Pedro Sánchez Ceuta’daki problemi tek hamleyle çözdü
Ceuta deniz bariyeri, İspanya Yüksek Mahkemesi’nin haziran sonunda verdiği kararın ardından Tarajal hattında kurulmaya başladı. Yaklaşık 500 metrelik yüzer bariyer ve şamandıra sistemi, denizden yüzerek yapılan geçişlerde fiziksel bir sınır unsuru oluşturmayı amaçlıyor. Pedro Sánchez hükümetinin hamlesi yeni bir göç yasası çıkarmak yerine sınır altyapısını değiştirmeye dayanıyor.
Yüksek Mahkeme’nin 814/2026 sayılı kararı, Ceuta veya Melilla’ya yüzerek ulaşmaya çalışırken açık denizde yakalanan kişiler için özel “rechazo en frontera” mekanizmasının otomatik uygulanamayacağını belirledi. Mahkeme, kara hattındaki tel örgü gibi fiziksel engeller ile denizdeki kamera, radar ve gözetleme sistemlerini aynı kategoriye koymadı.
Kararın ardından hükümet deniz tarafında gerçek bir fiziksel engel kurmaya yöneldi. Tarajal mendireği boyunca yerleştirilen pnömatik bariyerin su üstünde ve su altında bölümleri bulunuyor. Şamandıra hattı ve deniz devriyeleri de sistemi tamamlıyor. Ceuta deniz bariyeri böylece deniz yoluyla gelen kişilerin de fiziksel bir sınır unsuruyla karşılaşmasını sağlıyor.
Hükümetin hedefi, sınırda geri çevirme rejiminin hukuki zeminini güçlendirmek. Fakat bariyerin varlığı her olayda otomatik geri çevirme yetkisi yaratmıyor. İltica talebi, çocukların korunması, geri göndermeme ilkesi ve kişinin özel durumunun değerlendirilmesi gibi yükümlülükler yürürlükte kalıyor.
Yeni sistemin zamanlaması da önemli. Ceuta’da temmuz sonunda yaşanan olağanüstü göç hareketinin ardından İspanyol güvenlik birimleri, ordu ve deniz unsurları sınır hattında yoğun biçimde görevlendirildi. 3 Ağustos tarihli Reuters haberinde İspanyol makamlarına dayanılarak yaklaşık 69 bin 500 kişinin Fas’a geri döndüğü, Ceuta’da 3 bin ila 5 bin kişinin kaldığı ve can kaybının en az 83’e yükseldiği aktarıldı. Fas tarafındaki kontroller sıkılaşınca girişlerin büyük bölümü durdu. Yüzer bariyer ise geçici güvenlik yığınağından farklı olarak sınır altyapısına eklenen daha kalıcı bir unsur oldu.
İspanya’nın yaptığı hamle mahkeme kararını yok saymıyor; kararın fiziksel sınır ölçütünü deniz tarafında karşılamaya çalışıyor. El País’in aktardığı teknik bilgilere göre bariyerin su üstündeki kısmı yaklaşık 30 ila 70 santimetreye çıkıyor, su altında da yaklaşık bir metrelik bölüm bulunuyor. Donanmanın şamandıra hattı ve deniz devriyeleri sistemi tamamlıyor. Uygulamanın sınırları ileride somut vakalar üzerinden yargı önünde yeniden tartışılabilir.
Ceuta deniz bariyeri yalnız yerel bir güvenlik tedbiri değil. İspanya’nın dış sınır yönetiminde hukuk, fiziksel altyapı ve göç politikasını aynı noktada buluşturan yeni bir uygulama. Avrupa Birliği de Ceuta krizinin ardından dış sınırların gözetimini gündemine aldı. Tarajal’daki sistemin nasıl uygulanacağı, denizden gelen kişiler için hangi prosedürlerin işletileceği ve mahkemelerin yeni fiziksel engeli nasıl yorumlayacağı önümüzdeki dosyalarda netleşecek.