Trump Türkiye’yi Husilerle savaştırmak mı istiyor? Açıklamaları olay yarattı
Erdoğan hakkında Donald Trump’ın 13 Ekim’de kullandığı sözler, Türkiye’nin Husilere karşı Suudi Arabistan’a verebileceği desteği yeniden tartışmaya açtı. Trump, Alaska yolculuğu öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtlarken Suudi Arabistan’ı desteklemek amacıyla Türkiye’den yardım isteyebileceğini söyledi. Roll Call Factbase tarafından yayımlanan tam dökümde Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için “İstediğimi yapacağını düşünüyorum” anlamına gelen ifadeyi kullandı. Aynı konuşmada Husilerin davranışlarını eleştirdi, ancak ABD’nin Yemen’e yönelik olası yeni askerî adımlarının ayrıntılarını açıklamadı.
Reuters’ın 13 Ekim tarihli haberinde Trump’ın sözlerinin, Suudi Arabistan’ın havalimanları ile enerji altyapısını hedef alan Husi saldırılarının ardından geldiği aktarıldı. Trump ayrıca Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’la görüştüğünü söyledi. Görüşmede Riyad’a ne önerdiği sorulduğunda ayrıntı vermedi. Açıklamanın somut kısmı, Türkiye’den destek isteme ihtimalini dile getirmesi ve Erdoğan’a ilişkin değerlendirmesiydi.
Erdoğan aynı gün Muhammed bin Selman’la telefonda görüştü. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının açıklamasına göre görüşmede Suudi Arabistan’a düzenlenen saldırılar ve bölgesel gelişmeler konuşuldu. Erdoğan Husi saldırılarını kınadı, hayatını kaybedenler için başsağlığı dileklerini iletti ve Türkiye’nin Suudi Arabistan’ın yanında durmayı sürdüreceğini söyledi. Bu görüşme, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın TBMM’ye gönderileceğinin açıklanmasından bir gün sonra yapıldı.
Türkiye’nin bugüne kadar kamuoyuna açıkladığı askerî destek çerçevesi ise Hakan Fidan’ın 8 Ekim’de Reuters’a verdiği bilgilerde daha dar tarif edildi. Fidan, Suudi Arabistan’a hava savunması, elektronik harp ve teknik ihtiyaçlar bakımından destek sağlanmasının değerlendirildiğini söyledi. Türkiye’nin Yemen’de Husi hedeflerine karşı saldırı operasyonlarına katılmasının planlanmadığını da aynı açıklamada söyledi. Dışişleri Bakanlığının 19 Eylül’de yayımladığı mülakatta Fidan, Mekke İttifakı için ortak sekretarya ve askerî karargâh hazırlıklarının ilerlediğini anlatmıştı.
Suudi Arabistan’daki güvenlik tablosu son saldırılar nedeniyle ağırlaştı. Reuters’ın 14 Ekim haberinde Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı ve enerji altyapısının Husi saldırılarından etkilendiği, can kayıpları ve çok sayıda yaralı bulunduğu bildirildi. Associated Press aynı gün Suudi Arabistan’ın geniş enerji ve ulaşım ağını korumakta karşılaştığı hava savunma güçlüklerini inceledi. Erdoğan, Trump ve Fidan’ın farklı tarihlerdeki açıklamaları birlikte okunduğunda, Ankara’nın Riyad’a destek mesajı verdiği; açıklanmış askerî çerçevenin ise savunma ve teknik destek başlıklarında kaldığı görülüyor.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Meclis süreci de bu tartışmanın kurumsal boyutunu oluşturuyor. Erdoğan 12 Ekim’de anlaşmanın yakında TBMM’ye gönderileceğini açıkladı. Fidan’ın daha önce anlattığı ortak sekretarya ve askerî karargâh hazırlıkları ise ittifakın idari yapısına ilişkin ayrı bir aşama. Trump’ın Türkiye’den yardım isteyebileceğine dair sözü, bu açıklamaların ardından geldiği için Ankara’nın Suudi Arabistan’a verebileceği desteğin kapsamı yeniden sorgulandı.