İsveç çalışma iznini işverenden ayırmayı planlıyor: İşsiz kalanlara 6 ay süre

Çalışma izniyle İsveç’te bulunan yabancıların iş değiştirirken yeniden izin başvurusu yapma zorunluluğu kaldırılabilir. Hükümetin yasama sürecine sunduğu öneri, izni belirli bir işveren ve belirli bir meslekle sınırlayan mevcut yapıyı sona erdirmeyi amaçlıyor.

Taslak kabul edilirse çalışan, eski işi bittiğinde ve yeni işe başladığında İsveç Göçmenlik Dairesine bildirim yapacak. İki yıldan uzun süre çalışma izni bulunan kişiye işsizlik halinde altı aya kadar geçiş dönemi tanınması da pakette bulunuyor. Hedef yürürlük tarihi 1 Şubat 2027.

İsveç çalışma izni için mevcut sistemde işveren ve meslek bağı

Bugünkü kurallarda çalışma izni ilk iki yılda işveren ve mesleğe bağlı. Sonraki iki yılda meslek bağı sürüyor. İşveren veya görev alanı değiştiğinde, kişinin işe başlamadan önce yeni izin dosyası açması gerekebiliyor.

Bu yapı işten çıkarılan çalışan ile yeni personel arayan şirketi aynı izin sürecine bağlıyor. Yeni iş hazır olsa bile evrak ve karar bekleme dönemi iş başlangıcını geciktirebiliyor. Öneri, iş piyasasındaki hareketliliği bildirim sistemiyle yönetmeye çalışıyor.

Yeni öneride iş değişikliği nasıl ilerleyecek?

İsveç hükümetinin Hukuk Konseyine gönderdiği metin, çalışma izninin tek bir işveren veya iş türüne bağlanmamasını öneriyor. İzin sahibi yeni başvuru yerine işin bitişini ve yeni istihdamın başlangıcını Migrationsverket’e bildirecek.

Bildirim modeli, iş koşullarının denetimsiz kalacağı anlamını taşımıyor. Yeni görevde ücret, sigorta ve istihdam şartlarının çalışma izni kurallarına uyması yine bekleniyor. İdare, uygunluk şartları kaybolduğunda izin hakkında işlem yapabilecek.

KPMG Sweden incelemesi, işverenler açısından şirket içi transfer ve yeni personel alımının kolaylaşabileceğini; buna karşılık şirket içi personel kayıtlarının daha düzenli tutulması gerekeceğini değerlendiriyor.

İşsiz kalanlara altı aya kadar geçiş dönemi

Mevcut İsveç çalışma izni genel uygulamasında çalışma izni sahibi, işini kaybettikten sonra üç aylık süre içinde yeni iş bulamazsa ülkede kalma hakkını kaybetme riskiyle karşılaşıyor. Öneride, iki yıldan uzun süredir çalışma izni bulunan kişiler için üst sınır altı aya çıkarılıyor.

Üç ayı aşan bölüm koşulsuz değil. Hazırlık metni, uzatılmış geçiş dönemini kişinin geçimini sağlayabilmesine bağlıyor. Geliri veya yeterli maddi kaynağı bulunmayan biri altı ayın tamamından yararlanamayabilir.

İki yıldan az çalışma izni geçmişi olanların mevcut üç aylık süresi bakımından aynı genişleme önerilmiyor. 6 ay, bütün yabancı çalışanlar için otomatik koruma olarak okunmamalı.

Öneri henüz yürürlükte değil

Fragomen’in mevzuat incelemesi, hükümet değerlendirmesi ile parlamento kabulünün tamamlanması gerektiğini hatırlatıyor. 1 Şubat 2027, tasarıdaki hedef tarih; bugünden iş değiştirirken yeni sistem kullanılamaz.

İsveç’te hâlihazırda izinli çalışan kişi, karar kesinleşene kadar mevcut Migrationsverket kurallarına uymalı. İş sözleşmesini bırakıp yalnız gelecekteki değişikliğe güvenmek, oturum süresini tehlikeye atabilir.

Türkiye’den giden çalışanlar için olası sonuçlar

• Yasa kabul edilirse işveren değişikliğinde yeni çalışma izni bekleme zorunluluğu azalabilir.
• Yeni işin ücret, sigorta ve diğer çalışma koşulları yine kurallara uygun olmalı.
• Altı aylık dönem yalnız iki yıldan uzun izin geçmişi olanlar için tasarlanıyor.
• Üçüncü aydan sonraki kalışta geçim kaynağı kanıtı gündeme gelecek.
• Yürürlükten önce yapılan iş değişikliklerinde bugünkü başvuru şartları devam edecek.

Editörün yorumu

İzin sahibini tek işverene bağlayan model, işveren ile çalışan arasındaki pazarlık gücünü de etkiliyor. Yeni başvuru korkusu azaldığında çalışan kötü koşulları kabul etmek zorunda kalmayabilir; şirketler de İsveç’te bulunan nitelikli kişileri daha hızlı işe alabilir.

Yine de bildirim modeli bürokrasinin tamamen silinmesi demek değil. Ücret ve sigorta şartları karşılanmıyorsa, iş değişikliği statüyü korumaz. Tasarının gerçek değeri, uygun yeni işi olan kişinin göçmenlik dosyasını baştan kurmak yerine geçişi kayıt altına alabilmesinde.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Vatandaşlığı zorlaştırdılar, başvurular yüzde 20 düştü

İsveç çalışma izni reformu: Maaş şartı artıyor, 27 meslek muaf tutulacak

İsveç’in Horace amcaya yaptığını insan düşmanına yapmaz!