Schengen tartışmasında 14 Eylül blokajı ertelendi: Sırbistan eylemi durdurdu

Schengen 90/180 kuralı nedeniyle 14 Eylül için duyurulan Balkan sınır blokajında planlanan tablo değişti. Sırbistan’daki uluslararası yük taşımacıları, Avrupa Birliği temsilcileriyle görüşmelerde ilerleme sağlandığını belirterek kendi sınır eylemlerini süresiz erteledi. Bulgaristan tarafında ise 14 Eylül sabahı Kapitan Andreevo–Kapıkule hattında yük trafiği yoğundu; diğer birçok geçişte trafik normal seyretti.

Sırbistan 14 Eylül sınır blokajını neden erteledi?

Sırbistan’daki Uluslararası Taşımacılık Derneği, 11 Eylül akşamı yaptığı açıklamayla 14 Eylül’de sınır ve idari geçişlerde başlaması planlanan protestonun ileri bir tarihe bırakıldığını duyurdu. Sırbistan kamu yayıncısı RTS’nin aktardığı açıklamaya göre karar, AB’nin Sırbistan’daki temsilcileriyle yapılan son görüşmelerde profesyonel sürücülerin Schengen’deki kalış sorununa ilişkin ilerleme sağlanmasının ardından alındı.

Taşımacılar, özellikle Batı Balkan ülkelerinden profesyonel sürücüler için özel vize seçeneklerinin hangi takvimle ele alınacağı konusunda ilerleme bulunduğunu bildirdi. Dernek, protestonun tamamen iptal edildiğini değil, “bir sonraki duyuruya kadar” ertelendiğini açıkladı. Yeni bir eylem tarihi daha sonra ilan edilebilir.

14 Eylül’de Kapıkule ve Balkan geçişlerinde ne oldu?

Sırbistan’daki erteleme kararına rağmen Bulgaristan’daki kurumların 14 Eylül sabahındaki bilgilendirmeleri daha ihtiyatlıydı. Bulgaristan Ulusal Radyosu BNR’nin Sınır Polisi verilerine dayanan 14 Eylül tarihli haberinde, Kapitan Andreevo ve Lesovo’dan çıkış yapan ağır vasıtalarda trafiğin yoğun olduğu, Yunanistan, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Romanya yönündeki diğer geçişlerde ise trafiğin normal seyrettiği bildirildi.

Aynı bilgilendirmede sınır polisi, daha önce duyurulan bölgesel protesto ihtimalini hatırlatmayı sürdürdü. Sırbistan’daki karar, Balkan ülkelerinin tamamı için verilmiş ortak bir iptal kararı değil. 14 Eylül için duyurulan büyük bölgesel blokajın Sırbistan ayağı gerçekleşmedi; diğer ülkelerdeki sendika ve taşımacı kararlarının ise ülke ülke izlenmesi gerekiyor.

İlk uyarıda hangi sınırlar için blokaj bekleniyordu?

10 Eylül’de yayımlanan ilk resmî uyarılarda tablo daha sertti. Bulgaristan Karayolu Taşımacılığı İdaresi, Belgrad’daki Bulgaristan Büyükelçiliğinden alınan bilgiye dayanarak Sırp taşımacıların 14 Eylül’de Sırbistan’ın Schengen ülkeleriyle kara sınırlarındaki ağır vasıta terminallerini tamamen bloke etmeyi planladığını duyurmuştu. Bu uyarı, Transit Haber’de 1 Eylül’de yayımlanan ilk haberin ardından açıklanan en somut resmî teyitlerden biriydi.

Ancak 11 Eylül’deki erteleme kararı Sırbistan için bu beklentiyi değiştirdi. 14 Eylül öncesindeki “Sırbistan sınırlarında yük terminalleri bloke edilecek” bilgisi artık geçerli değil. Planlanan eylem ile fiilen gerçekleşen sınır durumu birbirinden ayrılmalı.

Schengen 90/180 kuralıyla ilgili anlaşmazlık çözüldü mü?

Hayır. Protestonun ertelenmesi, Schengen 90/180 kuralının profesyonel sürücüler açısından yarattığı anlaşmazlığın çözüldüğü anlamına gelmiyor. Sırp taşımacıların açıklamasında görüşmelerde ilerlemeden söz ediliyor; kalıcı yeni bir kalış süresi veya bütün Batı Balkan sürücülerine uygulanacak tamamlanmış bir özel vize rejimi ilan edilmiş değil.

Schengen’in kısa kalış düzeni, vize veya ayrı bir uzun süreli statü bulunmayan üçüncü ülke vatandaşlarının herhangi bir 180 günlük dönemde en fazla 90 gün kalmasına dayanıyor. Hareketli 180 günlük dönemin hesabı Transit Haber’in 90/180 gün kuralı rehberinde yer alıyor. Profesyonel sürücüler ise iş gereği sık sınır geçtikleri için mevcut tavanın mesleki hareketliliğe uygun olmadığını savunuyor.

Türkiye’den Avrupa’ya giden TIR’lar için güncel durum ne?

14 Eylül için duyurulan Sırbistan blokajının ertelenmesi, Türkiye’den Orta ve Batı Avrupa’ya Sırbistan üzerinden giden araçlar açısından planlanan büyük kesinti riskini azalttı. Buna karşılık Kapıkule–Kapitan Andreevo hattında olağan yük yoğunluğu devam edebiliyor. Sınırdaki kuyruklar yalnız protestolardan kaynaklanmıyor; günlük ağır vasıta hacmi ve kontrol süreçleri de bekleme yaratabiliyor.

Türk sürücüler açısından Schengen’de geçirilen günlerin hesabı ayrıca önemini koruyor. Transit Haber’in 90/180 hesaplama sayfası giriş ve çıkış tarihlerine göre kalan günün kontrol edilmesini sağlıyor. Seyahatten hemen önce ilgili ülkelerin sınır polisi ve ulaştırma kurumlarının güncel trafik duyuruları kontrol edilebilir.

Balkan sınırlarında yeni blokaj tarihi açıklandı mı?

Sırbistan’daki organizasyon komitesinin erteleme açıklamasında yeni bir protesto tarihi verilmedi. Görüşmelerin sürmesi ve sürücülere yönelik çözüm takviminin netleşmesi bekleniyor. Mevcut doğrulanmış durum, Sırbistan’daki 14 Eylül eyleminin süresiz ertelenmiş olması.

Bölgesel eylemin diğer ayakları için tek bir ortak sonuç açıklaması bulunmadığından, Bosna Hersek, Karadağ ve Kuzey Makedonya’daki olası yeni kararlar ayrıca takip edilmeli. Sırbistan’daki erteleme bütün Balkan sınırları adına verilmiş bir karar değil; Bulgaristan sınır makamları da 14 Eylül’de protesto ihtimalini hatırlatmayı sürdürdü.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Türkiye, vizesiz Avrupa için veri koruma metnini hazırladı: Sıra AB görüşmesinde

AB–Körfez zirvesi ertelendi: Beş ülkenin Schengen beklentisinde tarih belirsiz

Avrupa vizesi için başka ülkeye gidiyorlar: Guyana liderinden dijital işlem çağrısı

San Marino oturumuna Schengen hakkı teklifi: İtalya güvenliği denetleyecek