tamamlandığı anlamına gelmiyor. Başvuru ekranında seçilen kategoriye ait belge listesi ve randevu yöntemi esas alınıyor; başka vize türüne ait belge listesi aynen kullanılmıyor.
Ulusal vize başvurusunun seçilecek istihdam kategorisine dayanması gerekiyor. İş sözleşmesi bulunmayan kişiler için Almanya Fırsat Kartı ve AB Mavi Kart karşılaştırmasında iş teklifi olmadan iş aramaya yönelik ayrı oturum yolu bulunuyor. Denklik ortaklığı için uygun işverenle yapılmış somut teklif ve yazılı ortaklık anlaşması dosyanın temel belgeleri arasında.
Almanya’ya gittikten sonra denklik süresi nasıl ilerler?
Ortaklıkla giriş yapan çalışan, yetkili denklik makamını mesleğine ve çalışacağı eyalete göre belirleyip mümkün olan en kısa sürede resmî denklik başvurusunu yapıyor. İşverenin gerekli eğitim ve uygulama tedbirleri için alan açma yükümlülüğü, makamın verdiği karara göre somutlaşıyor. Tam denklik sonucu alınırsa ilgili meslek ve çalışma koşullarına göre daha sonraki oturum statüsüne geçiş değerlendirilebiliyor.
Federal göç portalının oturum süresi bilgilendirmesine göre denklik ortaklığına dayalı oturum ilk aşamada en fazla 12 ay veriliyor. Birer yıllık uzatmalarla toplam süre üç yıla kadar çıkabiliyor. Kişi, ortaklığın konusu olan istihdamın yanında haftada en fazla 20 saat ek iş yapabiliyor. Süre uzatılırken denklik işlemlerinin ve gerekiyorsa eğitim tedbirlerinin devamı kontrol ediliyor.
Yetkili makam mesleki yeterliliği kısmen tanırsa, eksik görülen bölümün eğitim, uygulama veya dil çalışmasıyla tamamlanmasına ilişkin koşullar, makamın kısmi tanıma kararındaki eksikliklere göre belirleniyor. Tam tanımanın ardından nitelikli çalışan oturumu veya şartları karşılanıyorsa AB Mavi Kart gündeme gelebiliyor. Tanıma tamamlanmadan mevcut oturum süresi dolacaksa kişinin yabancılar dairesiyle farklı oturum imkânlarını süresi bitmeden görüşmesi gerekiyor.
Denklik ortaklığı, diğer Alman çalışma vizelerinden nasıl ayrılıyor?
Nitelikli çalışan vizesinde Almanya’daki tam mesleki denklik veya karşılaştırılabilir üniversite diploması daha başvuru aşamasında başvuru sahibinden belgeyle kanıtlanması isteniyor. Denklik ortaklığında ise yabancı yeterliliğin kendi ülkesindeki resmî statüsü kanıtlanıyor; Almanya’daki ayrıntılı denklik işlemi işe girişten sonra işverenin desteğiyle yürütülüyor. Aynı eğitim belgesi için izlenecek usul farklı olduğu için aday, Almanya’da çalışacağı mesleğin icrası için ayrıca yetki belgesi gerekip gerekmediğini ilgili makamın meslek listesinde bulabilir.
Deneyimli çalışan vizesi, ilgili işte yakın dönem mesleki deneyimine ve o kategoriye özel maaş koşullarına dayanıyor. Denklik ortaklığında aynı yakın dönem deneyimi ve genel deneyimli çalışan maaş tablosu yerine yazılı işveren ortaklığı, A2 Almanca ve denklik işlemini Almanya’da başlatma taahhüdü ön plana çıkıyor. Her iki seçenekte de gerçek bir iş teklifinin bulunması gerekiyor. Ayrı bir statü olan AB Mavi Kartın 2026 maaş şartları ise kendi başvuru türünün koşullarına bağlı.
Sık sorulan sorular
Almanya’ya gitmeden önce denklik başvurusu yapmak zorunlu mu?
İşverenle ortaklık kuran adayın tam denklik incelemesinin Almanya’ya girişten sonra başlatılması mümkün. Vize öncesinde eğitimin alındığı ülkede resmen tanındığını gösteren uygun yeterlilik kanıtı ile işverenle yazılı ortaklık anlaşması gerekiyor.
İşveren anlaşma imzalayıp eğitim izni vermezse ne olur?
İşverenin mesleki eksiklerin tamamlanmasına imkân sağlama yükümlülüğü ortaklık anlaşmasının parçası. Uygulamada eğitim veya işbaşı tedbirlerinin engellenmesi, denklik sürecinin ve oturum koşullarının değerlendirilmesini etkileyebilir; durum yetkili makama bildirilmelidir.
Denklik ortaklığında ikinci işte çalışılabilir mi?
Ortaklık kapsamındaki işin yanında haftada en fazla 20 saat ek istihdama izin veriliyor. Esas iş ve meslek icra iznine ilişkin sınırlamalar yine geçerli.
Türkiye’de alınan her diploma için DAB belgesi verilir mi?
Hayır. ZAB, DAB’ı üniversite dışı mesleki yeterlilikler için düzenliyor ve Türk önlisans diploması için DAB vermediğini belirtiyor. Üniversite dereceleri için uygun anabin kaydı veya ZAB diploma değerlendirmesi kullanılabiliyor.
Kaynaklar
- Make it in Germany — Visa for recognition partnership
- Make it in Germany — Employment within the framework of a recognition partnership
- ZAB — Digitale Auskunft zur Berufsqualifikation
- Almanya’nın Türkiye’deki dış temsilcilikleri — Türk vatandaşları için ulusal vize
- Anerkennung in Deutschland — Recognition Finder – Recognition partnership
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.