Yunan yazar: Türkiye, tehdidi bertaraf etmeye karar verebilir
Sakis Mumtzis, Hakan Fidan'ın Ege adalarının askerîleştirilmesine ilişkin açıklamalarını 18 Eylül'de Kathimerini'deki köşesine taşıdı. Yunan yazar, Fidan'ın adalardaki askerî varlığı Türkiye için tehdit olarak nitelemesini, Ankara'nın önceki antlaşma tartışmalarından daha ileri bir söylem saydı. Mumtzis'e göre bir devletin karşısındaki durumu tehdit olarak tanımlaması, ileride onu etkisizleştirmeye dönük bir tercih yapabileceği ihtimalini akla getiriyor. Bu olası adım, yazarın kendi değerlendirmesi; Türkiye tarafından duyurulmuş yeni bir askerî karar değil.
Yazının odağındaki anlaşmazlık yıllardır Ege gündeminde. Türkiye, bazı adaların gayriaskerî statüsünün Lozan ve Paris antlaşmalarıyla belirlendiğini savunuyor. Yunanistan ise adalardaki savunma düzenini kendi güvenlik ihtiyaçlarıyla gerekçelendiriyor. Fidan'ın son açıklamaları üzerine ortaya çıkan tartışma, eski görüş ayrılığının artık hangi kelimelerle ifade edildiğine de uzanıyor. Mumtzis, özellikle tehdit sözcüğünü kendi güvenlik yorumunun çıkış noktası yaptı.
Millî Savunma Bakanlığı 17 Eylül'de Meis konusunda ayrı bir açıklama yayımladı. Bakanlık, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in ada ziyaretinde askerî unsurlarla temasını ele aldı ve Meis'teki askerî varlığın 1947 Paris Barış Antlaşması'ndaki gayriaskerî statüyle bağdaşmadığını savundu. Aynı açıklamada iyi komşuluk ve diyalogdan yana olunduğu da belirtildi. Mumtzis'in köşesindeki olası askerî karşılık yorumu, Bakanlığın duyurduğu bir operasyon planına dayanmıyor.
Yunanistan ile İsrail arasındaki hava savunma işbirliğinin genişlemesi ve Miçotakis'in Meis ziyareti, aynı günlerde Yunan basınının Ege haberlerinde yer aldı. Kathimerini'nin dış politika sayfası Türkiye'nin Meis itirazlarını ve Yunanistan'ın savunma hazırlıklarını haberleştirdi. Mumtzis ise Fidan'ın açıklamalarından hareketle Yunanistan'ın caydırıcılığı üzerine görüş bildirdi. Haber metniyle köşe yazısındaki ileriye dönük yorumlar, birbirinden farklı nitelikte.
Sakis Mumtzis'in 18 Eylül'deki yorumunda Türkiye'nin gelecekte yapabileceği varsayılan hamle ile Fidan'ın söylediği söz arasında doğrudan bir karar belgesi bulunmuyor. Yazar Atina'nın caydırıcılığı güçlendirmesi gerektiğini savunurken Yunanistan'ın savunma hazırlıklarını da kendi değerlendirmesine ekledi. Köşede bu savunma değerlendirmesinin yanında Yunan iç siyasetindeki dayanıklılık tartışması da bulunuyor. Aynı gün Kathimerini'nin haber sayfasında Meis konusunda aktarılan resmî açıklamalar ise Türk ve Yunan makamlarının mevcut uyuşmazlığa ilişkin tutumlarıyla sınırlıydı. Bir ülkenin güvenlik değerlendirmesi, diğer ülkenin ilan edilmiş harekât kararı yerine geçmiyor.
Mumtzis'in yazısında Rusya ve Yunanistan'ın iç siyasi dayanıklılığı da ele alındı. Türkiye bölümünün konusu, Fidan'ın seçtiği ifade üzerinden yapılan güvenlik değerlendirmesiydi. Ankara'nın kamuya açık tutumu ise adaların statüsüne ilişkin antlaşma hükümleri ve diplomatik itirazlar çevresinde sürüyor. Mumtzis'in öngördüğü olası askerî hamleye dair Türkiye'den açıklanmış bir karar veya takvim bulunmuyor.