İtalya sığınmacı başvuru şartı yeniden gündemde

Yazan: Mehmet Sercan Tezcanoğlu

Yayın tarihi: 27 Mayıs 2026 14:06

Güncelleme: 2 Haziran 2026 13:07

İtalya, hızlandırılmış sınır prosedürüne tabi bazı sığınmacıların gözaltı merkezlerinde tutulmamak için 4 bin 938 euro banka veya sigorta teminatı göstermesini öngören yeni kararı yürürlüğe 2023 yılında koydu. İtalya sığınmacı başvuru şartına yönelik düzenleme yeniden gündemde. Düzenleme, hükümet tarafından “usulsüz başvuruları azaltma” adımı olarak savunulurken, muhalefet ve sivil toplum kuruluşları kararı “ayrımcı” ve “insanlık dışı” olarak nitelendiriyor.

İtalya sığınma başvurusu sınırda hızlandırılmış prosedür kapsamında değerlendirilen bazı kişiler için yeni bir mali güvence şartı getirdi.

Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, belirli sığınmacılar başvuruları sonuçlanana kadar gözaltı merkezinde tutulmamak için 4 bin 938 euro tutarında banka veya sigorta teminatı göstermek zorunda kalacak.

Yeni düzenleme, özellikle İtalya’nın “güvenli ülke” listesinde yer alan ülkelerden gelen ve başvuruları hızlandırılmış sınır prosedürüyle incelenen üçüncü ülke vatandaşlarını kapsıyor.

Teminat göstermeyenler merkezlerde tutulabilecek

Karara göre ilgili kişiler, geçerli pasaport sunamaz veya kısa süre içinde gerekli teminatı yatıramazsa, başvuruları incelenirken geri gönderme ve kalış merkezlerinde tutulabilecek.

İtalya’da CPR olarak bilinen bu merkezler, hakkında sınır dışı veya geri gönderme süreci yürütülen yabancıların geçici olarak tutulduğu tesisler olarak biliniyor.

Yeni uygulama, biyometrik kontrollerin yapıldığı kısa süre içinde devreye girecek. Yani başvuru sahibinin çok kısa bir zaman aralığında ya geçerli kimlik belgesi sunması ya da mali teminatı sağlaması gerekecek.

Para ne için kullanılacak?

İtalya hükümetine göre 4 bin 938 euroluk teminat; başvuru sahibinin yaklaşık dört haftalık barınma, geçim ve olası geri dönüş masraflarını karşılamak amacıyla belirlendi.

Teminatın başvuru sahibi tarafından tek seferde yatırılması gerekiyor.

Dikkat çeken bir diğer nokta ise ödemenin üçüncü kişiler tarafından yapılamayacak olması. Yani aile üyeleri, yardım kuruluşları veya başka destekçiler başvuru sahibi adına bu teminatı doğrudan karşılayamayacak.

Hükümet “usulsüz başvuruları azaltacak” diyor

İtalyan hükümeti, düzenlemeyi yasa dışı göçle mücadele ve sığınma sistemindeki kötüye kullanımları azaltma hedefiyle savunuyor.

Yetkililere göre teminat şartı, dayanaksız başvuruların önüne geçecek ve reddedilen başvurular sonrası geri gönderme süreçlerini hızlandıracak.

Karar, geçen yıl deniz yoluyla gelen göçmen sayısındaki artışın ardından Roma yönetiminin göç politikasını daha sıkı hale getirme adımlarından biri olarak görülüyor.

Muhalefet ve STK’lardan sert tepki

Yeni uygulama, İtalya’da muhalefet partileri ve insan hakları örgütlerinin tepkisini çekti.

Eleştirmenler, düzenlemenin sığınma hakkını ekonomik güce bağladığını savunuyor. Sivil toplum kuruluşları, “özgürlüğün parayla satın alınabilir hale getirildiği” yorumunu yaparken, uygulamanın yoksul sığınmacılar açısından ayrımcı sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.

Muhalefet temsilcileri ise kararı “sınıfsal” ve “insanlık dışı” olarak nitelendiriyor.

Hukuki tartışma büyüyebilir

Kararın Avrupa hukuku açısından da tartışma yaratması bekleniyor.

Hukukçular, sığınmacıların özgürlüklerinin mali teminat şartına bağlanmasının, Avrupa Birliği iltica kuralları ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin kişi özgürlüğüne ilişkin hükümleriyle çelişebileceğini belirtiyor.

Benzer bir uygulamanın daha önce Macaristan’da gündeme geldiği ve Avrupa Birliği Adalet Divanı tarafından sorunlu bulunduğu hatırlatılıyor.

Bu nedenle İtalya’nın yeni kararının da yargıya taşınması ve Avrupa düzeyinde hukuki denetime konu olması beklenebilir.

Kimleri etkileyebilir?

Düzenleme doğrudan tüm sığınmacıları kapsamıyor.

Yeni şart, özellikle şu gruplar açısından önem taşıyor:

• Hızlandırılmış sınır prosedürüne tabi tutulan kişiler
• İtalya’nın “güvenli ülke” listesinde yer alan ülkelerden gelen başvuru sahipleri
• Geçerli pasaport sunamayan kişiler
• Başvurusu sınırda değerlendirilen üçüncü ülke vatandaşları

Bu nedenle karar, İtalya’ya deniz veya kara sınırından ulaşan bazı sığınmacılar için ciddi sonuçlar doğurabilir.

Şirketler ve uluslararası görevlendirmeler için de uyarı

Düzenleme esas olarak sığınma prosedürlerini hedef alsa da, İtalya sınır noktalarında belge kontrollerinin daha sıkı hale gelebileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle İtalya üzerinden geçiş yapan veya İtalya’ya personel gönderen şirketlerin, AB dışı çalışanları için pasaport, vize, davet mektubu, mali yeterlilik ve seyahat amacı belgelerini önceden kontrol etmesi önem taşıyor.

Özellikle belge eksikliği nedeniyle sınırda sorun yaşayan kişilerin daha uzun idari işlemlerle karşılaşabileceği belirtiliyor.

Uygulamanın ayrıntıları netleşecek

İtalya İçişleri Bakanlığı’nın teminatın nasıl yatırılacağı, hangi kurumlar üzerinden kabul edileceği ve hangi koşullarda iade edileceğine ilişkin ikincil düzenlemeler hazırlaması bekleniyor.

Göç hukuku uzmanları, uygulama talimatlarının kısa süre içinde yayımlanabileceğini belirtiyor.

Bu süreç netleşene kadar sınır polisinin teminat işlemlerini doğrudan yürütme yetkisine sahip olacağı ifade ediliyor.

Yaz sezonu öncesi kritik karar

Kararın yaz seyahat sezonu öncesinde yürürlüğe girmesi, İtalya’nın sınır ve göç yönetiminde daha sıkı bir döneme hazırlandığını gösteriyor.

Özellikle Akdeniz rotası üzerinden gelen göçmenler, insani girişler, kısa süreli ziyaretçiler ve iş amaçlı seyahat eden üçüncü ülke vatandaşları açısından sınır kapılarında belge kontrolünün daha dikkatli yapılması beklenebilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Avrupa’da 12 Haziran’dan sonra her şey değişecek! AB Göç ve İltica Paktı geliyor

AB göç politikası sertleşiyor: ICE tipi geri gönderme merkezleri tartışma yarattı

Almanya vatandaşlık başvurusu: Bekleme süresi birçok şehirde iki yılı aşıyor

Almanya iltica sistemi AB’ye uyum için değişiyor