Güney Afrika’da 24 araç yakıldı, sığınma genelgesi geri çekildi

Güney Afrika protestoları 8 Ekim 2026’da Johannesburg’un Soweto bölgesi ile Durban’da şiddete dönüştü. Polis kayıtlarına göre iki kentte 24 araç ateşe verildi; bazı yabancıların işlettiği dükkânlar yağmalandı. Ertesi gün Güney Afrika İçişleri Bakanlığı, 28 Eylül tarihli sığınma başvurusu genelgesini geri çektiğini duyurdu. Bakanlık, mülteci kabul merkezlerinde yoğunluk yaşandığını, çalışanların güvenliğinin tehlikeye girdiğini ve kamu düzenine yönelik risklerin arttığını belirtti. Kararın ardından parlamento komisyonu 10 Ekim’de acil değerlendirme toplantısı istedi.

Associated Press’in 8 Ekim tarihli haberinde Emniyet Genel Komiser Vekili Korgeneral Puleng Dimpane’nin paylaştığı bilançoya göre Soweto’da 10, Durban’da 14 araç yakıldı. Güney Afrika protestoları, temmuz ayında verilen bir Anayasa Mahkemesi kararının uygulanması için başlatılan sığınma işlemlerine karşı gösteriler sırasında yaşandı. Reuters’ın 9 Ekim tarihli takip haberine göre polis her iki kentte de güvenlik önlemlerini artırdı.

Güney Afrika protestoları sırasında 24 araç nerede yakıldı?

Johannesburg’un Soweto bölgesindeki gösteriler Orlando West’te, İçişleri Bakanlığına bağlı bir merkezin yakınında yoğunlaştı. Polis, protestoculara ateş açıldığı iddiaları üzerine soruşturma yürütüldüğünü bildirdi. Araçların yakıldığı saatlerde polis çevredeki yolları trafiğe kapattı. AP’nin aktardığı olay yerindeki ilk gözlemlerde araç sayısı daha düşüktü; günün ilerleyen saatlerinde emniyetin açıkladığı 10 araçlık Soweto toplamı güncel resmî bilanço haline geldi.

Durban’da liman kentinin merkezinde yabancı uyruklulara ait olduğu bildirilen mağazalar yağmalandı. Yerel polis, gösteri sırasında bir kişiye saldırı iddiasıyla bağlantılı üç yabancı uyruklu kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

Emniyet yetkililerinin açıklamasına göre burada 14 araç ateşe verildi. Daily Maverick’in 9 Ekim tarihli yerel incelemesi hem Soweto hem Durban’daki sokak olaylarını, önceki aylarda düzenlenen Güney Afrika protestoları ve göçmen karşıtı eylemlerle birlikte ele aldı.

8 Ekim’de Güney Afrika Polis Teşkilatının yayımladığı açıklamada Dimpane, kamu düzeni polisinin şiddet görülen alanlara sevk edildiğini ve araç yakma, mala zarar verme ile saldırı olaylarına karışanların soruşturulacağını söyledi. Durban’da bir misafirhanenin ve depolama alanının zarar gördüğü de emniyet değerlendirmelerinde yer aldı. Yetkililer, yangınlar sırasında zarar gören araç sahiplerinin kimlikleri ve zarar gören işyerlerinin tamamı için ortak bir sayısal envanter yayımlamadı.

Sığınma başvurusu genelgesi neden geri çekildi?

İçişleri Bakanlığının 9 Ekim açıklamasına göre Genel Müdürün 28 Eylül’de bütün Refugee Reception Office birimlerine gönderdiği talimat, 7 Temmuz tarihli Anayasa Mahkemesi hükmünü uygulamak üzere hazırlanmıştı. Bakanlık, kabul merkezlerine kısa sürede çok sayıda başvuranın gelmesi üzerine personelin güvenliği, merkezlerin işleyişi ve kamu düzeni bakımından ciddi sorunlarla karşılaştığını bildirdi. Talimatın geri çekilmesi Genel Müdürlük kararıyla gerçekleşti; mahkeme hükmü yürürlükte. Bakanlığın aynı açıklamasında yeni bir uygulama yöntemi hazırlanacağı belirtildi. Bu çalışma, Anayasa Mahkemesinin kararıyla uyumlu şekilde mülteci kabul merkezlerinin hangi işlemleri ve kapasite düzenlemelerini kullanacağını belirleyecek. 10 Ekim itibarıyla kurum, geri çekilen 28 Eylül metninin yerine geçecek yeni talimatın ayrıntılarını açıklamadı. Başvuru kabulünün hangi adımlarla yeniden düzenleneceği, bakanlığın hazırlayacağı operasyon planında netleşecek.

Hükümetin 8 Ekim tarihli Bakanlıklar Arası Göç Komitesi brifinginde ülkedeki beş mülteci kabul merkezinin gelen başvurular nedeniyle kapasitesinin zorlandığı belirtildi. Komite, pasaportu veya belirli giriş belgeleri eksik kişiler için kabul aşamasında yaşanan usul sorunlarını ve mahkeme kararının uygulamaya aktarılmasını değerlendirdi. Aynı bilgilendirmede başvuruların incelenmesi için personel ve kimlik kontrolü kapasitesinin artırılacağı duyuruldu.

Temmuz ayındaki Anayasa Mahkemesi kararı neyi değiştirdi?

7 Temmuz’daki davada Güney Afrika Anayasa Mahkemesi, Scalabrini Centre of Cape Town ile İçişleri Bakanlığı arasındaki davada 7 Temmuz 2026’da sığınma başvurusuna erişimle ilgili bazı Refugees Act hükümlerini anayasaya aykırı buldu. Bakanlığın aynı gün yayımladığı resmî açıklama mahkemenin bu hükümleri geçersiz sayan alt mahkeme kararını onadığını bildiriyor. Tartışma, ülkeye düzensiz giriş veya belirli usul sürelerine uyulmaması gibi gerekçelerle sığınma prosedürüne erişimin engellenmesi çevresinde şekillendi.

Başvurunun kabulü ile mülteci statüsünün tanınması ayrı işlemler olarak sürüyor. Mahkeme kararının fiilî sonucu, ilgili kişilerin başvurularının usul gerekçesiyle kapıdan çevrilmesi yerine yetkili birimlerde değerlendirme sürecine alınması. Statü kararı, dosyanın değerlendirilmesi ve ilgili mevzuattaki şartların incelenmesiyle veriliyor. Hükümet komitesi 8 Ekim brifinginde geçerli işlem basamaklarına ilişkin bu çerçeveyi aktardı.

Parlamento 10 Ekim’de hangi adımları istedi?

10 Ekim’de Güney Afrika Parlamentosu İçişleri Komisyonunun açıklamasına göre milletvekilleri 9 Ekim’de geri çekilen genelgeyi değerlendirdi ve İçişleri Bakanlığını mahkeme kararını uygulamak için yeni bir kapsamlı plan sunmaya çağırdı. Komisyonun başkanı Mosa Chabane, göç ve mülteci mevzuatında öngörülen reformların hızlandırılmasını istedi. Acil yüz yüze toplantıya İçişleri, İstihdam ve Çalışma bakanlıklarının yanı sıra Sınır Yönetim Otoritesi ve Mülteci Temyiz Otoritesi temsilcilerinin katılması planlanıyor.

Komisyon ayrıca sığınma başvuruları ve itirazların dosya yükünü, kabul merkezlerinin personel sorunlarını ve başvuru süreçlerindeki kapasite ihtiyacını ayrıntılı raporla istedi. Bir sonraki görüşmede sivil toplum kuruluşlarının da görüş bildirmesi öngörülüyor. Parlamento açıklaması yeni genelgenin hangi tarihte yürürlüğe gireceğine ilişkin bir gün vermiyor. İçişleri Bakanlığı ise yürürlükteki mahkeme hükmüne uyulmasını sağlayacak operasyonel seçeneği hazırlamayı sürdürüyor.

Soweto ve Durban’daki gerilimin geçmişi

Bölgedeki göçmen karşıtı gösteriler, Güney Afrika protestoları öncesinde de sürüyordu. Transit Haber’in 30 Eylül eylemi öncesinde Nijeryalılara yapılan güvenlik uyarısını konu alan haberinde diplomatik uyarılar ve yerel güvenlik önlemleri ele alınmıştı. Durban’da yaklaşık 150 sığınmacının 30 Eylül sonrasında karşılaştığı barınma ve merkez çevresi sorunu da daha önce haberleştirildi. Eylül ayındaki bu olaylar, ekim dönemindeki mülteci kabul merkezleri çevresindeki gerginliğin arka planını oluşturuyor.

Yeni düzenlemenin doğrudan ele alındığı 8 Ekim tarihli beş mülteci merkezine ilişkin Transit Haber haberi, talimatın ilk uygulanma günlerinde oluşan kuyruklara ve işlem yoğunluğuna odaklanıyordu. Ardından yaşanan araç yangınları, mağaza yağmaları ve 9 Ekim’deki genelgeyi geri çekme kararı ayrı bir haber aşaması oluşturdu. 10 Ekim’de Parlamento İçişleri Komisyonunun devreye girmesiyle hükümetten beklenen yeni uygulama planının kapsamı da resmî kayda geçti.

Güney Afrika protestoları ve yeni sığınma kararı: Kaynaklar

• Güney Afrika İçişleri Bakanlığı: 9 Ekim 2026 genelgenin geri çekilmesi
• Güney Afrika Parlamentosu: 10 Ekim 2026 İçişleri Komisyonu açıklaması
• Güney Afrika Polis Teşkilatı: 8 Ekim 2026 polis komiseri açıklaması
• Güney Afrika Hükümeti: 8 Ekim 2026 Bakanlıklar Arası Göç Komitesi
• Güney Afrika İçişleri Bakanlığı: 7 Temmuz 2026 Anayasa Mahkemesi hükmü
• Reuters: 9 Ekim 2026 genelgenin geri çekilmesi ve protestolar
• Associated Press: 8 Ekim 2026 iki kentte 24 araç bilançosu
• Daily Maverick: 9 Ekim 2026 Soweto ve Durban olayları

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Dominik Cumhuriyeti’nde bir haftada 8 bin 856 sınır dışı işlemi

170 bin El Salvadorlunun TPS dosyasında son dakika: Beyaz Saray müdahalesi iddiası

Bosna-Hersek sınırında 15 Türk bulundu: İki sürücü gözaltında

İspanya’da hamile kadınları getiren şebekeye dördüncü gözaltı