Nepal’deki korkunç sel felaketi büyüyor: Yüzlerce kişi öldü, yüzlerce kişi kayıp

Nepal sel felaketi 26 Ağustos sabahı Tibet sınırına yakın Rasuwa’da başlayan yıkıcı taşkınla kısa sürede uluslararası bir arama-kurtarma krizine dönüştü. Nepal Polisi’nin 27 Ağustos akşamındaki son durum raporunda can kaybı 389 kişiye çıktı. Turizm Kurulu da yüzlerce yerli ve yabancı yolcudan hâlâ haber alınamadığını; listelerin arama çalışmaları ve kimlik doğrulama ilerledikçe değiştiğini açıkladı.

Felaketin kaynağı yalnız muson yağmuru değildi. Reuters, ilk aşamada deprem sanılan sarsıntının Langtang-Lirung çevresindeki büyük bir buz-kaya çökmesinden kaynaklanan sismik sinyal olduğunu aktardı. Çökme Lhende Khola hattında su, taş, buz ve çamurdan oluşan ani bir dalga yarattı; akıntı Bhote Koshi üzerinden Trishuli koridoruna yayıldı.

Nepal sel felaketi nasıl bu kadar yıkıcı oldu?

Sel dalgası 26 Ağustos sabahı yaklaşık 08.30 civarında Rasuwa’daki sınır ve vadi yerleşimlerini vurdu. Timure, Rasuwagadhi ve Syabrubesi çevresinde köprüler, yollar, araçlar, elektrik bağlantıları ve sınır altyapısı ağır hasar gördü. Çin ile Nepal’i bağlayan Rasuwagadhi hattındaki ulaşım da doğrudan etkilendi. Yüksek eğimli dar vadide oluşan ani taşkın, klasik nehir taşkınından daha hızlı ilerlediği için aşağı kesimlerdeki yerleşimlere ve yollara ulaşma süresi çok kısa kaldı.

İlk saatlerde ağır yağış ve muson koşulları öne çıksa da sonraki teknik incelemeler asıl tetikleyiciyi buzul-kaya çökmesi olarak tanımladı. Reuters’a konuşan uzmanlara göre yüksek dağlarda ısınma, buz erimesi ve don-çözül döngülerindeki değişim yamaçları daha kırılgan hale getiriyor. Yağış ile dağ jeolojisinin aynı anda devreye girmesi, felaketin neden bu kadar hızlı büyüdüğünü ortaya koyuyor.

Kaç kişi öldü, kaç kişi kayıp?

Can kaybı ve kayıp sayıları saatler içinde değişmeye devam ediyor. Nepal Police’in 27 Ağustos 21.00 durum raporunu aktaran Nepal News’e göre 389 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Cesetlerin önemli bölümü Rasuwa dışındaki Chitwan, Nawalparasi, Dhading, Gorkha, Nuwakot ve Tanahun gibi aşağı havza bölgelerinde bulundu. Sel dalgası böylece tek bir ilçeyi değil, Trishuli havzasının geniş bir bölümünü vurdu.

Turizm ve güvenlik kurumlarının kayıp listeleri henüz tam olarak örtüşmüyor. Nepal Turizm Kurulu’nun güncellediği listede 667 kişi kayıp görünüyor. Bunların 127’si Nepal vatandaşı; listede yüzlerce turist de bulunuyor. Aynı açıklamaya göre 31 yabancı uyruklu sağ kurtarıldı. Reuters’ın diplomatik ve turizm kaynaklarından derlediği daha geniş tablolarda kayıp yabancı turist sayısı daha yüksek aralıklara çıkıyor. Arama ve kimlik doğrulama sürdüğü için bu sayıların yeniden değişmesi bekleniyor.

Hangi bölgeler ve seyahat rotaları etkilendi?

En ağır etki Nepal’in kuzeyindeki Rasuwa ilçesinde görüldü. Tibet sınırına çıkan Rasuwagadhi–Timure–Syabrubesi hattı, özellikle Kailash Mansarovar yolculukları, dağ turları ve sınır ticareti açısından kritik önemdeydi. Taşkın, bu koridoru kullanan turistleri, otobüsleri, rehberleri ve yerel işletmeleri doğrudan etkiledi. Aşağı kesimlerde Nuwakot, Dhading, Gorkha, Chitwan, Tanahun ve Nawalparasi’de de nehir yatağı boyunca hasar ve ceset arama çalışmaları sürüyor.

Tur operatörlerinin ulaşamadığı yolcuların önemli bölümü Gosaikunda ve Kailash Mansarovar güzergâhı çevresindeki turlarla bağlantılı. Bölgede yolların bir kısmı çöktü, köprüler zarar gördü ve ikincil heyelan riski sürüyor. Kuzey Nepal’de karayolu hareketliliği saat saat değişebilir. Ulaşımın kısmen yeniden açıldığına dair tekil bilgiler çıksa bile bu, hattın turistler için güvenli şekilde normalleştiği anlamına gelmiyor.

Nepal’e gideceklere hangi uyarılar yapılıyor?

Yakın tarihte Nepal’e gidecek yolcular için en önemli konu, kuzeydeki dağ ve sınır koridorlarında planı yola çıkmadan önce yeniden doğrulamak. Rasuwa, Rasuwagadhi, Syabrubesi, Timure, Langtang çevresi ile Bhote Koshi–Trishuli hattına yakın kara yolculuklarında son durum yerel makamlar, tur operatörleri ve oteller üzerinden teyit edilmeli.

• Rasuwa ve Tibet sınırına çıkan rotalar için son yol durumu kontrol edilmeden araç kiralama veya transfer planı yapılmamalı.
• Trekking, hac veya tur programı olanlar, tur şirketinden yazılı güncel teyit istemeli; yalnız eski rezervasyon mesajlarına güvenilmemeli.
• Muson mevsimi sürdüğü için ikincil heyelan, yol çökmesi ve yeni taşkın riski göz önünde tutulmalı.
• Nepal Turizm Kurulu’nun paylaştığı 1234, 1144 ve Tourist Police 9851289445 hatları not edilmeli.
• Pasaport, ilaç, powerbank, nakit para ve çevrimdışı harita gibi temel seyahat unsurları el bagajında tutulmalı; dağlık bölgelerde iletişim kesintisi yaşanabileceği hesaba katılmalı.
• Sigorta poliçesi olan yolcular, doğal afet ve tahliye kapsamını seyahatten önce yeniden kontrol etmeli.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yağmur başladı ama evlerine dönemiyorlar: Yangın aylarca yer altında sürebilir

Pekin’e asla götürmemeniz gereken şey, büyük cezası var

Tatil bölgelerini boşaltıyorlar, yolları kapatıyorlar

İki ülkede yangınlar 300 binden fazla kişiyi evinden etti