Yeşil pasaport için Meclis’te üç ayrı teklif: Pilotlardan doktorlara yeni gruplar komisyonda

TBMM kayıtlarında 2/3836 esas numarasıyla bulunan teklif 1 Ekim 2026’da İçişleri Komisyonuna girdi. Aynı tarihte mühendis ve mimarlara ilişkin 2/3888 sayılı teklif ile pilotlara ilişkin 2/3897 sayılı teklif da komisyona sevk edildi. Yeşil pasaport teklifleri böylece aynı hafta üç ayrı metin üzerinden ilerlemeye başladı. Dosyalarda pilotlar; muhtarlar; mali müşavirler; eczacılar; doktorlar; mühendisler ve mimarlar için farklı şartlar öneriliyor.

Üç dosya da 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun hususi damgalı pasaporta ilişkin 14. maddesinde değişiklik öneriyor. Kıdem süresi ve meslek örgütü üyeliği her teklifte aynı biçimde düzenlenmemiş. TBMM sisteminde üç dosyanın güncel statüsü “Komisyonda”.

Yeşil pasaport teklifleri hangi grupları kapsıyor?

En geniş kapsam 2/3836 sayılı teklifte. Teklif metni köy ve mahalle muhtarlarını doğrudan kanun maddesine ekliyor. Mali müşavirler için TÜRMOB bağlantısı kuruluyor; serbest muhasebeci mali müşavirlerde en az 15 yıl kıdem aranıyor. Serbest eczacılar Türkiye Eczacılar Birliğine kayıtlı olacak ve meslekte 15 yılı dolduracak. Serbest çalışan doktorlarda TTB üyeliği ile 15 yıllık meslek kıdemi birlikte isteniyor. Aynı metin TMMOB üyesi mühendis ve mimarlar için de en az 15 yıl kıdem öngörüyor.

2/3836 sayılı metin, bu meslek grupları için Türk Ceza Kanunu ile Terörle Mücadele Kanunu’nda belirtilen bazı suçlardan devam eden soruşturma veya kovuşturma bulunmaması koşulunu da içeriyor. Muhtarlar ise ayrı bir teknik yolla, mevcut maddede belediye başkanlarını sayan bölüme ekleniyor.

Mühendis ve mimarlar için iki farklı kıdem önerisi var

Mühendis ve mimarlar için ikinci model 2/3888 sayılı teklifte bulunuyor. Bu metin TMMOB ve bağlı odalara üyeliği koruyor fakat kıdem eşiğini 10 yıl olarak yazıyor. Belirli suçlardan soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şartı burada da var. Teklif, Pasaport Kanunu’nun 14. maddesine yeni paragraf eklenmesini ve şartları taşıyan mühendislerle mimarlara hususi damgalı pasaport verilmesini öngörüyor.

Mecliste mühendis ve mimarlar için böylece iki ayrı eşik bulunuyor: 2/3836 dosyasında 15 yıl, 2/3888 dosyasında 10 yıl. Komisyon aşaması hangi metnin ilerleyeceğini ya da iki dosyanın nasıl ele alınacağını gösterecek.

Pilotlar için şart 5 yıl fiilî uçuş hizmeti

Pilotlara ilişkin 2/3897 sayılı teklif daha dar bir meslek ölçütü kullanıyor. TBMM kaydına göre havayolu pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmeti veren pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesi amaçlanıyor. Transit Haber’de temmuz ayında yayımlanan pilot ve kabin memurları için yeşil pasaport dosyası ise farklı bir yasama aracına dayanıyordu. O kayıtta Ulaştırma ve Altyapı Bakanına soru yöneltilmişti. 30 Eylül tarihli yeni dosya doğrudan Pasaport Kanunu değişikliği öneriyor.

Euronews Türkçe, 2 Ekim’de pilot teklifindeki 5 yıllık fiilî uçuş ölçütünü ve 2/3888 dosyasındaki 10 yıllık mühendis-mimar kıdemini aktardı. Cumhuriyet ise 5 Ekim’de 2/3836 sayılı geniş teklifi; muhtarlar, mali müşavirler ve sağlık meslekleriyle birlikte mühendis-mimar başlığı üzerinden haberleştirdi.

Teklifler kabul edilirse süreç nasıl ilerleyecek?

Başvuru hakkı ancak tekliflerden biri kanunlaşıp yürürlüğe girdikten sonra doğacak. Mevcut aşama İçişleri Komisyonu. Komisyon sonrasında kabul edilen bir metin Genel Kurula gidecek; yasama süreci tamamlanırsa yürürlük tarihi kanun metnindeki hükme göre uygulanacak.

Bugün geçerli hak sahipliği ayrı mevzuat üzerinden sürüyor. Transit Haber’in 2026 yeşil pasaport rehberi kamu görevlileri, ihracatçı firma temsilcileri, belirli kıdeme sahip avukatlar ve diğer mevcut grupların koşullarını topluyor. Başvuru prosedüründe de son aylarda değişiklikler yaşandı. Kurumların hazırladığı hususi ve hizmet damgalı pasaport talep formunun elektronik ortamda MERNİS’e aktarılabildiği sistem, yeşil ve gri pasaport talep formu haberinde ayrıntılandırıldı. Yeni tekliflerin kanunlaşması halinde kapsama eklenecek gruplar için uygulanacak belge akışı ayrıca idari düzenlemelerle netleşecek.

Yeşil pasaport teklifleri arasındaki en görünür ayrım kıdem süreleri. Pilot teklifi 5 yıllık fiilî uçuş hizmetini esas alıyor. Mühendis ve mimarlar için iki ayrı metin 10 ve 15 yıllık eşik getiriyor. Doktor, eczacı ve bazı mali müşavir gruplarında 15 yıl şartı kullanılıyor.

Üç teklif de TBMM kayıtlarında komisyon aşamasında. Yeşil pasaport teklifleri için bundan sonraki somut eşik, İçişleri Komisyonunun metinler üzerinde yapacağı işlem olacak. 1 Ekim’de oluşan yeni tablo, daha önce farklı tarihlerde dile getirilen meslek taleplerini aynı yasama haftasında üç ayrı kanun teklifi halinde bir araya getirdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yeşil ve gri pasaportta o belge tarih oluyor

Türk pasaportu iki basamak gerileyip 96’ncı sıraya indi

Hırvatistan vizesi başvurusunun işleme alınması için 30 gün bekletildi!

İsveç çipsiz Rus pasaportlarını tanımayı bıraktı: Eski vizesi olana 3 ay geçiş süresi