İsrail için kötü haber
Mekke Savunma Anlaşması Yunan basını gündemine bu kez Erdoğan’ın bölgesel hamleleri üzerinden girdi. in.gr, İtalyan emekli korgeneral Giuseppe Cucchi’nin Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan eksenini değerlendirdiği analizi yayımladı.
Yunanistan merkezli in.gr’nin 5 Eylül 2026’da yayımladığı analiz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın son yıllarda genişlettiği bölgesel ilişkileri ve 7 Ağustos’ta Türkiye, Suudi Arabistan ile Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı ele aldı. Gazete, metni Asia Times’ta yayımlanan Giuseppe Cucchi imzalı değerlendirmeye dayandırdı. Cucchi, İtalya’da Romano Prodi ve Massimo D’Alema dönemlerinde askerî danışmanlık yapmış emekli bir korgeneral.
Asia Times’taki 30 Ağustos tarihli yazısında Cucchi, Türkiye’nin Libya, Somali ve Balkanlar’daki etkisini Erdoğan’ın dış politika stratejisinin sonucu olarak yorumladı. Yazarın ana tezi, Ankara’nın bölgesel ağırlığını artıran diplomatik hamlelerin yeni rekabet alanları oluşturabileceği yönünde. Cucchi, bu çerçevede İsrail, Mısır ve İran başlıklarını ayrı ayrı gündeme getiriyor.
Yunan basını Mekke Anlaşması için ne yazdı?
in.gr’nin aktardığı analizde Türkiye’nin askerî kapasitesi, savunma sanayisi ve üçlü anlaşmadaki konumu öne çıkarılıyor. Cucchi, Pakistan’ın nükleer kapasitesini, Türkiye’nin NATO içindeki askerî ağırlığını ve Suudi Arabistan’ın mali gücünü aynı güvenlik çerçevesinde değerlendiriyor. Yazar, üç ülkenin birlikte hareket etmesinin savunma teknolojileri ve uzun süreli askerî planlama açısından yeni imkânlar yaratabileceğini savunuyor.
Cucchi, Türkiye’nin insansız hava araçları alanındaki savunma sanayisi kapasitesine de atıf yapıyor. Analizde Ankara’nın son yıllarda Libya ve Somali’de kurduğu askerî-siyasi ilişkiler, Türkiye’nin bölgesel etki alanını genişleten unsurlar arasında sayılıyor. Bu değerlendirmeler in.gr tarafından Yunan okura “Erdoğan diplomatik başarılarının sonucunda daha büyük sorunlarla karşılaşabilir” çerçevesiyle sunuldu.
Mekke Savunma Anlaşması hangi yükümlülüğü getiriyor?
Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının yayımladığı ortak açıklamaya göre Mekke’de imzalanan anlaşma, üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının üçünün tamamına yapılmış sayılmasını öngörüyor. Metin, savunma işbirliğinin bütün alanlarda geliştirilmesini ve ortak caydırıcılığın güçlendirilmesini hedefliyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan liderleri anlaşmayı 7 Ağustos’ta Mekke’de imzaladı.
Aynı hüküm Pakistan Dışişleri Bakanlığının yayımladığı zirve bildirisinde de yer aldı. Tarafların kamuoyuna açıkladığı metin, kolektif savunma ilkesini temel siyasi taahhüt olarak belirliyor. Transit Haber, anlaşmanın ilk kurumsal toplantısını ve genişleme gündemini Mekke Savunma İttifakı dosyasında ayrıntılı biçimde aktarmıştı.
Üçlü savunma yapısında son durum ne?
Üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile askerî komuta kademesi 31 Ağustos’ta İstanbul’da ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısını yaptı. Reuters’ın ortak açıklamaya dayandırdığı haberine göre taraflar işbirliğini kurumsallaştırmak için Suudi Arabistan’da bir sekretarya kurulmasında anlaştı. Sekretaryanın ilk üç yıllık döneminde genel sekreterlik görevini Pakistan’dan bir isim üstlenecek.
Toplantıda bölgesel krizlerin barışçıl çözümü, gerilimin düşürülmesi ve savunma koordinasyonunun geliştirilmesi başlıkları da ele alındı. Üçlü yapı böylece 7 Ağustos’taki liderler düzeyindeki imzanın ardından bakanlar ve askerî komuta kademesinin yer aldığı sürekli bir mekanizmaya geçti. Ankara, İslamabad ve Riyad arasındaki işbirliğinin sonraki aşamalarında sekretaryanın çalışma usulleri ile yeni üyelik çerçevesinin belirlenmesi bekleniyor.
Cucchi İsrail için hangi değerlendirmeyi yaptı?
Cucchi, Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan savunma işbirliğinin İsrail’in güvenlik hesabını zorlaştırabileceğini ileri sürdü. Yazar, Erdoğan’ın Filistin meselesindeki tutumunu ve Ankara ile Tel Aviv arasındaki siyasi gerilimi bu görüşüne dayanak gösterdi. Analizin sonunda üçlü yapıyı İsrail açısından “kötü haber” olarak nitelendirdi ve İsrail’in çevresindeki stratejik alanın genişlediğini savundu.
İsrail tarafında Mekke Anlaşması daha önce de güvenlik tartışmalarına konu oldu. Transit Haber’in İsrail’deki tepkileri derlediği haberde üst düzey bir İsrailli yetkilinin anlaşmanın İsrail’i hedef aldığı yönündeki iddiası aktarılmıştı. Türkiye ve anlaşmanın diğer tarafları ise resmî açıklamalarında yapıyı kolektif güvenlik, caydırıcılık ve bölgesel istikrar amacıyla tanımladı.
Mısır başlığı analizde nasıl ele alındı?
Yunan yayınının aktardığı yazıda Mısır’ın üçlü anlaşmanın dışında kalması da ayrı bir başlık oluşturuyor. Cucchi, Kahire’nin kendi bölgesel hesapları doğrultusunda farklı bir çizgi izleyebileceğini savunuyor. Mısır’ın Arap dünyasındaki siyasi ağırlığını vurgulayan yazar, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın kurduğu yapıyla Kahire merkezli başka bölgesel arayışlar arasında rekabet doğabileceğini öne sürüyor.
Mısır’ın olası katılımı Ankara’nın da gündeminde yer aldı. Transit Haber’in Mısır ve Mekke Anlaşması dosyasında, Hakan Fidan’ın yeni üyelik yol haritasına ilişkin açıklamaları ve Kahire’deki farklı değerlendirmeler aktarılmıştı. İstanbul’daki 31 Ağustos toplantısının ardından taraflar ittifakın genişlemesine ilişkin esaslar üzerinde çalışmayı sürdürdüklerini açıkladı.
Yunan basınının Erdoğan değerlendirmesi neye dayanıyor?
in.gr, Cucchi’nin analizini Erdoğan’ın “diplomatik başarılarının” yeni güvenlik ve rekabet başlıkları üretebileceği teziyle yayımladı. Yazıda Türkiye’nin askerî kapasitesi, savunma sanayisi, Pakistan’ın nükleer gücü ve Suudi Arabistan’ın ekonomik imkânları aynı çerçevede ele alınıyor. İsrail ve Mısır’la ilgili sonuçlar Cucchi’nin bölgesel güç dengelerine ilişkin öngörüleri olarak aktarılıyor.
Türkiye’nin üçlü anlaşmaya ilişkin kamuya açık yaklaşımı ortak savunma, caydırıcılık ve bölgesel istikrar hedeflerine dayanıyor. 31 Ağustos’taki İstanbul toplantısında da taraflar krizlerin barışçıl çözümü, gerilimin azaltılması ve bölgesel sahiplenme vurgusu yaptı. Yunan basınındaki son analiz ise aynı yapıyı Türkiye’nin son yıllardaki dış politika hamlelerinin bölgesel rakipler üzerindeki etkisi üzerinden okuyor.
Kaynaklar
in.gr — Τουρκία: Γιατί ο Ερντογάν κινδυνεύει από τις διπλωματικές επιτυχίες του
Asia Times — The many snags in Erdogan’s many strategic wins
Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı — Türkiye and Saudi Arabia sign a Joint Defence Agreement
Pakistan Dışişleri Bakanlığı — Makkah Al-Mukarramah Summit for Joint Defence
Reuters — Saudi Arabia, Turkey and Pakistan agree to establish secretariat under joint defence pact