Güney Afrika iki ayda 49 bin yabancıyı işleme aldı, sonra merkezi kapattı

Güney Afrika hükümeti, Zimbabwe sınırındaki Musina’da kurduğu geçici geri dönüş merkezini yaklaşık iki aylık çalışmanın ardından kapattı. SAnews’in 27 Ağustos 2026 tarihli resmî açıklamasına göre merkezde toplam 48 bin 948 yabancı işlem gördü. Bunların 46 bin 744’ü, yani yüzde 95,5’i ülkeye belirlenmiş resmî sınır kapılarının dışından girmiş kişiler olarak sınıflandırıldı.

Merkez 26 Haziran’da göç baskısındaki ani artışa karşı geçici çözüm olarak kurulmuştu. En fazla Malavi vatandaşları işlemden geçirilirken onları Zimbabwe ve Mozambik vatandaşları izledi. Ağustos başında kapasitesi 20 binden yaklaşık 1.500’e indirilen tesisin çadır ve geçici altyapısının sökümüne 21 Ağustos’ta başlandı. Hükümet, son günlerde başvuran kişi sayısının bazı günler sıfıra düşmesi ve tesisin işletme maliyetinin devam etmesi nedeniyle kapatma kararı verdi.

48 bin 948 kişi sınır dışı mı edildi?

Hayır. 48 bin 948 sayısı Musina merkezinde “işlem gören” yabancıların merkez özelindeki toplamı. Resmî metin bu kişilerin tamamının tek tek sınır dışı edildiğini söylemiyor. Merkez; kimlik ve göç statüsü kontrolü, belge hazırlığı, sağlık ve sosyal destek ile ülkesine dönüşü planlanan kişiler için ulaşım ve koordinasyon işlevlerini birlikte yürüttü.

Transit Haber’in önceki Güney Afrika yabancı geri dönüşleri dosyasında da benzer rakam ayrımını ele almıştık. Ülkede “işlem gören”, “geri gönderilen”, “sınır dışı edilen” ve sınır kapılarından “repatriation” kapsamında geçirilen kişi sayıları farklı kurumların farklı dönemlerini kapsıyor; bu rakamları birbirine ekleyerek tek toplam çıkarmak doğru değil.

48 bin 948 kişinin giriş kayıtlarında hangi ayrım yapıldı?

Merkezde işlem gören 48 bin 948 kişinin 46 bin 744’ü resmî sınır geçiş noktaları dışında ülkeye girenler olarak kaydedildi. Geri kalan 2 bin 204 kişi ise bir sınır kapısı üzerinden giriş yaptığını bildiren grupta yer aldı. Bu sınıflandırma, kişinin bütün göç dosyasının sonucu veya otomatik sınır dışı kararı değil; merkezin operasyon kayıtlarında giriş şekline ilişkin tutulan ayrım.

Temmuz sonunda yayımlanan önceki hükümet bilançosunda, 14 Haziran–24 Temmuz arasında ülke genelinde 68 bin 138 yabancının işlemden geçirildiği ve çoğunun geri gönderildiği açıklanmıştı. Aynı dönemde Sınır Yönetimi Kurumunun bütün geçiş noktaları için açıkladığı 72 bin 906 kişilik geri gönderme verisi ayrı bir kapsama sahipti. Musina’nın 48 bin 948 kişilik son toplamı da bu ulusal sayıların üzerine eklenmemeli.

Merkez neden kapatıldı?

Hükümet temmuz sonunda merkezin kapasitesini 1 Ağustos’tan itibaren 20 binden 1.500’e indirme kararı almıştı. Gerekçe, art arda üç hafta boyunca merkeze yönelen yabancı sayısındaki düşüştü. NATJOINTS’un 7 Ağustos açıklamasında merkezde yalnız 500’ün biraz üzerinde kişinin kaldığı ve geri dönüş işlemlerinin sürdüğü bildirilmişti.

27 Ağustos’taki kapanış açıklaması bu küçülmenin son aşamasını duyurdu. Hükümete göre bazı günler merkeze işlem için hiç kimse gelmedi. Kiralık ekipman, jeneratör yakıtı, ek güvenlik ve görevlendirilen personelin maliyeti de tesisin bu ölçekte açık tutulmasını gereksiz hale getirdi. Kapatma, Musina’daki geçici altyapının sona ermesi anlamına geliyor; ülkenin göç denetimi sona ermiyor.

Sınır dışı ve geri dönüş işlemleri şimdi nerede yapılacak?

Hükümet, Musina’nın kapanmasının sınır dışı veya gönüllü geri dönüş operasyonlarını durdurmadığını özellikle belirtti. Her dosyada kişinin hukuki durumu, bulunduğu yer, kapasite ve operasyon ihtiyacına göre uygun tesis belirlenecek. Lindela Geri Gönderme Merkezi kullanılabilecek yerlerden biri ancak Musina kapandığı için bütün düzensiz göçmenlerin otomatik olarak Lindela’ya götürülmesi gibi bir kural açıklanmadı.

TimesLIVE’ın parlamento komitesi verilerine dayanan haberine göre haziran ayındaki göç dalgası sonrasında İçişleri Bakanlığının ek sınır dışı ve geri gönderme maliyetleri yaklaşık 341 milyon randı buldu. Bakanlık, Ulusal Hazine’den 292 milyon randlık öngörülmeyen harcama talebinde bulundu. Bu mali baskı Musina’nın kapatılmasının tek gerekçesi değil; resmî açıklamada hem azalan talep hem de geçici tesisin giderleri gerekçeler arasında sayılıyor.

Yabancılara yönelik kimlik kontrollerini kim yapabilir?

Kapanış açıklamasında bir başka uyarı da doğrudan halka yapıldı. Hükümet, göç denetimi, sınır dışı ve geri dönüş işlemlerinin devletin görevi olduğunu; toplulukların kendi başına kimlik kontrolü, yıldırma veya kişileri bir yerden çıkarma girişiminde bulunamayacağını bildirdi. Güney Afrika’da son dönemde yabancıları hedef alan baskı ve protestoların ardından bu uyarı yeniden vurgulandı.

Ülkede çalışma hakkı ile kısa süreli giriş hakkı da birbirinden ayrı. Transit Haber’in 137 kişinin gözaltına alındığı yabancı işçi denetimi haberinde çalışma statüsü ve işyeri kayıtlarının birlikte incelendiğini aktarmıştık. Türk vatandaşları için kısa turistik seyahatteki güncel giriş şartları ise Güney Afrika ETA ve vize muafiyeti dosyasında ayrıca anlatılıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Durban’da yaklaşık 150 sığınmacı için 30 Eylül endişesi

Nijerya Parlamentosu Güney Afrika ziyaretlerini askıya aldı: Gerekçe göçmenlere yönelik saldırılar

178 bin yabancı ülkeyi terk etti

114 işyerini bastılar, sadece 3’ü denetimden geçti