CSIS’ten Suriyeli mülteciler için çalışma hakkı çağrısı: Yardım hesabında 5,5 milyar dolarlık fark

Suriyeli mültecilerin çalışma hakkı, CSIS’in 7 Ekim’de yayımladığı yeni dosyada yardım bağımlılığını azaltacak politika seçenekleri arasında ele alındı. Dosya, ekonomik katılımı bölgesel yardım maliyetiyle ilişkilendiriyor.

7 Ekim tarihli dosyada tam ekonomik katılım senaryosunun sonucu yaklaşık 700 milyon dolar. Mülteciler ev sahibi ülke vatandaşlarına yakın düzeyde gelir elde edebildiğinde ihtiyaçlarının yaklaşık yüzde 90’ını kendi kazançlarıyla karşılayabiliyor. İki senaryo arasındaki mali fark 5,5 milyar dolar.

Suriyeli mültecilerin çalışma hakkı neden yeniden gündemde?

5 Ekim tarihli kapsamlı CSIS raporu, Suriye’de 2024 sonunda başlayan siyasi geçişi küçülen Batı yardım bütçeleriyle birlikte inceliyor. Rapora göre komşu ülkelerde 3,5 milyondan fazla Suriyeli yaşamını sürdürüyor. Yazar, işgücü piyasasına daha geniş erişimi uzun vadeli mülteci politikasının ana unsurlarından biri olarak öneriyor. Finansal hizmetlere erişim de ayrı bir politika alanı. Raporda iş kurabilme kapasitesiyle belgeye erişim arasındaki bağlantı ayrıca anlatılıyor. Körfez ülkelerinin Suriye ve Levant’taki yeni yatırımlarının mültecilerin gelir elde edebileceği özel sektör fırsatlarıyla eşleştirilmesi öneriliyor.

Öneri, maaşlı işe girişin ötesinde iş değiştirebilme imkânını da kapsıyor. Bu modelde Suriyeli mültecilerin çalışma hakkı ile banka ve ödeme sistemlerine erişim aynı ekonomik katılım çerçevesinde kuruluyor. Mesleki eğitim özel sektör yatırımlarıyla eşleştiriliyor. CSIS, Körfez ülkeleriyle Batılı bağışçıların finansman gücünü bu başlıklarda ortak kullanmasını istiyor.

6,2 milyar dolar ile 700 milyon dolar hesabı neyi kapsıyor?

Rakamların kaynağı Dünya Bankası ile UNHCR’nin ortak “Economic Participation and the Global Cost of International Assistance in Support of Refugee Subsistence Needs” çalışması. Model, düşük ve orta gelirli ülkelerdeki mültecilerin temel geçim ihtiyacını mevcut kazançlarıyla karşılaştırıyor. Ardından gelir erişiminin arttığı farklı senaryolarda uluslararası tamamlayıcı yardımın nasıl değiştiğini hesaplıyor.

CSIS bu ortak çalışmanın Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölümü üzerinden iki ayrı tutarı aktarıyor. Mevcut koşullardaki tamamlayıcı yardım ihtiyacı yaklaşık 6,2 milyar dolar. Tam ekonomik katılım senaryosundaki tutar yaklaşık 700 milyon dolar. Bölgesel hesap MENA’daki mülteci nüfusunu kapsıyor; yeni CSIS dosyası bu mali modeli Suriyeli mültecilerin ekonomik katılımına ilişkin politika önerisine dayanak olarak kullanıyor.

Ürdün’de çalışma izinleri hangi sonucu verdi?

Dünya Bankasının Ürdün sonuç raporuna göre Suriyelilere verilen yıllık çalışma izni sayısı 2019’daki 45 binden 2023’te 90 binin üzerine çıktı. Kümülatif toplam 340 bin izne ulaştı.

Ürdün programının 2021 verisinde kayıtlı veya kayıt dışı çalışan Suriyelilerin sayısı 162 bini aştı. Dünya Bankası, tekstil ile gıda alanındaki bazı kısıtlamaların gevşetildiğini aktarıyor. Ev tabanlı işletmeler için lisans yolu genişletildi ve 4.900’den fazla işletme resmî kayda geçti. Bu sonuçlar, çalışma izni erişiminin gelir üretme kapasitesi üzerindeki etkisini somutlaştırıyor.

CSIS hangi yeni modeli öneriyor?

Yeni yaklaşım, mülteci politikasını özel sektör yatırımlarıyla bağ kurarak ele alıyor. İşgücü hareketliliği için daha açık kanallar öneriliyor. Beceri geliştirme programlarının bölgesel yatırımlarla eşleştirilmesi isteniyor. Körfez ülkelerine özel bir rol verilirken Batılı bağışçılara gelir üretme kapasitesini artıran programlara daha fazla finansman yöneltme çağrısı yapılıyor.

Yeni politika çerçevesinde Suriyeli mültecilerin çalışma hakkı uluslararası yardım maliyetiyle doğrudan ilişkilendiriliyor. Ev sahibi ülkelerin işgücü piyasası koşulları dosyanın ikinci boyutu; Suriye’nin yeniden inşa kapasitesi de uzun vadeli hedefe bağlanıyor. Transit Haber’in Suriye ülke merkezinde sınır ve göç gelişmeleri izleniyor. Göç İltica Vatandaşlık merkezinde koruma ve statü kararları toplanıyor. Çalışma İzni merkezinde yabancıların işgücü piyasasına erişimini değiştiren düzenlemeler bulunuyor.

Bu hesap hangi koşullara bağlı?

Ortak modelin düşük yardım ihtiyacı senaryosu, mültecilerin ev sahibi ülke vatandaşlarına yakın düzeyde gelir elde edebildiği bir işgücü piyasası varsayıyor. Yasal çalışma erişimi ilk koşul. Hareket serbestisi ve iş kurma imkânı da gelir üretme kapasitesini etkiliyor. Finansal hizmetlere erişim başka bir unsur; belge tanınması da işe girişte etkili.

Mali senaryonun merkezinde Suriyeli mültecilerin çalışma hakkı için CSIS’in önerdiği ekonomik katılım yaklaşımı bulunuyor. 700 milyon dolarlık tutar tam katılım senaryosunun sonucu. 5,5 milyar dolarlık fark da bu senaryo ile mevcut bölgesel yardım ihtiyacı arasındaki mesafeyi ifade ediyor. 7 Ekim’deki yeni gelişme, Dünya Bankası–UNHCR hesabının güncel Suriye politikasına taşınması.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Hollanda’da eski sığınmacı aile birleşimi başvurularına yeni şartlar uygulanabilir: İki ret yeniden incelenecek

İrlanda Ankara Anlaşması başvurularında işlem süresi 4 ayı buluyor

Güney Afrika belgesiz iltica başvurularını açtı: 5 merkez iki günde felç oldu

Şili hasat sezonu için göçmen işçi sürecini iki bölgede sahaya taşıdı