Valensiya’da kiraya 5, satın almaya 10 yıl şartı: AB eşit muameleyi hatırlattı

Valensiya konut şartı, Avrupa Birliği uzun dönem ikamet sahiplerine tanınan eşit muamele hakkı açısından tartışılıyor. İspanya’nın Valensiya Özerk Topluluğunda kabul edilen düzenleme, kamuya ait korumalı konutlara başvuru kayıtları için kiralık konutta beş, satın alınacak konutta on yıllık geçmiş belediye kaydı öngörüyor. 31 Temmuz 2026 tarihli 5/2026 sayılı yasanın 45. maddesinde iki başvuru türü ayrı ayrı düzenleniyor. Avrupa Komisyonu üyesi Magnus Brunner’ın uzun dönem ikamete ilişkin yanıtı ise 12 Ekim’de İspanyol basınında gündeme geldi.

Cadena SER’in 12 Ekim tarihli haberine göre Compromís partili Avrupa Parlamentosu üyesi Vicent Marzà, Brunner’a kamu hizmetleri ve konut için uygulanan “ulusal öncelik” ölçütlerinin AB hukukuna uygunluğunu sordu. Brunner’ın yanıtında, uzun dönem ikamet statüsü sahibi üçüncü ülke vatandaşlarının belirli alanlarda ev sahibi ülke vatandaşlarıyla eşit muamele görmesi gerektiği aktarıldı. Marzà, bunun ardından Valensiya’daki 45. madde için ayrıca Komisyonun değerlendirmesini istedi.

Valensiya konut şartı kiralık ve satılık konutta nasıl ayrılıyor?

Resmî İspanyol mevzuatında kamu konut stokundan yararlanmak isteyenlerin talep sahibi siciline kaydedilmesi öngörülüyor. Yeni kiralık korumalı konut başvurusunda geçmiş belediye kayıt süresi en az beş yıl; satın alma başvurusunda en az on yıl olarak belirlenmiş. Düzenlemenin metni, geçmiş kaydın kesintisiz veya aralıklı olabileceğini ve Valensiya Özerk Topluluğunda veya İspanya’daki belediyelerdeki kayıtların dikkate alınacağını belirtiyor. Yasanın aynı maddesi belediyelere kendi başvuru kayıtlarını işletme imkânı tanıyor. Ayrıca idareye yeni başvuru sicilini ve kayıtların kontrol yöntemlerini uyarlamak için altı aylık süre veriyor. Bu geçiş düzeni, mevzuat metnindeki koşulların yönetim tarafından nasıl doğrulanacağını ilgilendiriyor. Başvuracak kişiler için kiralama ve satın alma statüsünün doğru belirlenmesi gerekiyor; iki başvuru yolunun aynı süreye tabi tutulması resmî metindeki ayrımı ortadan kaldırır.

Avrupa Komisyonunun yanıtı hangi hakları kapsıyor?

Bu iki başvuru süresi, Valensiya konut şartı kapsamında 2003/109/EC sayılı Direktifin 11. maddesi, AB uzun dönem ikamet statüsüne sahip üçüncü ülke vatandaşlarına istihdam, eğitim, sosyal güvenlik ve belirli sosyal yardımlar gibi alanlarda eşit muamele hakları tanıyor. Metnin konutla ilgili hükmü, kamuya sunulan mal ve hizmetlere ve konuta erişim prosedürlerine katılımı da bu çerçevede sayıyor. İkametin beş yıllık süresi ise aynı Direktifin 4. maddesinde uzun dönem ikamet statüsünün kazanılması için düzenleniyor. Cadena SER’in aktardığı Brunner yanıtında, AB Adalet Divanının beş yıldan uzun ikamet şartlarına ilişkin yorumuna da yer veriliyor. Haberdeki ilk parlamenter soru özellikle Aragon’daki hazırlıklara yöneltilmişti. Bu yanıtın yayımlanmasının ardından Marzà, Valensiya’nın kabul edilmiş 5/2026 sayılı yasası hakkında somut bir değerlendirme yapılmasını talep etti. Komisyonun mevzuatı izlediğine ilişkin açıklama, yerel düzenleme üzerindeki hukuki incelemenin henüz sürdüğünü belirtiyor.

İspanya’da uzun dönem oturumu bulunan Türkler için uygulama

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, İspanya’da AB uzun dönem ikamet statüsü edindiklerinde Direktifin ilgili eşit muamele hükümlerinin muhatabı oluyor. Konut başvurularında kişinin hangi ikamet belgesine sahip olduğu, hangi konut programına başvurduğu ve başvuru duyurusunda istenen yerleşim belgeleri ayrı ayrı değerlendiriliyor. Aynı şekilde İspanyol vatandaşlarının ve uzun dönem oturum sahiplerinin başvuru koşullarının karşılaştırılması, başvurunun dayandığı program üzerinden yapılıyor. Belediye kayıtlarının sahteciliğe konu olduğu önceki bir vakada İspanya’daki sahte empadronamiento soruşturması hakkında da bilgi verilmişti. Bu konut düzenlemesinde belediye kayıt geçmişi başvuru siciline kabul için kullanılan ölçütlerden biri.

İspanya’daki konut desteklerinin farklı hukukî mekanizmaları bulunuyor. Transit Haber’in İspanya’daki iki konut kararnamesini ele alan haberinde ve 8 Ekim’de yürürlüğe giren konut paketiyle ilgili haberinde ülke çapındaki tedbirlerin ayrı düzenlemelerle yürütüldüğü anlatılıyor. Valensiya’nın 45. maddesindeki kayıt koşulu ise bölgesel kamu konutu sicilinin başvuru usulüyle ilgili.

10 yıl ve beş yıl tartışması hangi aşamada?

Yerel düzenlemeye ilişkin Valensiya konut şartı tartışmasında Valensiya Özerk Topluluğu yasayı 31 Temmuz 2026’da kabul etti. İlgili hüküm kamu konutu için başvuru sicili, kiralama ve satın alma kayıtlarıyla bağlantılı.

Marzà’nın Brunner’a yönelttiği ilk sorunun ardından Komisyonun eşit muamele hükümlerine ilişkin genel yanıtı basına yansıdı; Avrupa Parlamentosu üyesi 12 Ekim itibarıyla kabul edilmiş Valensiya düzenlemesi hakkında yeni bir görüş istiyor. Tartışmanın iki somut ayağı bölgesel sicildeki bekleme süreleri ile AB uzun dönem ikamet sahiplerinin konuta erişimdeki hakları.

Direktifin 11. maddesinde eşit muamelenin kapsamı ve üye devletlerin belirli alanlarda uygulayabileceği sınırlamalar ayrıca düzenleniyor. Olası bir başvuru uyuşmazlığında AB uzun dönem ikamet statüsünün türü, kişinin gerçek ikamet yeri, talep edilen konutun niteliği ve ilgili sicil kaydının geçmişi uygulamada dikkate alınıyor. Somut idari kararın gerekçesi ve başvuru yolları ise kendi belgesinde görülebiliyor.

Bu tartışma sürerken Valensiya konut şartı bakımından 5/2026 sayılı yasanın yayımlanmış metni ve AB’nin uzun dönem ikamete ilişkin Direktifi başvurucuların karşılaştırabileceği iki temel hukuk kaynağı. Cadena SER’in 12 Ekim haberi, Marzà’nın Komisyonun bu bölgesel maddeye ilişkin özel yanıtını istediğini bildiriyor. Konut sicilinde işlem yapacak kişiler başvuru tarihindeki resmî şartları ve yazılı kararlarını esas alarak hareket edebilecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

San Marino oturumuna Schengen hakkı teklifi: İtalya güvenliği denetleyecek

ABD’de Salvadorlulara kalıcı oturum çağrısı: Kongre üyesi de destekledi

Kazakistan’da göçmenlik işlemleri tek ekranda: Yabancı işçi nasıl başvuruyor?

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez doğruladı: Fas savaş gemileri Ceuta’da İspanyol sularına girdi