Carte Vitale başvurusu, Fransa’ya yeni taşınanlarda önce CPAM üzerinden sağlık hakkının açılması ve sosyal güvenlik numarasının oluşturulmasıyla başlıyor. Assurance Maladie’nin 2 Ekim 2026 tarihli rehberi, yurt dışında doğan ve henüz Fransız sosyal güvenlik numarası bulunmayan kişinin önce sağlık sigortası haklarını açtırması gerektiğini belirtiyor. Dosya kabul edildiğinde ilk aşamada geçici NIA numarası verilebiliyor; kesin sosyal güvenlik numarası oluşturulduktan sonra Carte Vitale siparişi mümkün hale geliyor. Fransa’daki PUMa sistemi, çalışma ile yasal ve istikrarlı ikameti iki ayrı hak yolu olarak kullanıyor. Assurance Maladie’nin Protection universelle maladie açıklamasına göre çalışanlar mesleki faaliyetin başlamasıyla sağlık giderlerinin karşılanması hakkına girebiliyor. Çalışmayan kişilerde ise ikamete dayalı başvuru için Fransa’da yasal ve istikrarlı biçimde yaşama koşulu aranıyor. Türk vatandaşları AB dışı ülke vatandaşı oldukları için kimlik belgesinin yanında geçerli oturum belgesini de dosyaya eklemek zorunda.
Carte Vitale başvurusu Fransa’ya yeni gelenlerde hangi sırayla ilerliyor?
İlk işlem yaşanılan yerdeki CPAM’a, yani Caisse primaire d’assurance maladie birimine sağlık hakkı açılış dosyası göndermek. S1106 “Demande d’ouverture des droits à l’assurance maladie” formu kimlik, yasal ikamet, çalışma veya ikamet temelli hak kanıtı ve banka hesabı bilgilerini aynı dosyada topluyor. Türkiye’den yeni gelen kişi çalışıyorsa iş sözleşmesi veya maaş bordrosu mesleki faaliyeti kanıtlayan belgeler arasında kullanılabiliyor.
Çalışma ilişkisi bulunmayanlarda Carte Vitale başvurusu ikamete dayalı sağlık hakkının açılmasıyla ilerliyor. S1106’nın belge listesinde, özel istisnalardan birine girmeyen kişinin Fransa’da üç aydan uzun süredir yaşadığını gösteren kira sözleşmesi, ardışık kira makbuzları, enerji-su-sabit telefon faturaları veya benzeri kayıtlar örnekleniyor. Bir yakının yanında kalınıyorsa ev sahibinin konaklama beyanı ile son üç aya ilişkin adres kanıtları istenebiliyor. Başvuru sahibinin dosyası kendi hukuki ve fiilî durumuna göre değerlendirildiği için CPAM’ın güncel belge talebi esas alınıyor.
Çalışan Türk vatandaşında üç ay bekleme var mı?
PUMa’da çalışanların hak başlangıcı mesleki faaliyete dayanıyor. Ameli, ücretli çalışanların sağlık giderlerinin karşılanması için mesleki faaliyetin yeterli dayanak olduğunu; üç aylık ikamet kanıtının genel olarak çalışmayanların ikamete dayalı yolunda arandığını yazıyor. Serbest çalışanlarda da hak, mesleki faaliyetin başlangıcından itibaren açılabiliyor. Bu ayrım, Fransa’ya iş sözleşmesiyle taşınan bir Türk vatandaşının dosyasını çalışmadan gelen bir aile üyesinin veya gelirle yaşayan bir kişinin dosyasından ayırıyor. İş sözleşmesi sona ererse sağlık haklarının devamı yeni çalışma ve ikamet durumuna göre CPAM kayıtlarında ele alınıyor. İşten çıkarma, tazminat ve işsizlik ayrı bir süreç; Transit Haber’in ülke değiştiren Türklerin sosyal güvenlik hakları rehberi, sigortalılık sürelerinin farklı ülkeler arasında hangi kurallara bağlandığını ayrıntılandırıyor.
NIA numarası ne sağlıyor, Carte Vitale neden hemen gelmiyor?
CPAM başvuruyu açtığında yurt dışında doğan kişiye önce numéro d’identification d’attente, yani NIA verilebiliyor. Ameli’nin Ekim 2026 rehberine göre bu geçici numara kişinin sağlık sigortası sistemi içinde tanınmasını ve geri ödeme işlemlerinden geçici olarak yararlanmasını sağlıyor. NIA geçici geri ödeme kimliği olarak kullanılabiliyor ve dokuz ay geçerli oluyor. Carte Vitale siparişi ile ameli hesabı, kesin sosyal güvenlik numarası oluşturulduktan sonra açılabiliyor.
Kesin sosyal güvenlik numarası aşamasındaki Carte Vitale başvurusu için medeni hâl belgesi süreci tamamlanıyor. Ameli, yurt dışında doğanlardan ebeveyn bilgilerini içeren doğum belgesi veya tam doğum kayıt örneği gibi belgeler isteyebiliyor. Yabancı belgelerde ülkeye göre apostil, yasallaştırma veya yeminli tercüme koşulu çıkabiliyor. Kurum, kesin numaranın oluşturulmasına yönelik inceleme süresi için dokuz aylık bir işlem penceresi belirtiyor; eksik belgeye ilişkin CPAM yazıları zamanında yanıtlanmadığında sağlık hakları askıya alınabiliyor.
Kesin numara çıktıktan sonra Carte Vitale başvurusu nasıl yapılıyor?
Kesin sosyal güvenlik numarası oluşturulduğunda Carte Vitale başvurusu ameli hesabından, Compte ameli uygulamasından veya CPAM’ın gönderdiği kâğıt form üzerinden yapılabiliyor. Assurance Maladie’nin 14 Ekim 2026’da güncellediği Carte Vitale rehberi, çevrim içi siparişte dijital kimlik fotoğrafı ve kimlik belgesi yüklenmesini istiyor. Kurum, çevrim içi talebin ardından kartın yaklaşık iki hafta içinde gönderildiğini bildiriyor. Kart henüz ulaşmadıysa sağlık hakkının varlığını kanıtlayan “attestation de droits” kullanılabiliyor. Sağlık hakkı CPAM kaydıyla açılıyor; Carte Vitale ise açılmış hakların ve sosyal güvenlik kaydının sağlık kuruluşlarında elektronik olarak kullanılmasını kolaylaştırıyor. İşlem sırası sağlık hakkı, sosyal güvenlik numarası ve ardından kart olarak ilerliyor. The Connexion’ın Nisan 2026 tarihli yeni gelenler rehberi de başvurunun doğrudan kartla başlamadığını ve önce sosyal güvenlik numarasının alınması gerektiğini aktarıyor.
Türkiye–Fransa sosyal güvenlik anlaşması hangi dosyalarda devreye giriyor?
Türkiye’den gelenlerde PUMa’nın yanında Fransa–Türkiye sosyal güvenlik sözleşmesi de bazı çalışma ve emeklilik durumlarında ayrı koordinasyon yolu açıyor. Sözleşme 20 Ocak 1972 tarihinde imzalandı. CLEISS’in anlaşma özetine göre sözleşme iki ülkedeki ücretli çalışanların hastalık ve analık sigortası dahil çeşitli sosyal güvenlik kollarında koordinasyon kuruyor. Çalışanın hangi ülkede faaliyette bulunduğu, geçici görevlendirme, aile üyelerinin nerede yaşadığı ve emeklilik statüsü kullanılacak formu değiştirebiliyor.
Türkiye’de ücretli çalıştıktan sonra Fransa’da ücretli işe başlayan Türk veya Fransız vatandaşları için geçmiş sigortalılık sürelerinin belirli haklarda dikkate alınabilmesi ayrı bir yol. CLEISS’in Türkiye’den Fransa’ya çalışmaya gelenler sayfası, Türkiye’den ayrılmadan önce SE 208-04 belgesinin alınmasının hastalık ve analık sigortasındaki nakit yardımlara ilişkin sürelerin birleştirilmesine yardımcı olabildiğini belirtiyor. Türkiye’den emekli aylığıyla Fransa’ya taşınan kişilerde ise emeklilik ve sağlık koordinasyonu farklı sözleşme hükümleriyle yürütülüyor.
Aile üyeleri için sağlık kaydı nasıl yürütülüyor?
PUMa yetişkinlerin sağlık hakkını kişisel temelde kuruyor. Çocukların ebeveyn kaydına bağlanması için S3705 gibi ayrı bağlantı işlemleri kullanılabiliyor. CPAM, aile üyelerinin Fransa’daki yasal ikameti, çalışma durumu ve başka bir ülkeden sağlık hakkı bulunup bulunmadığı bilgilerini birlikte değerlendiriyor. Çocuklu aileler sağlık kaydıyla birlikte CAF işlemlerini de yürütüyorsa, Transit Haber’in Fransa’nın da yer aldığı çocuk ve aile yardımları karşılaştırması ödeme tarafındaki ikamet ve gelir koşullarını ülke bazında ayrıntılandırıyor. Uzun vadeli yaşam planı vatandaşlık başvurusuna kadar uzanıyorsa sağlık sigortası kaydı ile vatandaşlık şartları ayrı işlemler olarak yürütülüyor. Oturum ve yasal ikamet sağlık kaydı için doğrudan belge olabilir; vatandaşlığa geçiş ise farklı bir prosedür. Transit Haber’in Türkler için çifte vatandaşlık rehberi, Fransa’nın önceki vatandaşlıktan çıkmayı genel şart olarak istemediğini ülke karşılaştırması içinde ele alıyor.
Carte Vitale başvurusu için hangi dosya hazırlanmalı?
Carte Vitale başvurusu öncesinde dosyanın hangi hak yoluna dayandığı belirlenmeli. Çalışanlar için mesleki faaliyet kanıtı, çalışmayanlarda ikamet süresi ve adres belgeleri, AB dışı Türkiye vatandaşlarında geçerli oturum belgesi, yurt dışında doğanlarda medeni hâl belgesi ve geri ödeme için IBAN temel dosya parçaları arasında. CPAM ek belge isteyebildiği için yalnız genel bir kontrol listesine dayanmak yerine S1106’nın güncel sürümü ile yerel kasanın yazısı birlikte izlenmeli.
- CPAM’a gönderilecek S1106 formunu başvuru sahibinin güncel durumuna göre doldurun.
- Pasaport veya kimlik belgesiyle birlikte geçerli oturum belgesini ekleyin.
- Çalışıyorsanız iş sözleşmesi veya bordro gibi mesleki faaliyet kanıtını hazırlayın.
- Çalışmıyorsanız ikamete dayalı yol için üç aylık adres kanıtı gerekip gerekmediğini S1106 üzerinden kontrol edin.
- Yurt dışında doğduysanız kesin sosyal güvenlik numarası için istenen medeni hâl belgesini eksiksiz gönderin.
- NIA geldikten sonra CPAM yazışmalarını izleyin; kesin numara oluşmadan Carte Vitale siparişi verilemeyeceğini hesaba katın.
- Kesin numara çıktıktan sonra ameli hesabından fotoğraf ve kimlik belgesiyle kart siparişini tamamlayın.
Yeni yerleşen bir Türk vatandaşı için Carte Vitale başvurusu tek adımlı kart işlemi değil; sağlık hakkının açılması, geçici veya kesin sosyal güvenlik numarasının oluşturulması ve ardından kartın sipariş edilmesi şeklinde ilerliyor. Çalışanlarda hak başlangıcı mesleki faaliyete dayanabilirken çalışmayanlarda genel ikamet yolunda üç aylık yerleşim kanıtı belirleyici olabiliyor. Türkiye–Fransa sosyal güvenlik sözleşmesine giren çalışma veya emeklilik geçmişi varsa CPAM başvurusuna ilgili ikili sözleşme formu da eklenebiliyor.
Kaynaklar
- Assurance Maladie (ameli.fr) — Vous êtes né à l’étranger et vous demandez votre numéro de sécurité sociale
- Assurance Maladie (ameli.fr) — La protection universelle maladie
- Assurance Maladie (ameli.fr) — S1106 — Demande d’ouverture des droits à l’assurance maladie
- Assurance Maladie (ameli.fr) — Demander sa carte Vitale : conditions et démarches
- CLEISS — Accords de sécurité sociale entre la France et la Turquie
- CLEISS — S’expatrier de Turquie pour travailler en France
- The Connexion — Carte Vitale: how do new arrivals apply for French health insurance card?