Yunanistan 2024′ ün tekrarını mı istiyor?
Kasos NAVTEX hazırlığı, Yunan basınının 21 Eylül 2026'da gündeme getirdiği Great Sea Interconnector deniz altı elektrik hattıyla ilgili. Proto Thema, Atina'nın Girit ile Kıbrıs arasındaki kablo güzergâhında araştırmaları yeniden başlatmak amacıyla yeni bir denizcilik duyurusu üzerinde çalıştığını yazdı. Haberde, Kasos Adası'nın güneyinde 2024 yazında Türk ve Yunan savaş gemilerinin karşı karşıya geldiği bölgenin yeniden gündeme gelebileceği ileri sürüldü. Yeni duyurunun yayımlanacağı kesin tarih açıklanmış değil.
Great Sea Interconnector, Yunanistan ve Kıbrıs arasında deniz altından elektrik bağlantısı kurulmasını, ilerleyen aşamada hattın İsrail'e uzatılmasını öngörüyor. Projenin resmî internet sitesine göre planlanan toplam uzunluk 1.208 kilometre, iletim kapasitesi ise 1.000 megavat. Girit ile Kıbrıs arasındaki 898 kilometrelik bölüm, projenin yapım aşamasındaki bölümünü oluşturuyor. Avrupa Birliği'nin Connecting Europe Facility programından projeye 657 milyon avro destek sağlandığı da açıklanmıştı.
2024'te Kasos'un güneyinde yürütülen deniz araştırmaları, Türkiye ile Yunanistan'ın deniz yetki alanlarına ilişkin farklı görüşleri nedeniyle diplomatik ve askerî gerilime konu olmuştu. Türkiye, Doğu Akdeniz'de kendi kıta sahanlığına ilişkin haklarını ileri sürerken Yunanistan ada kaynaklı deniz yetki alanları hakkındaki görüşünü savunuyor. Yeni NAVTEX hazırlığına ilişkin haber, henüz fiilen başlamış bir deniz operasyonuna ilişkin resmî duyuru değil. Proto Thema, Atina'nın sonraki adımı üzerinde durdu.
Kasos çevresindeki denizcilik duyurusu, gazetenin yazısında Yunanistan'ın İsrail ile savunma iş birliğiyle birlikte ele alındı. Yunan Savunma Bakanlığı, 31 Ağustos'ta Tel Aviv'de Achilles Shield adlı hava savunma programına ilişkin anlaşmanın imzalandığını duyurmuştu. Bakanlığın açıklamasına göre program hava savunması, balistik füzelere karşı tedbirler ve dronlara karşı sistemleri kapsıyor. Aynı açıklamada çeşitli Yunan şirketlerinin çalışmalara katılacağı bildirildi. Savunma tedariki ile deniz altı elektrik bağlantısı birbirinden ayrı projeler olarak yürütülüyor.
Proto Thema'nın 21 Eylül tarihli değerlendirmesi, bu iki dosyayı Türkiye ile ilişkiler bağlamında bir araya getirdi. Denizcilik duyurusunun içeriği ve araştırma gemilerinin izleyeceği güzergâh, resmî ilan yayımlandığında netleşecek. Gazetenin yeni NAVTEX hazırlığını bildirmesi, aynı gün Kasos'un güneyinde araştırmaların başladığını göstermiyor. Kablo projesinin resmî sayfasında yer alan teknik uzunluk ve bütçe bilgileriyle basında yer alan olası operasyon takvimi farklı kaynaklardan geliyor.
Yunanistan'ın hazırlığına ilişkin sonraki açıklamalar hem proje şirketinin duyurularında hem de ilgili denizcilik makamlarının NAVTEX kayıtlarında görülebilecek. Türk ve Yunan makamlarının deniz yetki alanlarına ilişkin tutumları daha önce de Kasos çevresindeki çalışmalar sırasında karşı karşıya gelmişti. Eylül sonunda kamuoyuna yansıyan somut gelişme, Proto Thema'nın hazırlık haberiydi; yayımlanmış yeni duyurunun zamanı ve araştırmanın başlayacağı gün, haberde kesinleştirilmedi.