Almanya Türkiye kökenli nüfus verileri, Federal İstatistik Dairesi Destatis’in 29 Ekim 2026 tarihli açıklamasıyla yeni ayrıntılar kazandı. Mikrozensus 2025 sonuçlarına göre ülkede Türkiye bağlantılı göç geçmişine sahip 2 milyon 648 bin kişi yaşıyor. Bunların yüzde 48’i Alman vatandaşlığına sahip. İşgücü anlaşması yıllarında gelip bugün hâlâ Almanya’da yaşayan yaklaşık 125 bin eski işçi ise ayrı bir grup oluşturuyor. Rapor, vatandaşlık ile göç geçmişini ve kuşaklar arasındaki farkları birlikte inceliyor.
Destatis’in 29 Ekim tarihli resmî basın bülteni, Türkiye ile Federal Almanya arasında 30 Ekim 1961’de imzalanan işgücü anlaşmasının 65. yıl dönümü için hazırlandı. Daire, 2025 Mikrozensus’unun ilk sonuçlarına dayanarak nüfusun yanı sıra göç nedeni ve çalışma durumunu, ayrıca eyaletlerdeki yerleşimi açıkladı. Almanya Türkiye kökenli nüfus grubunun ülkenin toplam nüfusundaki payı yüzde 3,2. Bu tanıma kişinin kendisinin veya iki ebeveyninin 1950’den sonra Almanya’ya göç etmiş olması esas alınıyor.
Araştırmadaki 2 milyon 648 bin kişiden yaklaşık 1 milyon 472 bini, yani yüzde 56’sı, Türkiye’den Almanya’ya bizzat göç etmiş. Geriye kalan 1 milyon 176 bin kişi Almanya’da doğmuş. İlk grubun Almanya’da ortalama ikamet süresi 32,4 yıl. Topluluğun genel yaş ortalaması ise 42 olarak açıklanıyor. Mikrozensus bu ölçümde özel haneleri esas alıyor. Toplu konaklama yerleri ayrıntılı kapsamın dışında.
Almanya Türkiye kökenli nüfus içinde kimlerin Alman vatandaşlığı var?
Vatandaşlık verilerinde 1 milyon 284 bin kişinin Alman pasaportu bulunuyor. Bunlar, yalnız Alman vatandaşlığına sahip olanlarla Alman vatandaşlığını başka bir vatandaşlıkla birlikte taşıyanlardan oluşuyor. Buna karşılık 1 milyon 364 bin kişi Türk veya daha az rastlanan biçimde başka bir yabancı ülke vatandaşlığına sahip. Alman vatandaşlığı oranı bütün Türkiye kökenli nüfus için yüzde 48 olarak hesaplandı. Kuşaklar arasındaki fark belirgin. Türkiye’den bizzat göç edenlerde Alman vatandaşlığı oranı yüzde 28; Almanya’da doğan Türkiye kökenli çocuk ve sonraki kuşaklarda yüzde 74. İkinci kuşakta Alman vatandaşlığı, Türkiye’den bizzat göç edenlere göre çok daha yaygın. Almanya’da vatandaşlığa geçiş ve çift vatandaşlık koşullarını anlatan Gurbetçiler rehberinde hukuki başvuru kuralları ayrıca bulunuyor.
Önceden yayımlanan Almanya’daki Türk nüfusu ve yerleşim dosyasında 2025 sonu yabancılar sicilindeki 1 milyon 520 bin 400 Türk vatandaşı ile geniş köken tahmini karşılaştırılmıştı. Bu sicil vatandaşlığı ölçerken yeni Mikrozensus bülteni göç geçmişini ve vatandaşlığı birlikte ele alıyor. Ölçüm evrenleri ve yöntemleri farklı olduğundan rakamlar tek bir nüfus hesabında birleştirilmiyor.
Almanya’da 125 bin eski işçi hâlâ yaşıyor
Resmî sayımda Almanya Türkiye kökenli nüfus içinde, 1961–1973 döneminde çalışmak üzere ülkeye gelen ve 2025 yılında hayatta olan yaklaşık 125 bin eski misafir işçi bulunuyor. Bu grubun ortalama yaşı 78. 1961–1973 döneminde gelenlerin sayısı aile üyeleriyle birlikte 216 bine ulaşıyor. Bu yüzden 216 bin kişilik dönem toplamı, 125 bin eski işçi sayısıyla aynı ölçüm değil.
İşçi alımı anlaşmasının yapıldığı 1961’den sonra sanayi ve maden işletmelerinde istihdam arttı. Federal Almanya 1973’te işçi alımını durdurdu; takip eden yıllarda aile birleşimi kalıcı göçün önemli yollarından biri hâline geldi. 1974–1989 arasında Türkiye’den gelen ve 2025’te Almanya’da yaşayan kişi sayısı 484 bin. 2014’ten bu yana göç etmiş ve hâlâ ülkede yaşayanların sayısı ise yaklaşık 307 bin. Geliş tarihleri yıllar öncesine, hayatta kalan göçmenlerin sayımı 2025 yılına ait.
Deutsche Welle’nin 29 Ekim tarihli nüfus haberi de ilk kuşağın bugünkü yaş ortalamasını ve işgücü göçünden aile göçüne geçişi aktarıyor. Göçün farklı dönemlerindeki kuşaklar, nüfus bülteninde geliş tarihine göre ayrılmış durumda. Almanya Türkiye kökenli nüfus içindeki cinsiyet dağılımında 1 milyon 361 bin erkek ve 1 milyon 287 bin kadın bulunuyor.
Türkiye’den Almanya’ya göçte aile gerekçeleri ilk sırada
Türkiye’de doğup Almanya’ya göç etmiş kişilerden yüzde 64’ü, yaklaşık 944 bini, başlıca geliş nedeni olarak aile birleşimini veya aile kurmayı bildirmiş.
İş için göçü ana neden gösterenlerin oranı yüzde 15 ve sayısı yaklaşık 218 bin. Uluslararası koruma, iltica ya da kaçış gerekçeleri yüzde 10; eğitim gerekçesi ise yüzde 4 düzeyinde. Bu soruya verilen yanıtlar kişinin başlıca göç nedenine ilişkin; farklı nedenler aynı hayat öyküsünde birlikte bulunabiliyor.
Çalışma hayatı bakımından 2025 yılında Türkiye’den göç etmiş 15–64 yaş grubundakilerin yüzde 61’i istihdamda yer aldı. Almanya’daki bütün 15–64 yaş nüfusunda istihdam oranı yüzde 77. İki oran farklı grupların çalışma durumunu ölçüyor. Türkiye bağlantılı göç geçmişine sahip 15–64 yaş çalışanların ülkenin bütün istihdamındaki payı yüzde 3,5; yaklaşık 1,4 milyon çalışan olarak kaydedildi.
İstihdamdaki meslek dağılımında en belirgin yoğunluk temizlik sektöründe. Resmî raporda Türkiye kökenli çalışanların bu mesleklerdeki temsil oranları sırasıyla yüzde 9,8, yüzde 6,7 ve yüzde 6,6 olarak verildi. Hukuk ve idarede, pazarlama-reklamda ve eğitim mesleklerinde ise pay yüzde 1,8 düzeyinde. Söz konusu yüzdelerin paydası her meslekteki toplam çalışan sayısı.
Türklerin yüzde 73’ü hangi dört eyalette yaşıyor?
Kuzey Ren-Vestfalya başta olmak üzere dört eyalet, Baden-Württemberg, Bavyera ve Hessen, birlikte Türkiye bağlantılı göç geçmişine sahip nüfusun yaklaşık yüzde 73’üne ev sahipliği yapıyor. Kurumun yayımladığı yuvarlatılmış paylar sırasıyla yüzde 32, yüzde 18, yüzde 12 ve yüzde 10. Eyaletlerin kendi toplam nüfuslarına oranla Türkiye kökenli payı incelendiğinde Bremen yüzde 6,6; Berlin yüzde 5 ve Kuzey Ren-Vestfalya yüzde 4,8 ile yüksek bir orana ulaşıyor.
Eyalet toplamları, tek tek şehirlerin nüfusuyla farklı idari düzeylerde ölçülüyor. Berlin, Köln ve Ruhr bölgesindeki Türk yerleşimlerine ilişkin Gurbetçiler dosyası belediye ve kent ölçeğini ayrı inceliyor. Almanya Türkiye kökenli nüfus araştırmasının dört eyalet bilgisi ise ülke çapındaki yerleşim dağılımını yansıtıyor. Nüfusun yoğun olduğu eyaletlerle toplam nüfusa oranla en yüksek payın görüldüğü eyaletlerin sırası dolayısıyla farklı.
2025 rakamları yıllık Mikrozensus araştırmasından geliyor. Örneklem nüfusun yaklaşık yüzde birinden oluşturuluyor ve elde edilen yanıtlar toplam nüfus tahminine genişletiliyor. İlk sonuçlar, kişilerin beyanlarına ve kurumun nüfus tahmini yöntemine dayanıyor. 29 Ekim’de duyurulan bu sayılar, 2025 yılına ait ölçümlerin yeni tematik değerlendirmesi olarak yayımlandı.
Kaynaklar
- Almanya Federal İstatistik Dairesi (Destatis): 65 Jahre Anwerbeabkommen mit der Türkei, 29 Ekim 2026
- Destatis: Bevölkerung in Privathaushalten nach Einwanderungsgeschichte, 2025 ilk sonuçları
- Deutsche Welle: 2,6 Millionen Menschen mit türkischen Wurzeln in Deutschland, 29 Ekim 2026
- ZDF heute: 65 Jahre Anwerbeabkommen, 30 Ekim 2026
- Mediendienst Integration: Türkeistämmige in Deutschland, 2026