ABD’den Lübnan’a 41 yıl sonra uçuş kararı: Yasak kaldırıldı

ABD Başkanı Donald Trump, 41 yıldır iki ülke arasındaki doğrudan sivil hava bağlantısını sınırlayan düzenlemeleri kaldırdı. Lübnan uçuş yasağı konusunda 30 Eylül 2026’da imzalanan karar, 5 Ekim tarihli ABD Federal Register kaydında yayımlandı. Belge, 1985, 1992, 1998 ve 2007 yıllarından kalan dört başkanlık kararını bütünüyle yürürlükten kaldırıyor. Lübnan Cumhurbaşkanlığı 10 Ekim’de kararı memnuniyetle karşıladığını açıkladı.

Lübnan Cumhurbaşkanlığının 10 Ekim açıklamasına göre Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, Trump’ın adımını memnuniyetle karşıladı. Aoun, kararı ülkesinin sivil havacılık güvenliği için aldığı tedbirlere duyulan güvenin göstergesi olarak değerlendirdi. Washington’ın hukuki işlemi, Beyrut ile ABD arasında yeni tarifeli uçuşların planlanabilmesi için uzun süredir beklenen resmî karar aşamasını oluşturuyor.

Lübnan uçuş yasağı hangi dört kararla uygulanmıştı?

30 Eylül’de imzalanan 2026-25 sayılı başkanlık memorandumunda Lübnan uçuş yasağı kapsamında kaldırılan düzenlemeler tek tek sıralandı. İlk karar 1 Temmuz 1985 tarihli 85-14 numaralı belgeydi. Bunu 17 Ağustos 1992 tarihli 92-41, 19 Haziran 1998 tarihli 98-32 ve 5 Haziran 2007 tarihli 2007-22 numaralı başkanlık kararları izledi. Yeni memorandum, eski kararların tamamını iptal etti. Metnin muhatabı ABD Ulaştırma Bakanı olarak belirtildi. Federal Register’daki imzalı metin, bu dört düzenlemenin Lübnan’a giden veya Lübnan’dan kalkan uçakların yasa dışı ele geçirilmesine karşı güvenliği sağlamak için artık gerekli olmadığı değerlendirmesini içeriyor. Trump, Ulaştırma Bakanına kararı derhal uygulama ve onunla çelişen düzenleyici işlemleri aynı şekilde yürürlükten kaldırma talimatı verdi. Bu görev tanımı, uçuş kısıtlamasının hangi makam ve hangi hukukî araç üzerinden kaldırıldığını somut olarak tanımlıyor.

41 yıllık kesinti nasıl başlamıştı?

Associated Press’in 10 Ekim tarihli haberine göre ABD ile Lübnan arasında doğrudan uçuşlar, 1985’te TWA 847 sefer sayılı uçağın kaçırılmasından sonra Ronald Reagan yönetimi tarafından durduruldu. Atina’dan Roma’ya gitmekte olan uçak kaçırıldıktan sonra Beyrut’a yönlendirilmişti. Olay sırasında bir ABD askerinin öldürülmesi, dönemin hava güvenliği kararlarının arka planında yer aldı. Uçuşların askıya alınması sonraki yıllarda çıkarılan başkanlık düzenlemeleriyle sürdü.

Reuters’ın 21 Temmuz tarihli geçmiş olay özetine göre TWA 847’deki rehin alma süreci 17 gün sürdü. Uçakta öldürülen ABD askeri bir Deniz Kuvvetleri dalgıcıydı. Lübnan uçuş yasağı 1985’te yaşanan bu olayın ardından uygulamaya konuldu.

Beyrut–ABD uçuşlarında sonraki adım ne olacak?

Trump, uçuşlara ilişkin siyasi talimatını daha önce, 21 Temmuz’da Aoun ile Washington’da görüştüğü sırada açıklamıştı. Reuters’ın o günkü haberinde ABD yönetiminin Beyrut havalimanında kapsamlı bir güvenlik incelemesi yapması gerektiği, Amerikan havayolu şirketlerinin hat açma kararının da henüz açıklanmadığı aktarılmıştı. 30 Eylül memorandumuyla dört eski başkanlık işleminin kaldırılması bu temmuz açıklamasını resmî karara dönüştürdü. Arab News’in 10 Ekim haberinde Lübnanlı Middle East Airlines şirketinin, önceki temmuz açıklamasının ardından Beyrut ile New York arasında doğrudan sefer yapabilecek uçaklara sahip olduğunu bildirdiği hatırlatıldı. Şirketin uçak kapasitesi bilgisi, olası rota planlamasına ilişkin temmuz açıklamasına dayanıyor. 11 Ekim itibarıyla habere kaynak olan başkanlık memorandumu bir havayolu, uçuş numarası veya ilk sefer tarihi belirtmiyor.

The National’ın 11 Ekim tarihli değerlendirmesi de Lübnan uçuş yasağı sonrasında ABD ile Lübnan arasında doğrudan hava bağlantısının geri gelmesi için kısıtlamaların kaldırıldığını yazdı. Ticari tarifelerin oluşması ise havayolu planlaması, havalimanı ve hava güvenliği değerlendirmeleri ile ilgili kurumların operasyonel işlemleri üzerinden ilerleyecek. Ulaştırma Bakanına verilen ‘derhal uygulama’ talimatı, memorandumun kendi yürütme hükmü.

Cumhurbaşkanı Aoun 10 Ekim’de ne söyledi?

Lübnan Cumhurbaşkanlığının resmî açıklamasında Aoun, temmuz ayında Beyaz Saray’da Trump’a iki ülke arasında hava bağlantısının yeniden kurulması talebini ilettiğini hatırlattı. Trump’ın bu talebe olumlu yaklaştığını belirten Aoun, Amerikan makamlarıyla sürdürülen görüşmelerde Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun katkısına da teşekkür etti. Açıklamada Lübnan’ın Refik Hariri Uluslararası Havalimanı ve hava seyrüseferi güvenliğine verdiği önem de vurgulandı.

Aoun, ülkesinin uluslararası kabul gören güvenlik standartları doğrultusunda önlemler uygulamayı sürdürdüğünü söyledi. Cumhurbaşkanlığı metninde yeni hava bağlantılarının Lübnan’ın dış dünyayla ulaşımını kolaylaştırmasına ilişkin beklentisine aktarıldı. ABD’deki resmî işlemin hukuki tarihi 30 Eylül, yayımlanma tarihi 5 Ekim; Beyrut’taki açıklama ise 10 Ekim.

Bölgedeki diğer sivil uçuş kısıtlamaları nasıl izleniyor?

Beyrut hattında sonraki operasyon aşaması gündemdeyken bölgedeki hava sahası güvenliği duyuruları da şirketlerin planlamasında rol oynuyor. Transit Haber’in EASA Körfez hava sahası değerlendirmesinde Lübnan dahil Doğu Akdeniz ve Körfez çevresindeki farklı ülkeler için yayımlanan uçuş risk duyurularının tarihleri ve kapsamları anlatılıyor. Havayolları, ilgili havalimanı ve hava sahası bilgilerini sefer hazırlığında ayrı izliyor. Bölgedeki sivil havacılık kararlarının başka örneklerinde, Irak’ın İran uçuşları için Washington’dan muafiyet talebi ile Türkiye–İran uçuşlarının havayolu tarifelerinde ertelenmesi farklı hukuki ve operasyonel süreçlere dayanıyor. Lübnan dosyasında doğrulanan somut gelişme, ABD’nin 2026-25 sayılı memorandumuyla dört uçuş kısıtlamasını kaldırması. Bundan sonraki ticari güzergâh açıklamaları ve ilk sefer tarihleri şirketlerin yayımlayacağı tarifelerden izlenecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Nepal’de iç hat bileti Delhi uçuşundan pahalıya gelebiliyor

Arjantin 35 havalimanında iç hat ücretini 9 dolar yaptı

Syrian Airlines uçaklarını baştan boyadı: İlk uçak yeni görünümüyle hizmete girdi

ABD Rus dizeline kapıyı açtı: Trump’ın Putin’le anlaşması neden fiyatları düşürmeyebilir?